Kriter Dergi / sayi

Ukrayna Krizinde Zorlu Denklem

Tue, 01 Mar 2022 0:29:00 GMT

Putin'in fikirleri ile birlikte düşünüldüğünde, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısının uluslararası sistemin geleceği açısından bir dönüm noktası olma ihtimali bulunuyor. Rus saldırısı şimdiden, "İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'daki en büyük kara savaşı" olarak niteleniyor. Kısa vadede sahada Ukrayna'nın egemenliği, toprak ve siyasi bütünlüğü var. Ancak orta vadede masada olan şey, büyük güç rekabetinin ve uluslararası sistemin geleceği.

Muhalefetin Güvenlik Paradigması

Tue, 01 Mar 2022 0:06:00 GMT

Millet İttifakı’nın hükümete karşı Doğu Akdeniz, Kafkasya, Kuzey Afrika, Irak ve Suriye konularında eleştirileri var. Her bir eleştiri, Türkiye’nin var olan pozisyonundan vazgeçmeyi önerdiği için muhalefetin yaklaşımı, Türkiye’nin güvenliğini tehlikeye atacak boyuttadır. Zira Recep Tayyip Erdoğan, ABD ile Rusya arasında bir denge politikası kurmuş ve bu politikanın kazananı Türkiye olmuştur. Küresel güçlerin rotasını vazgeçilmez politika olarak görenler, Türkiye’nin bölgesel güç olma stratejisini zaafa uğratacaktır.

Türkiye’nin Terörle Mücadelesinde Etki Temelli Operasyonel Yaklaşım ve Örgütsel Etkileri

Tue, 01 Mar 2022 0:53:00 GMT

TSK terörle mücadelede ağırlıklı olarak kara gücünün kullanımını benimsemiştir. Fakat, 2019’dan itibaren, savunma sanayiinde elde edilen birikim ve inovatif kapasite artırımı ile birlikte, terörle mücadelede hava gücünün kullanımı artmış; Kış Kartalı Harekatı’nda da olduğu gibi yeni hava muharebe taktiklerine başvurulmaya başlanmıştır. Özellikle İHA/SİHA’nın ofansif ve taktik kullanımı, Irak topraklarının derinliklerine nüfuz edilmesini kolaylaştırmıştır.

Sınama Eşiğinde Rusya-Türkiye İlişkisinin Jeopolitiği

Tue, 01 Mar 2022 0:59:00 GMT

Ukrayna krizi, hem Karadeniz hem Avrupa güvenliğini etkilediğinden hem Rusya ve Batı’nın cezalandırıcı hamlelerini beraberinde getirdiğinden hem de sıcak çatışma ve tırmanma riskini barındırdığından, Türkiye-Rusya ilişkilerinde bugüne kadar başarıyla sürdürülmüş kompartımanlaştırma ve kriz yönetimi stratejileri için ciddi bir sınama olacak.

Türkiye’nin Demokratikleşmesi Ekseninde MGK’nın Dönüşümü

Tue, 01 Mar 2022 0:09:00 GMT

2001 Anayasa Değişikliği ile Kurul’un kararlarının hükümete ancak bir “tavsiye” niteliğinde olduğu da vurgulanmıştır. Bu reform süreci AK Parti hükümetleri döneminde ivme kazanarak sürdürülmüştür. Atılan tüm bu adımlarla MGK toplantıları, Türkiye’de asker ile siyasetin karşı karşıya geldiği ve demokrasi krizleri üreten bir mecra olmaktan çıkıp asli fonksiyonuna kavuşturulmuştur.

Türkiye’nin Yükselen Savunma Diplomasisi

Tue, 01 Mar 2022 0:14:00 GMT

Türk savunma sanayii, ihtiyaç odaklı bir endüstri olmaktan çıkarak, Türkiye’nin uzun vadede ticari, endüstriyel, bilimsel ve teknolojik kazançlar sağlayacağı bir alana dönüşmüş durumda. Başka bir izahla Türkiye, başlattığı “milli teknoloji hamlesi” sayesinde dünyanın önde gelen silah üreticisi ülkelerinin “aranılan müşterisi” pozisyonunu terk etmiş; bunun yerine küresel savunma pazarının yıldızı yükselen bir oyuncusuna evirilmiştir.

Türkiye ve NATO: 70 Yılın Muhasebesi ve Geleceğe Bakış

Tue, 01 Mar 2022 0:17:00 GMT

Geride kalan 70 yıllık süreçte Türkiye ile NATO arasında güven bunalımı meydana getiren çok ciddi sorunlar yaşandığı göz ardı edilmemelidir. Kuzey Atlantik İttifakı içinde geçen 70 yılın kısa bir muhasebesi yapıldığında, Türkiye’nin önemli güvenlik kazanımları olduğu kadar, ciddi güvenlik kaygıları yaşamasına yol açan gelişmeler olduğu da açıkça görülmektedir.

Küresel Jeopolitik Türbülans Türk-Amerikan İlişkilerinde Yeni Bir Fırsat Penceresi Açar mı?

Tue, 01 Mar 2022 0:31:00 GMT

Beklenin aksine Biden yönetimi ilk yılında, bir önceki yönetimden devraldığı Ankara-Washington arasındaki güvenlik meselelerini olumlu bir çözüme ulaştıramadı. Bu hayal kırıklığına rağmen 2021’in sonunda iki ülke arasında yeniden olumlu bir gündem beklentisinin ortaya çıktığı gözleniyor. Bu olumlu gündem beklentisinin ise ikili ilişkilerdeki gelişmelerden ziyade, jeopolitik zorlamalar neticesinde ortaya çıktığını düşünüyoruz.

“Bir Mıh, Bir Nal Kurtarır…”

Tue, 01 Mar 2022 0:43:00 GMT

Türkiye’nin Libya’daki Bayraktar TB2 hamlesi, agresif ve maceracı aktörlerin Libya’da “askeri çözüm” projesini mecburen rafa kaldırtmış, ABD ve BM başta olmak üzere uluslararası toplumu “siyasi çözüm”e ikna etmiştir. Libya meselesi, bir bütün olarak Türkiye’nin müdahalesinden sonra köklü bir dönüşüm geçirmiş, mahiyet değiştirmiştir.

Doğu Ege Adalarının Silahlandırılması ve Egemenlik Tartışması: Türkiye İçin Yeni Bir Hukuki Yol

Tue, 01 Mar 2022 0:14:00 GMT

Doğu Ege adalarının silahlansızlandırılmasına dair kuralların Yunanistan tarafından ihlali Türkiye’ye, Lozan Barış Antlaşması’nın, adalar üzerinde egemenliği düzenleyen maddelerini sona erdirme hakkı verebilir. Bu durum Türkiye’ye, sayıları yaklaşık 18’i bulan Doğu Ege Adaları üzerindeki egemenlik meselesinin Yunanistan ile tekrar müzakere edilmesini talep etme hakkı da verecektir.

Türkiye’nin Körfez Ülkeleriyle İlişkilerinin Yeniden Kalibrasyonu

Tue, 01 Mar 2022 0:18:00 GMT

Türkiye ile Körfez devletleri önemli ölçüde bir diğerini ötekileştirmekten vazgeçti. Bu durum, özellikle BAE’nin hem bölgede hem de bölge dışında Türkiye karşıtı gruplara ve kişilere destek vermekten vazgeçmesi anlamına geliyor. Bunun bir göstergesi olarak karşılıklı ziyaretlerden sonra, Türkiye hükümetine karşı faaliyetleriyle bilinen Muhammed Bin Dahlan ve Sedat Peker’in susturulması gösterilebilir.

Savunma İş ve Güç “Birliği”: Türkiye Örneği

Tue, 01 Mar 2022 0:22:00 GMT

Türkiye’nin savunma ve güvenlik alanında ikili iş birliği ve uluslararası örgütlerin çatısı altında barışa destek misyonlarında artan bir ivme mevcut. Türk savunma sanayii ve teknolojisinin yerli ve milli olma oranı arttıkça, kurumsallaşmış “ülke ve güvenlik yardımları” öne çıkıyor. Bahse konu etkileşimin doğal olarak siyasi sonuçları ve uzun vadeli önemli kazanımları olacak.

Türkiye’nin Savunma Harcamaları

Tue, 01 Mar 2022 0:33:00 GMT

1980’de dünyada toplam askeri harcama 366 milyar dolar iken 2022’de 2,275 trilyon dolara ulaşmıştır. Rakamsal olarak 6 kattan fazla artan askeri harcamaların dünya ekonomisine oranı ise düşüş göstermiştir. Türkiye'de de benzer bir durum söz konusudur. 1960’da 2,67 milyar dolar olan askeri harcama 2022’de 23,4 milyar dolara ulaşarak 8 kattan fazla artış gösterirken askeri harcamaların milli gelire oranı ise yüzde 3,53’den 2,77’ye gerilemiştir.

Liberal Hegemonya ile Ortak Savunma Arasında NATO’nun Geleceği

Tue, 01 Mar 2022 0:42:00 GMT

NATO’nun önümüzdeki süreçte çözmesi gereken üç ana meselenin olduğu görülüyor: İttifakın asli işlevi olan ortak savunma ilkesine geri dönmesi, Amerika’nın NATO’yu liberal hegemonya stratejisinin bir aracı olarak kullanmayı bırakması ve AB’nin savunma yükümlülüklerini yerine getirmesinin yanı sıra stratejik otonomi fikrini NATO ekseninde uygulamaya koyması.

AB-Türkiye Güvenlik İş Birliği İmkan ve Kısıtları

Tue, 01 Mar 2022 0:51:00 GMT

Güvenlik konusu, AB ile Türkiye’nin ortak çıkarlarına hizmet etme potansiyeline sahip en önemli dosyalardan biri olmasına karşın, mevcut potansiyelin çok altında bir koordinasyon ve iş birliği söz konusu. Bu aksaklığın temel nedeni ise AB-Türkiye ilişkilerinin öngörülebilir bir zemine oturamaması ve bazı üye ülkelerin Türkiye ile uzlaşmazlıklarını AB üzerinden yürütmeye çalışması.

Türkiye’nin Derinleşen Savunma Politikası

Tue, 01 Mar 2022 0:19:00 GMT

Ortadoğu'daki değişim, Türkiye'nin askeri ve savunma politikalarını şekillendiren tek faktör değildir. Akdeniz'deki jeopolitik ve jeoekonomik dinamikler ile Libya’daki çatışmanın bölgeselleşmesi Türkiye'nin bölgedeki stratejik yönelimini değiştirmiştir. Uluslararası düzeyde ise artan küresel jeopolitik rekabet ve büyük güç rekabetinin geri dönüşü, Türkiye'yi dış ve güvenlik politikasında daha kararlı bir strateji benimsemeye ve savunma politikalarında da köklü bir revizyona itmiştir.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar “Milli Güvenlik Ülke Sınırlarının Dışında Başlar”

Tue, 01 Mar 2022 0:23:00 GMT

Türkiye’nin milli savunma ve güvenlik politikasına ilişkin kapsamlı açıklamalar yapan Bakan Akar ile ordumuzdaki dönüşümü, Suriye krizini, terörle mücadelemizi, Yunanistan’ın agresif silahlanmasını, NATO ve ABD ile ilişkilerimizi konuştuk.

Türkiye’nin Terörle Mücadelesinin Kuzey Irak’taki PKK Yapılanmasına Etkisi

Tue, 01 Mar 2022 0:49:00 GMT

Türkiye’nin PKK ile kesintisiz, kararlı ve etkili mücadelesi, terör örgütünün Irak’ın kuzeyindeki amaçlarında stratejik bir değişiklik ortaya çıkardı. PKK, daha önceleri eğitim merkezi ve geri üslenme bölgesi olarak kullandığı Irak’ın kuzeyini ana üs bölgesi haline getirmeye çalışırken, yeniden güçlenip kendisini etkili ve kullanışlı bir aktör olarak gösterebilmek adına da IKBY’nin KDP kontrolünde kalan topraklarında yeni alan hakimiyetleri kurma emeli güdüyor.

Tarihi İstanbul Zirvesi: Türk Konseyi’nden Türk Devletleri Teşkilatı’na

Tue, 01 Mar 2022 0:57:00 GMT

Tarihi İstanbul Zirvesi, Türk Devletleri Teşkilatı bölgesel ve küresel meselelerde söz sahibi, önemli bir aktör olacağını dünyaya duyururken, bu yeni dönemde, Türk devletleri arasındaki çok taraflı ilişkilere dış politikadan, ekonomiye; ulaştırmadan turizme çeşitli alanlarda uzun vadeli stratejik hedefler belirlenmesi Türk devletlerinin bölgede barış ve refahı yaygınlaştırmasına ve Türk dünyasının gelecekte daha bütünleşmiş bir yapıya dönüşmesine yönelik ortak iradesini de ortaya koydu.

“Antalya Diplomasi Forumu” Diplomasiyi Yeniden Kurguluyor

Tue, 01 Mar 2022 0:46:00 GMT

ADF; liderlerin, siyasetçilerin, akademisyenlerin, kanaat önderlerinin, diplomatların ve iş insanlarının her yıl bir araya gelerek, küresel ve bölgesel meseleleri vizyoner bir bakış açısıyla ele almalarını sağlayacak ve sorunlara çözüm önerileri getirecek bir diyalog platformu olarak tasarlandı. Forum’un ayrıca bölgenin ve tüm dünyanın geleceğiyle ilgili yeni fikirlerin, eğilimlerin oluşmasına, gündemin ve söylemin şekillenmesine katkıda bulunması da amaçlandı.

Türk Dünyasında Dijital Bütünleşme: “Turkoverse”

Tue, 01 Mar 2022 0:38:00 GMT

Turkoverse sayesinde Türk dünyasında; sınırların ve fiziksel uzaklığın ortadan kalktığı, ortak para birimi, ortak eğitim-öğretim müfredatı ve ortak AR-GE çalışmalarının mümkün hale geldiği bir bütünleşme mümkün olabilir. Nihayetinde bu adım Metaverse’in geleceğine dair belirsizliklerden Türkiye’yi ve diğer Türk devletlerini koruyacağı gibi ilerleyen yıllarda temellenmesi muhtemel dijital uluslararası sistemde söz sahibi olmak için de önemli bir hamle olur.

Rusya’nın Hesabı Batı’nın Tuzağı

Tue, 01 Mar 2022 0:48:00 GMT

ABD ve Avrupalı müttefikleri, 1989 Berlin Duvarının yıkılmasının ardından ilan ettikleri liberal hegemonya dönemini, 30 yıl boyunca kendi kurdukları uluslararası sistemin kuyusunu kazacak şekilde bir mirasyedi gibi tüketmelerinin bedelini, Rusya’nın, egemen ve bağımsız bir ülke olan Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü, tıpkı daha önce ABD’nin Irak ve Afganistan’da yaptığı gibi gerçekleri çarpıtan gerekçelerle işgale başlamasıyla ödedi.

Ukrayna-Rusya Hattında Askeri Tırmanmadan Savaşa

Tue, 01 Mar 2022 0:45:00 GMT

İşlerin tamamen Rusya’nın planladığı gibi gitmediği yani Clausewitz’in savaştaki sürtünmenin önemli bir unsuru olarak öne sürdüğü sisin görüş mesafesini daralttığı üzerinde durulmalıdır. Donetsk ve Luhansk’ın bağımsızlığını tanıdığı ana kadar Rusya’nın bütün riskleri karşı tarafa hesaplattığını ancak Ukrayna’nın geneline müdahalesinin üzerinden geçen ilk 24 saatin ardından artık risk hesaplaması yapan tarafın Rusya olduğunu da belirtmeliyiz.

Türkiye Diplomasiyi Yeniden Kurgularken Bir Dünya Markası Oluşturdu

Mon, 14 Mar 2022 12:02:00 GMT

Türkiye’nin Antalya Diplomasi Forumu ile amaçladığı, çatışmaların çözümü ve kalıcı barışın tesisi için diplomasi ve diyaloğun tesis edildiği alternatif araç ve zeminleri üretebilmek. Türkiye’nin kapasitesi ve dünya siyasetindeki pozisyonu da buna son derece elverişli bir ortam sunuyor. Antalya Diplomasi Forumu, aynı zamanda Davos gibi Münih Güvenlik Konferansı gibi genel kabullerin dışına çıkmak isteyenlere de önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Sabahattin Ali: Bir Zihniyetin İbretlik Örneği

Tue, 01 Mar 2022 0:08:00 GMT

Tek parti zihniyeti, güçlü olduğunda neler yapabildiğini bize acı hikayelerle gösterdi. Nazım Hikmet’i 13 yıl hapse atanlar da Sabahattin Ali’yi öldürenler de dönemin siyasilerinin jakoben zihniyetiydi. Eli kalem tutan, zihni işleyen münevverlerimizin el üstünde tutulması gerekirken, onlara sadece cezaevinde yaşam hakkı tanındı. Tek parti dönemi; sağ, sol, muhafazakar, Marksist, sosyalist ayrımı gözetmeksizin zihniyet ve inanç fark etmeksizin, ‘öteki’ olarak gördüğü herkese bu zulmü uyguladı.

Türkiye’de Ol(a)mayan Sol: “Fakat Bu Böyle Gider / Hatalar Tekrar Eder”

Tue, 01 Mar 2022 0:30:00 GMT

Türkiye’de sol, ülkenin çok partili hayata dönmesini müteakiben uzlaşma ve diyaloğu engelleyen, darbe ve şiddetle arasına net bir şekilde mesafe koymayan kara ve kanlı bir sicile sahip. Belki daha da kötüsü “birkaç iyi adam” dışında, solun bütün versiyonlarının bu kara ve kanlı tarihle sahici bir hesaplaşmayı bırakın, yüzleşmekten dahi kaçınan kararlı tavrıdır.

Millet İttifakı’nda İYİ Parti’nin Konumu

Tue, 01 Mar 2022 0:56:00 GMT

Henüz sürece ve sonuca dair çok az şey netleşmişken iç huzursuzlukların oluşması, ittifakı oluşturan bileşenlerin kendi aralarındaki bağların ne kadar zayıf ve pragmatist olduğunu gösteriyor. Bir tarafta CHP’nin “hamilik” rolüne soyunmasından diğer tarafta da ittifakın küçük partilerinin “cirminden” daha fazlasını talep etmesinden rahatsız olan bir İYİ Parti gerçekliği de giderek kendini dayatıyor.

Muhalefette Oyunu Kimin Kuracağı Rekabeti Derinleşiyor

Tue, 01 Mar 2022 0:12:00 GMT

Çok çok zor olmasına rağmen varsayalım ki, Millet İttifakı “çatı aday” konusunda anlaştı. Parlamento seçimleri için pazarlık, hiç de kolay olmayacak. Hangi partiye kaç milletvekilliği kontenjanı ayrılacağı, bu kontenjanların hangi seçim çevresinden ve kaçıncı sırada olacağı öyle basit süreçler değil. İYİ Parti, milletvekilliği seçimlerinde Deva Partisi’ni rakip olarak görecek. Çünkü bu partiye gelen oyların bir kısmı İYİ Parti’den gidiyor. Gelecek ve Saadet partilerinin aynı seçmen tabanına söylem üretmeleri kaçınılmaz.

Küresel Ekonomide Arayışlar; Türkiye İçin Fırsatlar ve Riskler

Tue, 01 Mar 2022 0:05:00 GMT

Türkiye için tam bağımsız milli ekonomiyi, küresel ölçekte 3 megatrendi gözeten bir yaklaşımla inşa ediyoruz. Türkiye ekonomisini bu hedefe taşıyacak Yeni Ekonomi Modeli'nin öncelikle sürdürülebilirlik, mobilite ve dijitalleşme olarak ifade ettiğimiz 3 megatrendi kapsayan, kavrayan ve sahada uygulayan bir model olması gerekiyor ve model bu formata göre yürüyor. Bu anlayışın özü, Türkiye'nin küresel ticaret ve dünya ekonomisindeki iddiasını arttıracak bir yaklaşımı temsil ediyor.

Yeni Ekonomi Modeli ve Yükselen Asya ile Ekonomik İlişkiler

Tue, 01 Mar 2022 0:37:00 GMT

Türkiye’nin bugün, neredeyse bir asırlık modernleşme serüveninde yeni bir dönüm noktasındayız. Orta-gelir-tuzağından ve bölgesel bir yumuşak güçten, küresel büyük bir oyuncuya doğru evirilen önemli kırılma noktalarından birindeyiz. Yeni yüzyılın getireceği yeni trendler, fırsatlar ve tehditlere göre Türkiye’nin önlemler alması, kendisine yeni bir yol haritası çizmesi gerekecektir.

Kriter'in Mart Sayısı Çıktı!

Tue, 01 Mar 2022 0:32:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 66. sayısı yayında.