Kriter Dergi / sayi

Irkçılık, Hakaret ve Dezenformasyon Siyasetinin Yükselişi

Sun, 01 Sep 2024 0:17:00 GMT

Yabancı düşmanlığı, göç karşıtlığı ve İslamofobik söylemlerle büyüyen tematik partiler, Avrupa'da merkez siyaseti de etkiledi. Bir ülkede bu temalar üzerinden taban edinen aşırı sağcı siyasal partilerin siyasetleri, diğer ülkelerde kopyalandı. Şimdi benzer bir süreç Türkiye'de deneniyor. Göçün ve yabancı düşmanlığının siyaseti yükseltiliyor.

CrowdStrike Krizi: Veri Egemenliği ve Dijital Mültecilerin Ortaya Çıkışı

Sun, 01 Sep 2024 0:34:00 GMT

CrowdStrike krizinin, sonuçları itibariyle bakıldığında bilişim teknolojileri tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir kesinti olduğu anlaşılmaktadır. Elbette bu durum, dijital altyapıların ne kadar hassas ve kırılgan olabileceğini bir kez daha gözler önüne sermiştir. Yaşanan bu küresel dijital kriz aynı zamanda, kritik altyapıların bu tür kesintilere karşı ne kadar savunmasız olduğuna dair önemli bir ön uyarı niteliği de taşımaktadır.

Yapay Zekânın Politik Yüzü

Sun, 01 Sep 2024 0:56:00 GMT

Şu anda, verilerin nasıl toplandığı, nasıl kullanıldığı ve kimlerin yararına olduğu konusunda kontrol, büyük teknoloji şirketlerinin elinde. Bu şirketlerin çoğu Batı’da, özellikle de ABD’de yer alıyor ve bunun sonucunda geliştirilen modeller, genellikle Batı perspektifini yansıtıyor. Bu durum, YZ tarafından üretilen yanıtların öngörü sergilediği durumlarda özellikle de hassas jeopolitik meseleler söz konusu olduğunda daha belirgin hale geliyor.

Türkiye’nin Yapay Zekâ Destekli Diplomasi Vizyonu: Neredeyiz ve Strateji Belgeleri Neler Söylüyor?

Sun, 01 Sep 2024 0:49:00 GMT

Bugün maliyeti oldukça düşük bilgisayar ve yazılım programlarıyla inovasyon yarışında ön plana geçebilmek mümkün. Geriye tek bir ihtiyaç kalıyor: YZ çağında geçerli bir pozisyonu yakalayabilmek için bütünlüklü kurumsal bir çerçeve. Bu noktada Türkiye’nin ulusal yapay zekâ stratejisi ve dış politikada YZ vizyonu önemli bir gereklilik olarak öne çıkıyor.

Manipülasyona ve Dezenformasyona Karşı Toplumu Savunmak

Sun, 01 Sep 2024 0:38:00 GMT

Sosyal medya mecralarında yayınlanan “Sokak Röportajları” veya “Vatandaşın Görüşü” gibi adlarla sunulan içeriklere dikkat çekiyoruz. Basın etik değerlerine aykırı yapılan bu yayınlarda toplumun manipüle edilmesine izin veremeyiz. Kitleleri bilinçli olarak etki altına almak maksadıyla yanıltıcı röportaj teknikleriyle yeni medya platformlarında toplumsal değerlerimizin aşağılanması, yalan, propaganda ve itibar suikastına girişilmesi masum bir eylem olarak görülemez.

Ağ Toplumunda Hak Aramak

Sun, 01 Sep 2024 0:18:00 GMT

Türkiye tarafından alınan Roblox kararı da İnstagram ile ilgili erişimin engellenmesi kararı ile “masaya oturma”, istediklerini kabul ettirme başarısı da ağ toplumunda bireylerin, toplumların ve devletlerin “çaresiz” olmadığını ortaya koyan önemli kararlar olmuştur. Şurası açıktır ki, bundan sonra hiçbir birey, toplum ve devlet bu yapılar karşısında edilgen davranmayacak, teslim olmayacaktır.

Türkiye Yüzyılının Yeni Teknoloji Atılımı: Yüksek Teknoloji Yatırım Programı HİT-30

Sun, 01 Sep 2024 0:29:00 GMT

HİT-30 programı, Türkiye'nin 2030’a kadar yüksek teknoloji üretiminde küresel bir merkez olma hedefini gerçekleştirmeye yönelik stratejik bir hamle niteliğinde. Program kapsamında, yüksek öncelikli teknoloji alanlarında özel nitelikli projelere 30 milyar dolar değerinde kapsamlı destek ve teşvik sağlanması öngörülüyor. Bu, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı olarak da kayıtlara geçti.

Türkiye’de Sosyal Medya Platformlarına İlişkin Temel Hukuki Çerçeve

Sun, 01 Sep 2024 0:23:00 GMT

Kanunla, sosyal ağ sağlayıcılarının Türk hukuku nezdinde sorumluluk sağlaması amaçlanıyor. Bu bağlamda, Türkiye’de günlük bir milyondan fazla erişime sahip yurt dışı kaynaklı platformların yasal yükümlülük için en az bir yetkiliyi Türkiye’de temsilci olarak ilan etmesi öngörülüyor. Günlük erişim sayısının on milyonun üzerine çıkması halinde ağ sağlayıcının Türkiye temsilcisinin sorumluluğu da ağırlaşıyor.

Hava Sahasında Hakimiyet ve Caydırıcılık: Çelik Kubbe

Sun, 01 Sep 2024 0:45:00 GMT

Türkiye’nin hava savunmaya yönelik bugüne kadar hayata geçirdiği tüm projeleri kapsayacak olan Çelik Kubbe, Türkiye’nin katmanlı hava savunma sistemlerinin entegre bir şekilde tüm algılayıcı ve silahların ortak bir ağ yapısı altında çalışmasını sağlaması açısından önemli bir eşiği temsil ediyor. Böylece hava sahasında, tam bir hakimiyet sağlanırken oluşabilecek tehditlere karşı daha etkili ve hızlı bir şekilde karşılık verilebilecek.

Yahya Sinvar: HAMAS’ta Değişim mi, Süreklilik mi?

Sun, 01 Sep 2024 0:16:00 GMT

Savaş şartları sebebiyle Gazze’den bir ismin lider seçilmesi en büyük sürpriz olsa da, Sinvar’ın temsil ettiği çizginin HAMAS’ın geleceğine yön vereceğini öngörmek mümkündü. Zira Sinvar’ın biyografisi, HAMAS’ın son yıllarda takip ettiği yol haritasında önemli yankılar bulmuştu. Heniyye sonrası yeni liderlik yapılanmasının keskin bir kırılmadan ziyade, tedrici bir sürekliliği temsil edeceğini söylemek yanlış olmaz.

Kursk: Bir Kalite Fedası Olabilir mi?

Sun, 01 Sep 2024 0:26:00 GMT

Ukrayna’nın Kursk saldırısı ve binlerce askeri esir alması sonrasında, uluslararası kamuoyunun cevabını aradığı iki soru gündemi meşgul etmeyi sürdürüyor: “Ukrayna Kursk topraklarını ele geçirerek neyi amaçladı ve amacına ulaşabildi mi? Bu toprakları elinde tutabilecek mi?” ve “Rusya neden Kursk’ta kendisinden beklenen şiddette karşı saldırıya geçmiyor? Topraklarını geri almak için neden acele etmiyor?”

Avrupa Aşırı Sağının Gazze Soykırımı ve Siyonizme Bakışı: AfD Örneği

Sun, 01 Sep 2024 0:28:00 GMT

Avrupa aşırı sağının “yabancı düşmanlığı”, kimliklerinin önemli bir unsuru olmasına ve birçoğunun fikirlerinin tarihsel derinliklerinde “Yahudi karşıtlığı” da olmasına rağmen Gazze’de soykırım yapan İsrail’i desteklemeleri üzerinde durulması gereken bir olgudur. Bu noktada, Avrupa’daki aşırı sağcı partilerin siyonistlere desteğinde iki temel motivasyonun rol oynadığından bahsedilebilir.

İsrail-İran Çatışmasında Stratejik Dengeler

Sun, 01 Sep 2024 0:32:00 GMT

İsrail’in İran’a yönelik bir konvansiyonel savaşı kışkırtma stratejisi, devlet dışı aktörlerin güç kaynaklarını zayıflatmayı amaçlayan dolaylı bir mücadele taktiği olarak değerlendirilebilir. Ancak İran yönetimi, İsrail’in son provokasyonlarını “kendini misilleme yapmak zorunda bırakarak” savaşa çekmek için bir “tuzak” olarak değerlendirmekte ve istemsiz bir savaşa sürüklenmemek için gereken dikkati göstermektedir.

Gazze’nin Akıbetine Yönelik Farklı Perspektifler

Sun, 01 Sep 2024 0:37:00 GMT

Başta HAMAS olmak üzere Gazze’deki tüm Filistinli grupların Gazze’nin geleceğine yönelik perspektiflerinde baştan beri bir değişiklik veya sapma olmamıştır. Yani 7 Ekim’de nasıl İsrail’in ablukasını kırmak, dünyaya seslerini duyurmak ve işgali sonlandırmak istediler ise bugün de aynı noktadadırlar. Hatta Heniyye’nin Tahran’da İsrail’in gerçekleştirdiği bir suikast ile şehit edilmesi, bu azmi ve kararlılığı daha da artırmıştır.

Suriye-İran İlişkilerinin Tarihi ve Serencamı

Sun, 01 Sep 2024 0:43:00 GMT

İran, Arap Baharı döneminde sıra Suriye’ye geldiğinde, Hizbullah, Zeynebiyyun ve Fatimiyyun tugayları üzerinden gerçekleştirdiği müdahaleyle Suriye içindeki askeri pratiğini güçlendirdi ve kendisine yayılmacı “Şii Hilal Projesi” için her zamankinden daha çok fırsat kapısı açıldı. Kuruluşundan itibaren Suriye ile ilişkisi ittifak ile başlayıp sonra stratejik ortaklığa evrilmişken, Suriye iç savaşı sonrasında İran’ın çıkarlarını gözeten “eksen ortaklığı” kavramına dönüşmüştür.

ABD Seçimleri Üstündeki Gölge: İsrail Kamburu

Sun, 01 Sep 2024 0:48:00 GMT

ABD siyasetinde en belirleyici etkeni, Kongredeki lobilerin tesir kapasiteleri olarak gösterebiliriz. “İsrail lobisi” de bu resimdeki en güçlü çıkar grubu. Bu blokun içinde Yahudiler olduğu gibi Yahudi olmayan kesimler de bulunuyor. Ana amaçları ise ABD-İsrail arasındaki simbiyotik ilişkiyi savunmak, İsrail’i ABD’nin 51’inci ve en değerli eyaleti olarak konumlamak. Yakın dönemdeki tüm sınamalarda, ABD dış politikası, İsrail lehine hizalandı.

21. Yüzyılda Soykırım ve İsrail Sorunu

Sun, 01 Sep 2024 0:27:00 GMT

Gazze’de devam eden soykırım ile yaklaşık 30 bin çocuk ve kadının kitle imha silahlarıyla katledilmesi karşısında gerekli hukuki aktiviteyi gösteremeyen uluslararası hukuk kurumlarının meşruiyeti ve varlık sebebi artık tartışılır hale gelmiştir. 1947’den itibaren Filistin toprakları, İsrail tarafından adım adım işgal edilmiştir. Harita, savaş ile değil soykırım ile bu hale getirilmiştir.

Ankara’nın Şam ile Yakınlaşma Hamlesi: Amaç ve Saha Gerçekleri

Sun, 01 Sep 2024 0:33:00 GMT

Olası bir çatışmanın tarafı olmasa da “etkilenen aktörü” de olmak istemeyen Ankara’nın, Suriye rejimi ile normalleşmeye yönelik hamlelerini, bölgedeki çatışma iklimi ve siyasi belirsizlik üzerinden okumak mümkündür. Hele ki ABD’nin olası yeni dönem Suriye politikasının belirsizliği düşünüldüğünde Türkiye’nin, yangını kendi etrafından uzakta tutmak ve zaman kazanmak adına böyle bir hamlede bulunmuş olma ihtimali daha da güçlenmektedir.

Bangladeş'te Şeyh Hasina Rejiminin Çöküşü: Jeopolitik, Güç Aktörü ve Güney Asya'nın Geleceği

Sun, 01 Sep 2024 0:40:00 GMT

Jeostratejik olarak Bangladeş, Asya kıtasının iki önemli bölgesini birbirine bağlayarak Güney Asya ile Güneydoğu Asya arasında hayati bir bağlantı görevi görmektedir. Hint-Pasifik bölgesine doğrudan erişimi olan Bangladeş, ABD, Çin ve Hindistan gibi küresel güçler için stratejik öneme sahiptir. Bu ülkeler için Bangladeş, Küresel Güney'de gelecekteki kendi jeopolitik rollerini şekillendirerek dünya düzenini etkilemede önemli bir aktördür.

7 Ekim Sonrası Yemen ve Ortadoğu Siyasetinde Husiler

Sun, 01 Sep 2024 0:45:00 GMT

Uluslararası toplumun ve bölgesel aktörlerin tanımadığı Husiler, onlarca yıldır yüzleştikleri meşruiyet krizini aşmak için 7 Ekim’den itibaren söylem ve eylem stratejisinde yeni bir üslup benimsedi. Bu süreçte İran merkezli “Direniş Ekseni” vurgusundan Gazze’yi merkeze alan bir dili dolaşıma sokan Husiler, gerçekleştirdikleri saldırılarla bölgesel ve küresel siyasette ilk defa bu kadar önemli bir yer edindiler.

Somali-Etiyopya Anlaşmazlığında Barış İçin Diplomasi: Ankara Süreci

Sun, 01 Sep 2024 0:14:00 GMT

Türkiye’nin uzun yıllardır her iki ülkeyle de pek çok farklı alanda yakın ilişkiler geliştirdiği görülüyor ve bu durum, tarafsız bir arabulucu olarak kabul görülmesine zemin hazırladı. Öyle ki Türkiye nezdinde arabuluculuk girişiminin ortaya çıkışında iki ülke arasında doğrudan diyaloğun sağlanamaması ve diplomatik ilişkilerin giderek gerginleşmesi gibi sebepler bulunuyor.

Kerkük’te Valilik Krizi Nereye Evrilebilir?

Sun, 01 Sep 2024 0:41:00 GMT

Yasal süre dolmadan bir gün önce, Kürdistan Yurtseverler Birliği öncülüğünde Bağdat’ta gerçekleştirilen toplantıda, 5 KYB üyesi, 3 Arap üye ve 1 azınlık üyesinin katılımıyla vilayet yönetimi belirlendi. Ancak Türkmenlerin ve Kürdistan Demokratik Partisi üyelerinin katılmadığı bu toplantı, hem siyasi hem de hukuki açıdan tartışmalara yol açarken Kerkük'te yeni bir kriz başlattı.

Bölgesel Krizlerin Çözümünde Türkiye-Mısır Diyaloğu

Sun, 01 Sep 2024 0:34:00 GMT

Kriz bağlamında değerlendirildiğinde Türkiye ve Mısır’ın İsrail karşısında olası ittifakı, Tel-Aviv üzerinde caydırıcı bir etki oluşturabilir. Bu caydırıcılığın kalıcı hale gelebilmesi ve İsrail’in durdurulması konusunda sonuç üretebilmesinde, İslam dünyasında ekonomik güçleriyle öne çıkan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi Körfez ülkelerinin destekleri de büyük önem taşımaktadır.

12 Eylül Darbesini Tarihe Gömmek

Sun, 01 Sep 2024 0:19:00 GMT

27 Mayıs’la başlayan darbeler süreci ve darbe paradigması, sadece içerideki siyasi liderlerin polemikleri üzerinden anlaşılamaz. Darbelerin uluslararası sistemdeki yeri anlaşılmadıkça, darbelerin analizinin yapıldığı söylenemez. Soğuk Savaş’ta bloklar arasındaki çatışmanın sertleşmesi, blok dahilindeki ülkeler hiyerarşisi çerçevesinde ülkelerin içinde de türbülanslara sebep olmuştur. Bu türbülansların Türkiye’de darbelere yol açtığını görüyoruz.

Bereketi Sosyal Hayatta Mümkün Kılmak

Sun, 01 Sep 2024 0:41:00 GMT

Bereket, insana Allah tarafından verilen maddi ve manevi hayrın sürekli olması ve bir nevi sabitlenmesi anlamına geliyor. Bir hayrın maddi yönü “bolluk” olurken, manevi yönüne “saadet” deniyor. Bereket çokluk veya azlık ile doğrudan ilgili değildir. Bereket, bir Hadis-i Şerif’in “Allah’ın en sevdiği işin az da olsa devamlı olan” olduğuna işaret üzere süreklilik ile ilgilidir. Bu nedenle bazen “bir, çoktur”!

Paris 2024 Yaz Olimpiyat Oyunları: LGBT Propagandası, Dini Ayrımcılık ve Politik Tartışmaların Gölgesinde Spor

Sun, 01 Sep 2024 0:48:00 GMT

Paris 2024 Yaz Olimpiyatları, oyunların modern devletler düzeni ile ilişkisi ve yeni diplomasinin aracı olarak konumunu ortaya koyan önemli bir örnek olarak karşımıza çıkıyor. Oyunların açılış seremonisi, kurgudaki detaylar ve mesajların yoğunluğuyla uluslararası etkinin hedeflendiği LGBT propaganda faaliyeti olarak karşılık bulmuş ve bu propaganda, olimpiyat canlı yayını yoluyla milyonlarca izleyiciye ulaştırılmıştır.

AK Parti’yi Tanımlamak: Hareket, Kurumsallaşma, Hakim Lider

Sun, 01 Sep 2024 0:46:00 GMT

AK Parti, hayata geçirdiği proje, uygulama, hizmet ve hatta dönüşüm ile Türk siyasi tarihi açısından istisnai bir konumda. Buna ek olarak seçim başarısı ve toplumsal temsiliyet açısından da hem geçmişteki iktidarlar hem de bugünkü rakiplerinden pozitif anlamda ayrışıyor. Tüm toplumsal kesimlerden ağırlığı değişmekle birlikte oy alabilmesi ve hepsinde birinci olamasa da tüm il ve bölgelerde rekabet edebilen yegane aktör olarak ön plana çıkması bu istisnailiğin en önemli göstergelerinden biri.

23. Yılında AK Parti’nin Şehircilik Vizyonu

Sun, 01 Sep 2024 0:56:00 GMT

2024 yerel yönetim seçimlerine AK Parti, Türkiye Yüzyılı Vizyonu ile gitmiştir. 2004’te yerel kalkınma, 2009’da marka şehirler, 2014’te büyük medeniyet yolunda insan-demokrasi-şehir, 2019’da gönül belediyeciliği sloganlarıyla hazırlanan yerel seçim beyannameleri, 2024’te Türkiye Yüzyılı idealine doğru gerçek belediyecilik modeliyle taçlandırılmıştır. Bu bağlamda AK Parti kendi tarihsel birikimini oluşturan bir siyasi hareket olarak nitelendirilebilir.

Türk Dış Politikasına Vizyoner Bir Bakış: “Türk Dış Politikası Yıllığı 2023”

Sun, 01 Sep 2024 0:18:00 GMT

İki bölümden meydana gelen Türk Dış Politikası Yıllığı 2023; 402 sayfa boyunca okuyucusuna Türk dış politikasının önemli gelişmelerine dair kapsamlı bir içerik sunuyor. Eserdeki birinci bölüm “Türk Dış Politikası Üzerine Bağımsız Makaleler” başlığını taşırken, ikinci bölüm bölgesel dış politikalara ayrılarak “Türk Dış Politikasının 2023 Gelişmeleri” başlığı altında okuyucuya aktarılıyor.

Kriter'in Eylül Sayısı Çıktı!

Sun, 01 Sep 2024 0:21:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 93. sayısı yayında.