Kriter Dergi / sayi

İsrail Saldırıları Karşısında Türkiye’nin Tavrı

Fri, 01 Dec 2023 0:31:00 GMT

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail-Filistin çatışmasının Haçlı-Hilal meselesine dönmesine karşı çıkıyor. Batılı devlet adamlarının İsrail taraftarlığı yapmalarının ve İsrail'in katliamlarının Tevrat'tan alıntılarla meşrulaştırılmasının tehlikesine işaret ediyor. Ayrıca, İsrail katliamlarına karşı din ve milliyet fark etmeksizin dünyanın birçok yerinde yükselen seslerin de farkında.

İsrail Ürünlerini Boykot Etmenin Bir Faydası Var mı?

Fri, 01 Dec 2023 0:57:00 GMT

Katliama sessiz kalamayan dünya halkları, İsrail aleyhinde protestolar düzenlerken, dünya çapında peş peşe İsrail mallarına karşı boykot çağrıları yapılıyor. O zaman gündemi en çok meşgul eden “Bu boykotun bir faydası var mı?” sorusunun cevabını hemen verelim: Evet, faydalı olacaktır, hem de tahmin edilenin çok daha ötesinde bir fayda sağlayacaktır, bundan hiç kimsenin şüphesi olmasın.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un U Dönüşlerinin Esamesi Okunabilir mi?

Fri, 01 Dec 2023 0:22:00 GMT

Fransa devlet başkanı Macron, 7 Ekim’in ardından Amerikan Başkanı Biden’ı hatta ülkesinde sert eleştirilerin hedefi olan Netanyahu’yu da aşan siyasi pozisyonlarıyla en İsrail yanlısı isimleri dahi şaşırttı. Denilebilir ki Macron Fransa’sı, aradaki zikzaklara rağmen nasıl tanımlanırsa tanımlansın kantarın topuzunu İsrail’den yana kaçıralı çok oldu.

İslamofobi’nin Arka Planı: Antisemitizm

Fri, 01 Dec 2023 0:25:00 GMT

On yıllardır işgal edilmiş topraklardaki son Siyonist soykırımını görmezden gelen pek çok Avrupa liderinin “İsrail’e olan borcu” nedir? Bu borç, günümüz Filistin toprakları ve canları özelinde İslamofobiyi nasıl körüklemektedir? Avrupa ülkelerinin İsrail’e verdiği koşulsuz desteğin ardında, teolojik, kültürel ve “ırk-kan-toprak” temelli ideolojik bir arka plan yatıyor.

İsrail’de Yükselen Aşırı Sağ ve “Dincilik”

Fri, 01 Dec 2023 0:29:00 GMT

Yerleşimci teröristlerin İsrail siyasetindeki etkisini artırması, hem Netanyahu gibi aşırı sağcı olmayan siyasetçilerin daha fazla aşırı sağ söylemi benimseyerek “daha sağa” kayması hem de şu an görevde olan kabinede Smotrich, Ben Gvir gibi aşırı sağcı bakanların yer alması şeklinde gerçekleşmiştir. Gelinen noktada aşırı sağcı siyasetçiler, ana akımlaşarak İsrail siyasetini teslim almış durumdadır.

20 Yılda İşgalden İlhak Girişimine

Fri, 01 Dec 2023 0:43:00 GMT

HAMAS’ın Aksa Tufanı saldırısından sonra İsrail’in başlattığı orantısız şiddet, Netanyahu hükümetinin bir adım öteye geçme niyetini gözler önüne serdi. Bugüne kadar adeta “esir bir Filistin devleti” oluşturmaya çalışan İsrail, artık Filistin topraklarını ilhak ve 1967 sınırlarında bir Filistin devleti olasılığını fiziki olarak imkansız kılacak son darbeyi vurmaya hazırlanıyor.

Azerbaycan için İsrail-Filistin Çatışmasının Riskleri ve Filistin Politikası

Fri, 01 Dec 2023 0:50:00 GMT

İsrail-Filistin çatışmasının yeniden alevlenmesi Azerbaycan için istemediği sonuçlar ve riskler oluşturmuştur. Azerbaycan’da İsrail-Filistin sorunu konusunda toplumda farklı tartışmalar olsa da devlet düzeyinde, başkenti Doğu Kudüs olan Filistin devletinin bağımsızlığı somut şekilde desteklenmiştir. Azerbaycan’ın bu politikasının dayanağı uluslararası hukuk ve BM Güvenlik Konseyi’nin kararlarıdır.

Çin Halk Cumhuriyeti’nin Filistin Sorununa Yönelik Yaklaşımı ve Küresel Düzenin Geleceği

Fri, 01 Dec 2023 0:03:00 GMT

İsrail-Filistin meselesi, yeni dünyanın lideri olmaya aday olan Çin için oldukça kritik bir sınav niteliği taşıyor. İran-Suudi Arabistan uzlaşısı ile diplomatik etkisini güçlendiren Çin’in, Filistin’de yaşananlara yönelik atacağı adımlar, yalnızca bölgede yaşanan gerilimi değil aynı zamanda Çin’in küresel sistemdeki pozisyonunu da etkileyecek.

Batı’nın Düşünce ve Değer Dünyasında İsrail Yıkımı

Fri, 01 Dec 2023 0:15:00 GMT

İsrail şiddeti, adeta bir “İsrail Sorunu” haline gelerek özellikle aydınlanma dönemi ile birlikte egemen hale gelen ve bir noktada evrenselliği dayatılan, başta insan hakları olmak üzere, Batı düşünce ve değer sisteminin pratikte bir kez daha işlevsiz kaldığını gösterdi. Böylece Batı değerlerinin teori ve pratikteki mesafesinin ne kadar fazla olduğu anlaşıldı.

Filistin Sorunu Nedir, Ne Değildir?

Fri, 01 Dec 2023 0:41:00 GMT

Filistin’de sorun, İsrail’in kurulmasından önce de vardı. İsrail’in kurulması ve uyguladığı politikalar, sorunu daha da çetrefilli hale getirdi. Ayrıca bir “şeyin” “sorun” olarak tanımlanması, o “şeyin” sorunun nedeni/kaynağı olduğu anlamına gelmiyor. Sadece o “şey” hakkında bir sorun olduğuna işaret ediyor. Dolayısıyla Filistin sorunu vardır ve nedeni, Siyonizm ve İsrail’in işgal politikasıdır.

7 Ekim Sonrası İsrail’de Siyaset

Fri, 01 Dec 2023 0:20:00 GMT

İsrail’i yöneten elitler, kurucu ideolojinin koruyucusu olarak kendilerini kodluyorlardı. Başbakan Netanyahu, yargı reformu süreci ile yargı, medya ve güvenlik bürokrasisindeki bu elit bloklarına bir savaş açtı. 7 Ekim ise bu üçlü sürecin duraksayacağı veya tersine döneceği bir politik ortamı, İsrail özelinde ortaya çıkarabilir.

Batı Medyası Bildiğiniz Gibi: Ukrayna’da “İnsani Dram” Gazze’de “Terörle Mücadele”

Fri, 01 Dec 2023 0:24:00 GMT

Gazze’de yaşanan insani dram ve failleri ne kadar meşru gösterilmeye çalışılırsa çalışılsın, sosyal medya patronları gerçeklerin üzerini ne kadar örterse örtsün yaşadığımız dönem Körfez Savaşı’ndaki mevcut imkanlardan çok daha fazlasını içinde barındırıyor. Batı ana akım medyasının gömüldüğü suskunluk sarmalına karşın dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan Gazze’deki katliamın farkında.

İsrail’den Batı Medyasına: Gazze Kimin Umurunda?

Fri, 01 Dec 2023 0:25:00 GMT

Batı medyasının olayları, kendi kamuoyuna sunuş biçimi, 7 Ekim olayları başlangıç olarak alındığında, geçmişi ve olayların bağlamını ihmal etmeyi de sağlıyor. Bu ihmal, İsrail'in 1967 savaşının, güç kullanımına ilişkin uluslararası hukuk açısından yasa dışı olduğunu ve bu nedenle 1967’den bu yana Gazze Şeridini ve Batı Şeria’yı haksız bir biçimde işgal ettiğini unutturuyor.

Batılı Devletlerin Koşulsuz İsrail Desteği Modern Batı Paradigmasını Yıkıma Uğrattı

Fri, 01 Dec 2023 0:00:00 GMT

Batılı devletler büyük bir sınavla karşı karşıya. İnsan hakları, savaş hukuku, Cenevre sözleşmeleri, hastanelerin, ibadethanelerin, okulların dokunulmazlığı… 50 günlük savaşta İsrail, Batı medeniyeti değeri namına ne varsa onunla savaştı. Batılı toplumlarla devletler karşı karşıya geldi. Bu değer erozyonu, telafi edilir olmaktan çıktı. Başka milletlere değer dikte eden, özgürlük ve demokrasi raporları hazırlayan Batı paradigması kökten yıkıldı.

ABD’nin Gazze’deki İsrail Soykırımını Desteklemesinin İki Boyutlu Analizi

Fri, 01 Dec 2023 0:04:00 GMT

ABD’nin Ortadoğu politikasının son 70 yılda değişmeyen tek determinantı, İsrail’in güvenliği ve bölgedeki niteliksel üstünlüğüdür. HAMAS’ın askeri kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları, 7 Ekim baskını ile bu niteliksel üstünlük mitine darbe vurmuş oldu. Dolayısıyla ABD yönetiminin verdiği reaksiyonun arkasında bu bağlamda bazı stratejik hesaplamalar ve çıkarımlar yatıyor.

Hedefler Hiyerarşisi Açısından Almanya’nın Gazze Politikasının Analizi

Fri, 01 Dec 2023 0:13:00 GMT

Alman karar vericilerin, İsrail’in Gazze saldırıları karşısında izlediği yol, Almanya’nın dış politikasında ileri sürdüğü hukuk, demokrasi ve insan hakları gibi ilkeleri açık bir şekilde ihlal ederken, hedefler hiyerarşisinde İsrail’in desteklenmesi hedefinin en üstte olduğunu, insan haklarının korunması ve özgürlüklerin desteklenmesinin ise geride kaldığını gösteriyor.

Ortadoğu Satrancının Eksik Taşı: Rusya

Fri, 01 Dec 2023 0:35:00 GMT

Suudi Arabistan ile İran arasındaki diplomatik ilişkinin yeniden başlamasına vesile olan Pekin, Mahmud Abbas’ı, Beşşar Esed’i misafir etti. Ancak jeopolitik fay hatlarındaki bu yoğun hareketliliğe ve kırılmalara rağmen, Filistin halkını Birinci Soğuk Savaş dönemindeki Sovyetler Birliği kadar sahiplenecek, aynı zamanda nükleer caydırıcılığa da sahip bir inisiyatif ufukta görünmüyor.

Körfez Ülkelerinin Filistin Politikasındaki Dönüşüm

Fri, 01 Dec 2023 0:41:00 GMT

Tarihi süreçle bugün arasında bir okuma yapıldığında, Körfez ülkelerinin Filistin’e yönelik politikalarında radikal bir kopuşun ortaya çıktığı söylenebilir. BAE ve Bahreyn’in normalleşmesi, Suudi Arabistan’ın bu süreci 7 Ekim öncesi sona yaklaştırması, Filistin meselesinin artık eskisi gibi Körfez ülkeleri açısından kritik önemi haiz olmadığını kanıtlar niteliktedir.

İslam İşbirliği Teşkilatı’nın Gazze’deki Gelişmelerdeki Rolü: Hayır Kurumu mu, Uluslararası Örgüt mü?

Fri, 01 Dec 2023 0:13:00 GMT

İslam İşbirliği Teşkilatı, tamamen Filistin meselesi merkezli olarak kurulmuş ve bu sorunu Müslüman ümmetin tamamını ilgilendiren siyasi, dini ve insani bir konu olarak ele almaktadır. Ancak, üst düzey retoriğe ve atılan bazı adımlara rağmen, Teşkilat’ın Filistin meselesinde kendisinden beklenenleri gerçekleştiremediği görülmektedir.

75. Yılında İsrail Sorunu ve Filistin Davası

Fri, 01 Dec 2023 0:22:00 GMT

Batı dünyasının “Yahudiler” sorunu, 1948’den itibaren artık İslam dünyasının İsrail sorunu olarak yoluna devam ederken, Filistin de topyekun bir davaya dönüştü. 75. yılını geride bırakırken hâlâ bir örgüt refleksiyle hareket eden, sebep olduğu şiddet ve kaostan beslenmeye çalışan bu işgalci güç, son katliamlarıyla insanlığın ortak vicdanında mahkum edilip yalnızlaştı.

Protestolar ve Alkışlar: HAMAS-İsrail Savaşı Karşısında İsrail Kamuoyu

Fri, 01 Dec 2023 0:26:00 GMT

HAMAS’a karşı savaşı kazanmak adına birlikte hareket etme ve karar alma refleksi, siyasiler arasında ortaya çıksa da İsrail kamuoyu aynı düşünce ve pratikte birleşmedi. Milliyetçi-dindar gruplar, ordunun tüm yaptıklarını istisnasız desteklerken, sol/liberal seküler kesim, bu saldırıların savaş suçu olduğunu dile getirip, acil ateşkes çağrısı yapıyor.

Afrika’nın Filistin Sorununa Bakışı

Fri, 01 Dec 2023 0:29:00 GMT

İsrail-Filistin çatışmasının Afrika’da kutuplaşmaya neden olduğu söylenebilir. Bu durumun daha önceki yansıması, İsrail’in Afrika Birliği’ne yönelik üyelik girişiminde görülmüştü. Batılı ülkelerle samimi ilişkilere sahip olan Afrika ülkelerinin, Filistin konusunda İsrail’in yanında oldukları açıkça görülüyor.

İsrail-Filistin Savaşında Söylemsel Mücadele

Fri, 01 Dec 2023 0:34:00 GMT

7 Ekim sonrası, küresel çapta bir söylemsel mücadele de başladı. Batı medyasının tam desteğini yanında bulan İsrail, kendi argümanlarını tutarsız şekilde dünyaya aktardı. Filistinliler ise on yıllardır duyurmaya çalıştığı davasını daha yüksek sesle anlatmak için bir mecra buldu. Geldiğimiz noktada, İsrail propagandası başarısız olmuş, uluslararası kamuoyu Filistin lehine dönmüş durumda.

Gazze’de İsrail’in Suçları ve Faillerin Yargılanması

Fri, 01 Dec 2023 0:39:00 GMT

İsrail’in özellikle sivilleri ve sivil altyapıyı hedef alan saldırıları, sivillerin göç ettirilerek göç yolunda saldırı hedefi haline getirilmesi, gıdasız, susuz, barınaksız ve tıbbi yardımsız bırakılması birçok faklı türden savaş suçunu, daha ağır nitelikli suçlar olan insanlığa karşı suçları, etnik temizlik suçunu hatta soykırım suçlarını oluşturabilecek eylemlerdir.

CHP ve Değişimin Sınırları

Fri, 01 Dec 2023 0:19:00 GMT

CHP’de değişimin sınırlarını belirleyen çıkmaz; partinin sorunlu kurumsal yapısı ve bu yapının yeniden inşası. Öyle ki CHP, AK Parti iktidarına paralel şekilde bir ana muhalefet partisi olarak pekişen bir kurumsal yapının esiri oldu ve kurumsal bir dejenerasyon çıkmazına girdi. Partide, muhalefet olmanın ürettiği külfetsiz konfor, iktidar sorumluluğundan daha tercih edilir hale geldi.

Meclis İç Tüzüğü Reformu

Fri, 01 Dec 2023 0:44:00 GMT

2009 Taslağı da göz önüne alınarak yeni TBMM İç Tüzüğünün verimlilik, çoğulculuk, katılım, etkin denetim ve yasama parametreleri üzerine bina edilmesi önerilebilir. Yasa yapım süreci verimlilik ve çoğulculuk dengesini gözetmeli ve nitelikli yasal düzenlemelerin oluşturulmasına imkan verecek şekilde tasarlanmalıdır.

Siyasi Partiler, Filistin, Gazze ve HAMAS

Fri, 01 Dec 2023 0:17:00 GMT

Türkiye’de siyasi partilerin dış politika anlayışının ve tartışmalarının dışına çıkan birkaç konudan biri de Filistin meselesidir. TBMM’de grubu bulunan partilerin İsrail’in saldırganlığı karşısında ortak metinde birleşmiş olmaları, her şeye rağmen, Filistin meselesinin Türkiye’nin güçlü ortak paydalarından birini teşkil ettiğini göstermektedir.

Muhalefet İçin Sancılı Yeni Bir Seçim Süreci

Fri, 01 Dec 2023 0:15:00 GMT

Muhalefet, seçimlerin ardından kaybetmenin nedeni ile ilgili sahici bir yüzleşme de yapamadı. Kaybetmenin sorumluluğu, sadece Kemal Kılıçdaroğlu’na yıkılmaya çalışıldı. Esas sorunlar göz ardı edildi. Muhalefetin kaybetmesinin esas nedeni perdelendiği için, siyaset üretmedeki yetersizlik tartışılamadı bile.

Bir Türlü Durulmayan Sularda Bir Parti: İyi mi, Değil mi?

Fri, 01 Dec 2023 0:44:00 GMT

İYİ Parti’nin kuruluş anından itibaren aldığı pozisyon, geliştirdiği ilişki modeli, tabanında önemli bir kesimi, CHP’ye sempati duyar hale getirmiş; İstanbul ve Ankara büyükşehir belediye başkanları ile parti yönetim kademelerinin girmiş olduğu ilişkiler de Meral Akşener ve partisini CHP’den bağımsız bir politika belirleme noktasında sorunlu bir noktaya taşımıştır.

Kriter'in Aralık Sayısı Çıktı!

Fri, 01 Dec 2023 0:48:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 85. sayısı yayında.