OKUNAN

Atatürk Muhafazakar Siyasetin Neresinde?

Atatürk Muhafazakar Siyasetin Neresinde?

The following two tabs change content below.
Tacettin Kutay

Tacettin Kutay

kutay@tau.edu.tr

Türk tarihi Mithat Paşa’yı 19. yüzyılın en kabiliyetli devlet adamları arasında zikrederken haris bir kişiliği olduğunun altı sık sık çizilir. Kendisine atfedilen ve “Sultan Abdülaziz’in katlinde dahli var mıdır yok mudur?” tartışmalarını dahi gölgede bırakan bir söz felaketinin en büyük sebebi olarak ifade edilir: “Bu vakte kadar Al-i Osman olarak gelmiş bu vakitten sonra da Al-i Midhat oluversin”. Mithat Paşa hakikaten böyle bir söz etmiş midir bilemiyoruz. Ancak bu gibi bir sözün şüyuu vukuundan beterdir. Osmanlı toplumu açısından kabul edilebilir bir söz değildir. Devletin kendisinde vücut bulduğu hanedana karşı böylesi bir hakaretin ihtimali dahi kişinin helakı için yeter şeydir.

Cumhuriyet’e geçiş devletin şahsında temsil edildiği figürü değiştirdiyse de bu kültürü değiştirmedi. Soyutlamaya alışkın olmayan Türk aklı devletini bir kurumdan ziyade bir şahısta sembolleştirmeye yatkın olduğu için daima görünür bir devlete ihtiyaç duydu. Hiç şüphe yok ki Atatürk son yıllara kadar halkın nazarında devleti temsil eden kült figür olarak kaldı. Onun haricinde devleti temsil sadedinde kült figür olmayı başaran yegane istisna İsmet Paşa olmuştur. Milli Şef sembol figür olmasını sadece İstiklal Harbi’nde elde ettiği başarılara borçlu değildir.

Yazının devamı Kriter’in Aralık sayısında…


DİĞER YAZILARI