Kriter Dergi / sayi

Türk ve Dünya Siyasetinde 2024

Mon, 01 Jan 2024 0:16:00 GMT

Uluslararası sistemde belirsizlik, rekabet ve çatışma öne çıkarken Türkiye, küresel ve bölgesel krizlerde daha belirleyici olacağı bir diplomasi yürütüyor. Ankara, 2024’te çevre bölgelerde istikrar, güvenlik ve iş birliği oluşturma çalışmalarını sürdürecek. Milli çıkarlarını, hem içinde bulunduğu ittifakları dönüştürmeye gayret ederek hem de gerektiğinde kendi başının çaresine bakma tedbirleri alarak koruyacak.

Afrika Jeopolitiği ve 2024’e İlişkin Öngörüler, Riskler ve Fırsatlar

Mon, 01 Jan 2024 0:45:00 GMT

Afrika’ya yönelik 2024 projeksiyonu, çeşitli riskleri ve fırsatları beraberinde getiriyor. 2024’te yapılması planlanan seçimler, Sahel bölgesinin güvenliği, Kızıldeniz jeopolitiği, terör örgütlerinin kıta genelinde oluşturduğu riskler, ekonomik büyüme ve gıda güvenliği gibi konular, Afrika’nın 2024’te en çok öne çıkması beklenen konuları.

2024 Avrupa İçin Neler Getirecek?

Mon, 01 Jan 2024 0:29:00 GMT

Avrupa bir yol ayrımında. Rusya tehdidi ve enerji krizi gibi yaşamsal sorunlarla boğuşurken zorlanıyor; çevre ülkelerle daha fazla iş birliği yaparak ABD’den daha bağımsız bir Avrupa inşa etme çabasında. 2024’te Avrupa’yı; Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş, Trump’ın ABD Başkanı olarak olası dönüşü ve AB Parlamento seçimleri gibi yoğun bir gündem bekliyor.

2024’te Büyük Güçler, Rekabet Mantığı ve Dünya Siyaseti

Mon, 01 Jan 2024 0:44:00 GMT

Büyük güç rekabeti; stratejik önemi haiz bir sorun alanında, bir grup devlet veya devlet dışı aktörü bir çıkar koalisyonu etrafında toplama becerisine bağlı olarak gelişen mücadeledir. Büyük güçlerin bu tür koalisyonları kullanma veya yönlendirme becerisi, ideolojik kümeler, doğru/yanlış stratejik planlama ve dünya siyasetinin cari şartlarına bağlı olarak gelişmektedir.

2024’te Ortadoğu Gündemi: Çatışma İklimi, Siyasi Belirsizlik ve Ekonomik Zorluklar

Mon, 01 Jan 2024 0:12:00 GMT

İsrail-Filistin çatışmasının 2024’te hangi yöne evrileceği, çatışma dinamikleri ile bölgesel ve küresel aktörlerin tutumlarına bağlı olarak belirlenecektir. İsrail’in Gazze’deki katliam ve yıkımı derhal sonlandırması, bu süreçten daha fazla zarar görmemesi adına kritik önemdedir. Çatışma ortamının devamı, İsrail ve müttefikleri açısından Ortadoğu’da geri dönüşü zor ve tamiri mümkün olmayan sonuçları ortaya çıkarabilecek potansiyeldedir.

Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’deki Yaklaşımları ve 2024 Öngörüleri

Mon, 01 Jan 2024 0:12:00 GMT

Atina Bildirisi’nde ifade edildiği gibi tarafların, 2023’ün başlarında iki ülke arasında oluşturulan iyi atmosfer sürecini, zorlaştıracak ifade ve tutumlardan kaçınmaları ve hatta onun ötesine geçip süreci güçlendirici adımlar atmaya devam etmeleri beklenmektedir. Bu süreçte en önemli husus, ABD ve AB gibi üçüncü tarafların bu süreci zayıflatıcı müdahalelerine izin verilmemesi gereğidir.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler “Küresel ve Bölgesel İstikrar, Huzur ve Adalet İçin Öncü Rol Üstleniyoruz”

Mon, 01 Jan 2024 0:17:00 GMT

Savaşlar eşliğinde girdiğimiz yeni yılın ilk sayısında Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile gündeme dair konuştuk.

İsrail Sorunu ve ABD’de Rektörlerin Kongre’de Sorguya Çekilmesi

Mon, 01 Jan 2024 0:32:00 GMT

ABD’de yaşanan rektör sorgulamaları, yalnızca akademik özgürlüğe ilişkin değil aynı zamanda ifade özgürlüğüne dair de bir baskının tezahürü olarak görülmelidir. Yaşanan son olaylarda İsrail kökenli lobilerin ve bağışçıların, üniversite yönetimleri üzerindeki baskısı da büyük oranda belirleyici olmuştur.

Gazze İşgalinin Levant Cephesi

Mon, 01 Jan 2024 0:37:00 GMT

Hizbullah’ın, İsrail’in son Gazze saldırıları ile ilgili en önemli stratejik açmazı; bir taraftan Gazze işgali sürecine kadar hem Lübnan siyasetinde hem de özellikle Suriye İç Savaşı ile elde ettiği askeri, siyasi ve ekonomik kapasite artırımını feda etmeme, diğer taraftan da temel ideolojik boyutu olan Filistin konusunda pasif kalmama durumudur.

Türk-Yunan İlişkileri: Bu Sefer Olacak mı?

Mon, 01 Jan 2024 0:42:00 GMT

Türkiye ve Yunanistan'ın sorunlarını halledebilmesi AB odaklı üç farklı değerlendirmeyi ön plana çıkartıyor. Bunlar Türkiye’nin beklentileri, Yunanistan’ın AB pozisyonu ve AB’nin bu normalleşmeden kazanımları şeklinde ifade edilebilir. Tabii, Ege Denizi'ndeki mevcut durumun evrileceği istikamet; AB, enerji, Doğu Akdeniz ve NATO gibi konu başlıklarını da doğrudan ilgilendiriyor.

Küresel Şiddet Ablukası: İnsan Hakları Alanında Değersel Çözülme ve Sistemsel Çöküş

Mon, 01 Jan 2024 0:40:00 GMT

Evrensel Bildirge’nin kabulünün 75. yılını idrak ettiğimiz bugünlerde küresel insan hakları sisteminin değerler dizgesinin ve tüm mekanizmalarının, yaşanan tüm bu trajediler karşısında çöküşüne tanıklık etmekteyiz. Tüm dünyanın gözleri önünde İsrail yönetiminin Gazze’de işlemekte olduğu “savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçlar”, insan haklarının temel değerlerinin yitiminin en somut göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

İran Medyasında Artan Türkiye Karşıtlığı ve Gazze Savaşı

Mon, 01 Jan 2024 0:07:00 GMT

Zengezur Koridorunun açılması neticesinde Türk Cumhuriyetleri ile kara bağlantısına sahip olacak Türkiye’yi son dönemde yükselen bir tehdit olarak algılayan İran’da Türkiye karşıtlığı hızla artmıştır. Bu bağlamda da İkinci Karabağ Savaşı’nın başladığı günden bu yana İran medyasında Türkiye ve özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan aleyhine yoğun bir kampanya gözlemlenmektedir.

İntikam, Caydırıcılık ve İki Devletli Çözüm Planı Boyutlarıyla İsrail’in Gazze Saldırısı

Mon, 01 Jan 2024 0:45:00 GMT

İsrail’in Aksa Tufanı’nı araçsallaştırarak, aslında arka planda kotarılmakta olan farklı niyetlerini devreye soktuğunu göstermiştir. 7 Ekim’den sonra yaşananlar, İsrail’in bu süreçte yaptığı veya yapmaya çalıştıklarını üç ana başlıkta açıklayabileceğimizi göstermiştir; saldırının intikamının alınarak topluma yeniden güven verilmesi, kaybedilen caydırıcılığın yeniden tesisi ve iki devletli çözüm koşullarının ortadan kaldırılmasıdır.

Putin’in Körfez Ziyareti ve Suud-BAE ile Stratejik İlişkileri

Mon, 01 Jan 2024 0:02:00 GMT

Putin'in ziyareti bağlamında, Rusya'nın Suudi Arabistan ve BAE ile ilişkileri çok yönlü ve giderek stratejik hale gelen bir nitelik ortaya koyuyor. Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları ve OPEC+ sorunları gibi konulardaki tartışmalar, geleneksel enerji iş birliğinin ötesinde derinleşen bir angajmana işaret ediyor.

AB, Yapay Zekâ Düzenlemesinde Küresel Lider Olabilecek mi?

Mon, 01 Jan 2024 0:14:00 GMT

Genel Veri Koruma Tüzüğü, sadece AB içinde veri düzenlemesi için bir örnek teşkil etmekle kalmamış, aynı zamanda “Brüksel etkisi” olarak bilinen küresel veri yönetişimini etkilemiştir. Ancak, Yapay Zekâ düzenlemeleriyle benzer bir fenomenin meydana gelip gelmeyeceği belirsizdir. Uluslararası dinamikler, YZ bağlamında farklıdır ve AB’nin ana müttefiki olan ABD, AB’nin YZ düzenlemelerinde küresel lider haline gelmesini kolaylaştırmayacaktır.

İsrail’in Savaş Suçları ve Uluslararası Ceza Mahkemesinin Yetkisi

Mon, 01 Jan 2024 0:26:00 GMT

İsrail’in eylemlerine bakıldığında mümkün olduğunca fazla Filistinliyi yok etmeyi, olmuyorsa Gazze’den sürmeyi amaçladığını açıkça görüyoruz. Bunlar, uluslararası hukuk açısından tartışmasız bir şekilde soykırım ve etnik temizliktir. Bu sebeple İsrail yöneticilerinin ve askerlerinin bu suçlardan dolayı yargılanması ve cezalandırılması, uluslararası hukukun bir gereğidir.

Azerbaycan-Ermenistan Anlaşmasına Doğru mu?

Mon, 01 Jan 2024 0:36:00 GMT

İkinci Karabağ Savaşı’ndan sonra iki ülke arasındaki barış görüşmeleri; Washington, Brüksel ve Moskova bağlamında devam etmiştir. Barış görüşmelerinde veya barışın önündeki temel mesele Karabağ’ın statüsü ve toprak bütünlüğünün tanınması meselesi idi. Gelinen süreçte artık Hankendi, Hocalı dahil tüm işgal edilmiş topraklar, Azerbaycan’ın belirlediği “Karabağ Ekonomik Bölgesi” bağlamında yeniden taksim edilmiştir.

Kamu Yayıncılığı: Birisinin Diplomasisi, Diğerinin Propagandası

Mon, 01 Jan 2024 0:41:00 GMT

Hakikat karşısında propaganda ve yalanın meydan okuması nasıl gerçekleşiyor? Mecraları ne kadar değişirse değişsin, her zaman bir olayla ilgili anlatıyı çerçeveleyen, algısını yöneten, hatta bazen nasıl algılanması gerektiğini manipüle eden bir ana akım bulunmakta ve bu ana akımın oluşturduğu medya hegemonyası, temel bir söylem belirlemektedir. Bu söylem, çoğu zaman Batıcı ve Avrupa merkezcidir.

COP28: Beklentiler, Başarılar ve Hayal Kırıklıkları

Mon, 01 Jan 2024 0:46:00 GMT

Konferans, Dubai Anlaşması olarak da anılan ve küresel durum değerlendirme raporunun yer aldığı sonuç bildirisi ile tamamlanmıştır. Uzun süre tartışılan fosil yakıtların geleceği konusu, petrol üreticisi ülkelerin de etkisiyle kömür, petrol ve doğal gazdan adil, düzenli ve eşitlikçi bir şekilde uzaklaşılması kararına bağlanmıştır.

Trajedi ve Fırsatlar İkileminde Gazze Ekonomisi

Mon, 01 Jan 2024 0:50:00 GMT

Bakir Akdeniz sahilleri, doğal gaz rezervleri ve tarım, zeytincilik potansiyeli ile öne çıkan stratejik bir bölge olarak Gazze’nin; yoğun nüfusu, enerji gücü ve kritik ticari rotalar üzerindeki konumu ile hem Singapur hem Dubai ile önemli ekonomik potansiyel benzerlikleri bulunmaktadır.

Irak’taki 2023 Yerel Seçimlerinin İç Dengelere Etkisi

Mon, 01 Jan 2024 0:58:00 GMT

Irak’ta 18 Aralık 2023 tarihinde, sonuncusunun üzerinden tam 10 yıl sonra yapılan mahalli seçimlerin oldukça kritik geçtiği söylenebilir. Söz konusu seçimlerin en önemli faktörünün ise 2005’ten bu yana Türkmenler, Kürtler ve Araplar arasında kentteki statü konusunda yaşanan anlaşmazlıklardan dolayı, mahalli seçimler yapılamayan Kerkük olduğunu vurgulamak gerekir.

31 Mart 2024 Öncesinde AK Parti: Zorluklar ve Fırsatlar

Mon, 01 Jan 2024 0:28:00 GMT

AK Parti’nin ilk hedefi, ülke genelinde mümkün olduğunca yüksek bir oy oranına ulaşmak. Muhalefetin, AK Parti’nin oylarında yaşanabilecek muhtemel bir düşüşü erken seçim çağrısı için kullanacağı görülüyor. CHP’de yaşanan lider değişimi de bu yönde bir baskının oluşturulması için etkili olacak. Bundan dolayı, AK Parti ülke genelinde geniş ölçekli bir kampanya yürüterek oylarını en üst düzeyde tutmaya gayret edecek.

İYİ Parti’nin Varoluşsal Krizi

Mon, 01 Jan 2024 0:19:00 GMT

Her kesimden insanı barındıran ve geniş bir kitleye hitap etmek isteyen İYİ Parti, her kesimden insanı rahatsız etmeyi ve kendisinden uzaklaştırmayı başaran bir parti haline geldi. Tüm bunların yanı sıra İYİ Parti’nin yaşadığı kimlik krizini, yalnızca ideolojik bağlamda değerlendirmek eksik kalacaktır. Bu krizin bir de politika ayağı bulunmaktadır.

Sosyal Sorun Halini Alan Başıboş Köpekler İçin Çözüm Adımları

Mon, 01 Jan 2024 0:22:00 GMT

Başıboş sokak köpekleri sorununun çözümünde, tarihsel ve mevcut tecrübeler ışığında, insanlardan uzak tutma, sahiplenme ve bakım, uyutma, kısırlaştırma ve itlaf yöntemlerinin uygulandığı görülmektedir. Bunlardan başıboş sokak köpeklerini insanlardan uzak tutma stratejisinin pek işe yaramadığı söylenebilir.

CHP’nin Yeni Stratejisi: DEM Parti’yi Meşrulaştırmak

Mon, 01 Jan 2024 0:54:00 GMT

İmamoğlu’nun aklında 2028’de cumhurbaşkanı seçilebilmek var ve kendisi tamamen bu hedefe yönelik adımlar atıyor. Bu yeni stratejiye göre önce yerel seçimlerde ve özellikle büyükşehirlerde, sonrasında ise 2028 seçimleri hedefiyle HDP/DEM Parti resmi bir aktör olarak muhatap alınacak. Diğer parti seçmenleri ise “Erdoğan karşıtlığı” üzerinden çoklu aktör ve söylem ile ikna edilecek.

2023 Almanak

Mon, 01 Jan 2024 0:53:00 GMT

Türkiye ve dünyada siyasetten ekonomiye, spordan teknolojiye kadar hemen her alanda önemli gelişmelerin yaşandığı bir yılı geride bıraktık. Ülkemizde gerçekleşen 6 Şubat depremlerinin bıraktığı derin yaralar ve yıllardır işgal altındaki Filistin topraklarında 7 Ekim sonrasında artan İsrail saldırılarıyla geçen 2023’ün hafızalarda yer tutan olaylarından bazıları...

Kriter'in Ocak Sayısı Çıktı!

Mon, 01 Jan 2024 0:24:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 86. sayısı yayında.