Kriter Dergi / Çerçeve

10. Yılında 15 Temmuz’un Çok Yönlü Analizi

Wed, 01 Jul 2026 0:38:00 GMT

15 Temmuz, yalnızca klasik anlamda bir darbe teşebbüsü değildi. Darbe yöntemi kullanılarak Türkiye'nin bağımsızlığını ve kurumsal bütünlüğünü ortadan kaldırmayı amaçlayan bir işgal girişimiydi. Hedef yalnızca hükümeti iktidardan düşürmek değildi. Devlet kapasitesini ve işleyen kurumlarını felce uğratmak, millet iradesini etkisizleştirmek ve ülkeyi dış müdahalelere açık hale getirmek de bu darbe girişimi ile hedeflenmişti. Türkiye'nin bölgesel meselelerde bağımsız hareket etmesi, dış politikada kendi önceliklerini belirlemesi ve küresel sistemde daha etkin bir aktör olma arayışı çeşitli güç merkezlerinde rahatsızlığa yol açmıştı.

Krizin Anatomisi: CHP, Kimlik ve Seçmen

Mon, 01 Jun 2026 0:53:00 GMT

CHP, 2019 yerel seçimleri öncesinde "temiz belediyecilik", "siyasi ahlak", "kayırmacılıktan kaçınma" ve "liyakat" gibi sloganları öne çıkarmıştı. Herhangi bir siyasal parti, toplum adına talep ettiği ahlaki ilkelere önce kendisi uymalıdır. Demokratik meşru siyasette toplumsal güven böyle oluşur. Güven aşındığında onarması kolay değildir.

Kim Daha Dayanıklı, Geri Adımı İlk Kim Atacak?

Fri, 01 May 2026 0:30:00 GMT

ABD tarafı şunu gördü: Sıcak savaş devam ettiğinde ve İran vurulduğunda içerde sertlik yanlısı siyasi ve askeri yapılar güçlendi. Toplumsal konsolidasyon görüntüsü arttı. Dolayısıyla ABD, donmuş çatışma süreciyle birlikte baskıyı devam ettirerek İran'ın iç dengelerinin tepkisini görmek istiyor. Böylece doğrudan askeri müdahaleyle elde edemeyeceği bir sonucu, sistem içi aşınma yoluyla üretmeye çalışıyor. Donmuş çatışmalar, doğası gereği kırılgandır ve her an yeniden sıcak savaşa evrilebilir. Bu nedenle ABD'nin zaman ve baskı üzerine kurulu stratejisi, daha büyük ve kontrol edilmesi zor krizlerin zeminini hazırlayabilir.

Kalıcı Savaş Çağında Hakikat, Strateji ve Düzen Arayışı

Wed, 01 Apr 2026 0:30:00 GMT

İran ile bir ateşkes sağlansa bile, kalıcı ve sürdürülebilir bir barışın sağlanması çok zor. İran, vekilleri üzerinden bölgesel baskı ve hegemonya arayışını sürdürmeye çalışacaktır. İsrail, her halükarda bir ateşkese ulaşılsa bile Lübnan'ı bunun dışında tutmaya çalışacaktır. Netanyahu ve radikal ekibinin teolojik hedefleri artık İsrail'de bir devlet politikası haline gelmiştir. Dolayısıyla yakın dönemde sürdürülebilir küresel ve bölgesel barışa ulaşmak zordur. Kalıcı savaş döngüsü normalleşerek yeni statükoyu oluşturmaya doğru gitmektedir.

Varoluşsal Savaş Doktrini ve Bölgesel Yayılma Dinamikleri

Sun, 01 Mar 2026 0:38:00 GMT

Pentagon'dan sızan bilgilerde, "ABD'ye yönelik yakın gelecekte bir İran tehdidinin olmadığının" ortaya çıkması, ABD'nin karar alıcıları arasındaki anlaşmazlığı gün yüzüne çıkarıyor. ABD'nin savaşa girmek için net bir stratejisi olmadığı gibi, bir "çıkış stratejisi" de görülmüyor hatta savaşın kontrolünü kaybeden bir görüntü veriyor. ABD, İran'ın geri vuruş kabiliyeti ve bu denli geniş bölgeyi etkileyeceği konusunda bir fikre sahip değilmiş. Ayrıca, İran'ın savaşı bölgeye yaymasının küresel maliyetini de öngöremediği anlaşılıyor.

Kopuş ve Geçiş Arasında Dünya Sisteminin Yön Arayışı

Sun, 01 Feb 2026 0:46:00 GMT

2020'lerle birlikte dünya düzeni ile ilgili bir cümle kurulacağında, "belirsizlik", "türbülans", "parçalanma", "kuralsızlık" gibi kriz temelli kavramlarla söze başlandı. Her yeni gelişme ve krizin dönemsel olabileceğine yönelik tartışmalar da eş zamanlı olarak sürdürüldü. Bir geçiş döneminde olunduğu varsayımı farklı gerekçelerle dile getirildi. Ve en nihayetinde kurala dayalı düzenin kırıldığı kabul edildi.

Yeni Suriye’de Teröre Yer Yok

Thu, 01 Jan 2026 0:03:00 GMT

Suriye'nin savunma ve güvenlik kapasitesinin artırılması için şu ana kadar yürütülen hazırlıkların, yakında somut çıktıları görülmeye başlanacaktır. Bugüne kadar müşterek yol haritalarının oluşturulmasında epeyce mesafe katedildi. İstikrar ve güvenlik için Suriye ordusunun eğitimi ve lojistiği konularında, Türk ordusunun daha sistematik bir katkı vereceğini tahmin etmek gerekir. Ayrıca Ankara, askeri olarak Suriye'nin bütünlüğü ve Türkiye'nin güvenliği için sınır ötesinde farklı şekillerde varlığını tahkim edecektir. Bu bağlamda, 2026’da birçok yeni gelişmenin yaşanacağını kestirmek zor değil.

Küresel Sistem Yönünü Arıyor

Mon, 01 Dec 2025 0:39:00 GMT

Çok kutupluluktan giderek çok merkezliliğe doğru bir yönelim var. İdeoloji temelinde keskin hatlarla şekillenen bloklaşma, yerini daha esnek ve konu bazlı bölgesel iş birliği modellerine bırakıyor. Türkiye'nin genişleyen teknolojik temeli, dirençli ekonomisi ve bağımsız dış politika vizyonu, yalnızca bölgesel istikrarı sürdürmede değil, aynı zamanda küresel güvenlik anlayışının şekillendirilmesinde de "yapıcı bir rol oynamasına" imkan tanımaktadır.

Türkiye'nin İstikrar Sağlayıcı Diplomasisi

Sat, 01 Nov 2025 0:14:00 GMT

Şarm eş-Şeyh'te yapılan zirve ve Batılı önemli ülke liderlerinin zirveye katılması yeni bir eşikti. Ateşkesin sürdürülmesi ve kalıcı barışa doğru genişlemesi açısından bu zirve büyük öneme sahip. Türkiye bu sürecin en kilit aktörlerinden biri. Zirve öncesinde ve sırasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ağırlığı bunu bir kez daha gösterdi. Hem metnin son halinin ortaya çıkmasında, hem Netanyahu'nun zirveye katılımının engellenmesinde Türkiye belirleyici bir role sahipti. Uluslararası kamuoyu ve bölge ülkeleri bu hakikatin farkında.

Türkiye’nin Gazze Diplomasisi ve Çözüm Arayışları

Wed, 01 Oct 2025 0:54:00 GMT

Sıkça konuşulan Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Trump'ın Gazze toplantısında yan yana oturma görüntüsü, Türkiye'nin bugüne dek Filistinlilerin hakları ve geleceği için verdiği mücadelenin, toplantıya katılan diğer İslam ülkelerince de kabul gördüğünün bir işaretidir. Trump'ın katıldığı toplantının yapılabilmesi için Türkiye'nin yoğun çaba göstermiş olacağını, toplantının oturma düzeninden anlamak mümkün.

Küreselleşen İsrail Sorunu

Mon, 01 Sep 2025 0:27:00 GMT

Bugün dünyanın bir İsrail sorunu var. ABD’nin koşulsuz desteği devam ettiği müddetçe İsrail’in nasıl durdurulacağı ile ilgili çözümler de oluşturulamıyor. İsrail sorunu sadece Filistinlilerin sorunu değil. Sadece Ortadoğu ya da İslam ülkelerinin de sorunu değil. İsrail sorunu, yakın gelecekte bölge ülkelerini daha fazla etkileyecek, orta ve uzun vadede ise Batılı toplumlardaki vicdan sahibi kesimlerin de etkisiyle, söz konusu ülkeler de bu sorunla daha fazla yüzleşeceklerdir.

Terörsüz Bir Gelecekte Siyasal Liderlik ve Süreç Yönetiminin Önemi

Tue, 01 Jul 2025 0:09:00 GMT

Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda bazı kritik aşamalarda somut sonuçlar alınmıştır. Silah bırakma çağrısı ve örgütün bu çağrıya uyma yönünde karar alması, geride bırakılan kritik eşiklerdendir. Silah bırakma aşamasının bir bölümünün sonbahara kadar tamamlanması, yıl sonuna kadar ise bu aşamanın tamamen sonuçlandırılması beklenmektedir. Bu, sonraki aşamaların sağlıklı yürütülmesi açısından hayati önemdedir.

Siyasi İrade ve Devlet Aklıyla Terörün Tasfiyesi

Sun, 01 Jun 2025 0:42:00 GMT

Türkiye’nin, yarım asra yaklaşan terör sorunundan kurtulması, sıradan bir sorunun çözülmesi gibi anlaşılmamalıdır. Bundan önce birden fazla çözüm süreci başlatılmasına rağmen iç ve dış nedenlerden dolayı terör sonlandırılamamıştı. Terörsüz Türkiye hedefine ulaşıldığında, bu başarının ortaya çıkmasını mümkün kılan önemli dinamikleri şimdiden vurgulamak gerekir.

Küresel Riskler ve Türkiye’nin Önleyici Diplomasisi

Thu, 01 May 2025 0:11:00 GMT

Türkiye, stratejik sektörlere yaptığı yatırımlar sayesinde inovasyon ve teknoloji gibi kritik alanlarda Avrupa ülkelerinin önüne geçmeye başladı. Avrupa'nın bu alanlarda durgunluk yaşadığı dönemde Türkiye ilerleme sağladı ve artık bu yatırımlarının somut sonuçlarını görmeye başladı. İtalya ile geliştirilen ilişkilerde ortaya çıkan bu olumlu hava, yakın dönemde diğer Avrupa ülkelerine de yayılarak yeni iş birliklerinin önünü açacaktır.

Bölgesel Kırılmalar ve Türk Dış Politikası

Tue, 01 Apr 2025 0:14:00 GMT

Kriter Dergi, Türkiye’nin uzun sayılabilecek 10 yıllık döneminin en önemli tanığıdır. Bu dönemde, olup biteni izleyen değil, tarihin doğru tarafında durarak yorumlayan, analiz eden ve sorumluluk alan bir yayıncılık anlayışıyla hareket etti. Hakikatin peşinde oldu. Türkiye’nin stratejik hafızasına çok boyutlu bir bakış açısıyla katkıda bulundu. İlkeli bir duruş ve bu topraklardan meselelere bakan bir perspektifle, toplumsal sorumluluğu ön planda tutan derinlikli analizden taviz vermedi.

Avrupa'nın Güvenlik Anahtarı Türkiye'de

Sat, 01 Mar 2025 0:15:00 GMT

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kabine toplantısının ardından, "Avrupa Birliği'ni ekonomiden savunmaya, siyasetten uluslararası itibara içine düştüğü çıkmazdan sadece Türkiye kurtarabilir" açıklamasını yaptı. Önümüzdeki dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu tespiti, Avrupa'da daha fazla gündem olacak. Avrupalı siyasetçiler, bir türlü bu gerçeklikle sahici bir şekilde yüzleşmediler.

Dünya Sistemi Değişime Zorlanıyor

Sat, 01 Feb 2025 0:22:00 GMT

Gelişmiş ülkelerde, seçimlerden sonra hükümet kurma süreleri uzadı. İktidarların ömürleri kısaldı. Yönetimlerde istikrarsızlık sorunu ortaya çıktı. Böyle bir dünyada, seçimleri çok güçlü bir şekilde kazanan Trump, kendi değer ve düşünce dünyasının yayılması için kırılgan yönetimlerin zafiyetlerinden yararlanıyor. Ne düşünüyorsa hayata geçirmek için, stratejiye bile ihtiyaç duymadan, taktik hamlelerle sonuca gitmeye çalışıyor. Dünya siyasetinin hâli pürmelali bu.

Yeni Suriye’nin İnşasında Türkiye

Wed, 01 Jan 2025 0:30:00 GMT

Suriye'nin geleceğinde Türkiye her bakımdan "istisnai" bir konumdadır. Suriye halkının ve yeni yönetimlerin her anlamda başarılı olmasına katkı vermektedir. Aynı zamanda, geçiş süreci ile birlikte, Suriye'nin devlet olarak uluslararası kabulünün sağlanması, yaptırımların kaldırılması, ekonomik yardımlar için uluslararası toplumun harekete geçirilmesi ve terör örgütlerinden temizlenmesi gibi konularda da aktif bir rol üstlenecektir.

Yeniden Trump’lı Bir Dünyanın Kodları

Sun, 01 Dec 2024 0:59:00 GMT

Dünyanın bir yerinde soykırım yaşanırken, geri kalanının güllük gülistanlık olması beklenemez. Dünya bugün daha kötüye gidiyorsa, Batı merkezli uluslararası sistemin bunda payı büyük. Harris seçilseydi de kötüye giden mevcut düzende radikal bir değişim olmayacaktı. Trump'ın ikinci döneminde neler olacağını, ilk dönemine bakarak tahmin etmek zor değil. Uluslararası sistemde Amerikan üstünlüğünün devamı için rakiplerine karşı yıkıcı rekabet daha da artacak.

İsrail Saldırganlığı Nerede Durdurulacak?

Fri, 01 Nov 2024 0:15:00 GMT

İsrail sorunu devam ettiği müddetçe, sadece Ortadoğu değil, küresel sistem de kaosa sürüklenecektir. Bunun için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, "insanlık cephesinin kurulması" önerisi önemlidir. İsrail er ya da geç durdurulur. Ancak, bir an önce durdurulmazsa insanlık için maliyeti yüksek olur.

İsrail Sorunu ve Uluslararası Sistemin Krizi

Tue, 01 Oct 2024 0:15:00 GMT

BM, "geleceği kurtarmak" için mutabakat arıyor. İmtiyazlı ülkeler, sadece kendi çıkarlarını önceleyen bir sistemde ısrar ederlerse, hiç kimse güvende olmayacaktır. İsrail’in, soykırım yaparken hâlâ açıktan desteklenmeye devam edilmesi, zaten adil işlemeyen uluslararası kurum ve normları giderek daha da anlamsızlaştırıyor. Kurallı bir dünya düzeni, bir gün herkese lazım olacak. Belki yeni büyük bir felaketten sonra...

Irkçılık, Hakaret ve Dezenformasyon Siyasetinin Yükselişi

Sun, 01 Sep 2024 0:17:00 GMT

Yabancı düşmanlığı, göç karşıtlığı ve İslamofobik söylemlerle büyüyen tematik partiler, Avrupa'da merkez siyaseti de etkiledi. Bir ülkede bu temalar üzerinden taban edinen aşırı sağcı siyasal partilerin siyasetleri, diğer ülkelerde kopyalandı. Şimdi benzer bir süreç Türkiye'de deneniyor. Göçün ve yabancı düşmanlığının siyaseti yükseltiliyor.

Küresel Siyasetin Kırılganlığı ve Türkiye’nin Konumlanışı

Mon, 01 Jul 2024 0:38:00 GMT

Dünya, Trump’ın seçimleri kazanacağına kesin gözüyle bakıyor. Suikast girişiminin ardından da neredeyse başkanlığını da ilan ettiler. Trump'ın kazanması durumunda ittifakın geleceğinin ne olacağı Avrupa'da çoktan tartışılmaya başlandı. Gelinen noktada, dünyada karamsarlık giderek yükseliyor. Krizler arttıkça, çoklu belirsizlikler derinleşiyor. Mevcut çatışmalara kalıcı çözümler üretilemediği için bunlardan bazılarını dondurmak bile başarı sayılıyor.

Değişim ve Beklenti Siyasetinin Yönetimi ve Pratiği

Sat, 01 Jun 2024 1:17:00 GMT

AK Parti gibi uzun bir süredir iktidarda olan ve birçok kez seçim kazanan bir parti için değişimin zamanlamasından daha çok ikna ediciliği önemlidir. Bu da kentli, eğitimli, muhafazakar orta sınıfların taleplerini taşıyabilen, farklı taban eğilimlerini uzlaştırabilen, sorun çözme kapasitesini güncelleyen, rakiplerinden daha iyi bir siyaseti üretebilme vizyonunu devam ettiren bir bakış açısıyla olur.

Seçim Sonrası Stratejiler ve Türkiye’nin Ortadoğu Siyaseti

Wed, 01 May 2024 0:51:00 GMT

Kimlik, gelir dağılımı, siyasal sistem, demokrasi ve Türkiye'nin uluslararası sistemdeki yeri gibi birçok konu, "Yeni Anayasa" tartışması başlığı altında çok sayıda rakip söylem üretmeye aday. Ülkemizin dinamizmi, değişen sosyolojisi ve gelen dünyanın belirsizlikleri, iktidar ve muhalefeti yeni etkin politikalar oluşturmaya zorluyor.

31 Mart’ın Ardından Siyasetin Geleceği

Mon, 01 Apr 2024 0:21:00 GMT

1 Nisan'a dair çeşitli seçim sonucu yorumlarının gözden kaçırdığı üç gerçek var. İlki, ülkemizde siyasetin her daim dinamik ve önemli olduğudur. İkincisi, Türkiye'nin başkanlık sistemi ile yönetildiğidir. Üçüncüsü de kaotik uluslararası ortamın getireceği değişim, risk, çatışma ve fırsatların iç siyasetimizi etkileme ihtimalidir.

Uluslararası Sistemin Krizi ve Türkiye’nin Stratejik Otonomi Arayışı

Fri, 01 Mar 2024 0:40:00 GMT

Türkiye; BAE, Suudi Arabistan, Yunanistan ve Mısır ile ilişkileri toparlayarak stratejik ortaklığa dönüştürme yolunda. ABD ve AB ile de pozitif gündem arayışında. Peki bu arayışlar tek taraflı mı? Hayır; aksine karşılıklı olduğu için gerçekleşiyor. İlgili tüm aktörler belirli dönemlerde politikalarını ve konumlarını gözden geçiriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kahire ziyareti ile de bölgesel satrançta yeni bir hamle yaptı.

Tırmanan Şiddet Ortadoğu’yu Nereye Sürüklüyor?

Thu, 01 Feb 2024 0:44:00 GMT

Ukrayna'daki savaş ile hızlanan küresel güç rekabeti, 7 Ekim sonrasında Ortadoğu'da bölgesel güçleri de içine alan yepyeni bir sarmala dönüşüyor. Terör örgütleriyle mücadele, egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı, bölge ülkelerinin üzerine titizlendiği konular elbette. Ancak her bir çatışmanın yeni belirsizlikleri ve çatışmaları tetiklemesi, kaygı verici bir gidişatı gösteriyor.

Türk ve Dünya Siyasetinde 2024

Mon, 01 Jan 2024 0:16:00 GMT

Uluslararası sistemde belirsizlik, rekabet ve çatışma öne çıkarken Türkiye, küresel ve bölgesel krizlerde daha belirleyici olacağı bir diplomasi yürütüyor. Ankara, 2024’te çevre bölgelerde istikrar, güvenlik ve iş birliği oluşturma çalışmalarını sürdürecek. Milli çıkarlarını, hem içinde bulunduğu ittifakları dönüştürmeye gayret ederek hem de gerektiğinde kendi başının çaresine bakma tedbirleri alarak koruyacak.

İsrail Saldırıları Karşısında Türkiye’nin Tavrı

Fri, 01 Dec 2023 0:31:00 GMT

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail-Filistin çatışmasının Haçlı-Hilal meselesine dönmesine karşı çıkıyor. Batılı devlet adamlarının İsrail taraftarlığı yapmalarının ve İsrail'in katliamlarının Tevrat'tan alıntılarla meşrulaştırılmasının tehlikesine işaret ediyor. Ayrıca, İsrail katliamlarına karşı din ve milliyet fark etmeksizin dünyanın birçok yerinde yükselen seslerin de farkında.