Kriter Dergi / sayi

Yeni Yılda Siyaset, Ekonomi ve Dış Politika

Sat, 01 Jan 2022 1:47:00 GMT

2023 seçimlerine giderken Erdoğan, dış politika, güvenlik, iç siyaset ve ekonomiyi birbirini etkileyen alanlar olarak belirlemedeki liderliğini sürdürecek. CHP belediyelerine yönelttiği eleştirilerden anlaşılan, önümüzdeki aylarda siyasetteki tartışma konularını daha fazla belirleyen taraf olacak. Erdoğan ekonomideki son hamlesi ile pandeminin tüm dünyada ürettiği sorunların Türkiye'deki çözüm adresinin kendisinin olduğunu yeniden seçmen nezdinde pekiştirdi.

İstihbaratın Değişen Yüzü

Sat, 01 Jan 2022 9:18:00 GMT

Devletlerin, küresel şirketlerin günlük faaliyetlerinin önemli bir kısmını internet merkezli teknolojiler üzerinden gerçekleştirmesi, bilginin mahremiyeti konusunda önemli sorunları da beraberinde getiriyor. Günümüzde kaynağı belli olmayan siber espiyonaj operasyonları ile temin edilen ve hemen hemen her gün sosyal medya veya çeşitli internet siteleri üzerinden sızdırılan manipülatif bilgiler ile devletlerin, küresel şirketlerin ve bireylerin mahrem kalması gereken bilgilerini öğrenebilmekteyiz.

Ortadoğu’da İstihbarat Savaşları

Sat, 01 Jan 2022 9:32:00 GMT

Özellikle Türkiye’nin de içinde yer aldığı bölgede, casusluk faaliyetlerindeki artış, önemli boyutlara ulaşmış durumda. Bunun en önemli nedeni Irak, Suriye gibi ülkelerdeki siyasi ve idari boşluk, iç çatışmalar, otorite eksikliği ve pek çok ülkenin askeri, siyasi girişimler ve terör örgütleri üzerinden şekillendirmek istediği siyaset ile tüm bunların sunduğu elverişli zemindir. Çöken devletler, kendi insan kaynağını yönlendirmelere açık hale getirirken, yok olan ya da zayıflayan devlet otoritesi, karşı istihbarat faaliyetlerine alan açıyor.

İran’ın İstihbarat Vizyonu, Kudüs Gücü ve Bölgesel Öncelikler

Sat, 01 Jan 2022 9:14:00 GMT

Potansiyel karşı devrim hareketlerini dengelemek amacıyla oluşturulan Devrim Muhafızları Ordusu, SAVAK’ın yerine ihdas edilen SAVAMA ve ardından VEVAK teşkilatı, polis teşkilatına bağlı istihbarat birimlerinin görev, yetki ve sorumluluklarının yeniden düzenlenmesi, devrim sonrası süreçte güvenlik ve istihbarat alanında yaşanan dönüşümlerin kurumsal yansımaları ve karşılıkları olmuşlardır.

İstihbarat Örgütlerinin Yapılanmasına Etki Eden Faktörler ve Küresel İstihbarat Örgütleri

Sat, 01 Jan 2022 8:36:00 GMT

Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte dünyada meydana gelen belirsizlik ortamı, sonrasında yaşanan bölgesel krizler, artan asimetrik tehditle birlikte daha karmaşık bir hale gelen melez savaş ortamı ve bilgiye duyulan ihtiyacın artması gibi sebepler, istihbarat örgütlerini yeniden büyük bir değişime itti. Askeri alanda yaşanan teknolojik gelişmelerin coğrafi kısıtlamaları azaltması da, örgütlerin yapılarında yaşanan değişimin bir başka önemli sebebi.

ABD’nin “Sahte Bayrağı” FETÖ

Sat, 01 Jan 2022 8:43:00 GMT

7 Şubat 2012’deki Hakan Fidan’ı tutuklama girişimi, 19 Ocak 2014’teki MİT TIR’ları baskını ve 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişimi FETÖ’nün dozunu giderek yükselttiği Sahte Bayrak operasyonlarının karakteristik örnekleridir. Bu olaylara dek 1952’de Türkiye’nin NATO’ya üyeliğinden bu tarafa darbeler başta olmak üzere türlü tertiplerle geliştirilen, güçlendirilen Sahte Bayrak konsepti, FETÖ ile şahikasına erişmiş ve tam da en güçlü olduğu noktada başarısızlığa uğrayıp düşüşe geçmeye başlamıştır.

İstihbarat ve Terör Örgütlerinde Kripto Para Dönemi

Sat, 01 Jan 2022 4:54:00 GMT

Kripto paraların terör örgütleri tarafından sıklıkla tercih edilmesinin en önemli nedenleri; bu paralara küresel bazda internetin olduğu her yerden kolaylıkla erişilebilmesi, düşük işlem maliyetleri, yüksek işlem hızı, çevrimiçi olarak saklanabilmeleri ve daha da önemlisi kullanımı sırasında kullanıcı kimliğini açığa çıkaracak verilerin bazı sanal para birimleri itibariyle ileri derece şifreleme yöntemleri sayesinde sağladıkları yüksek gizliliktir.

İstihbarat Teşkilatlarında Yapay Zeka

Sat, 01 Jan 2022 4:05:00 GMT

Yapay zeka askeri alanda olduğu gibi, istihbarat topluluğunu da dönüştürme ve en önemlisi işi nasıl yürüttüğüne dair değiştirme potansiyeline sahip. Yapay zeka bilhassa, çok büyük miktarda veriyi çok kısa sürede ve bir insanın yapabileceğinden daha doğru bir şekilde sıralayabiliyor. Buna ek olarak, çok büyük miktarda veri sıralama, kalıplar bulma, bağlantıları ortaya çıkarma, alaka düzeyini anlama ve sonuçlar çıkarma kapasitesine de sahip. Tüm bunlar, analistlerin çalışmalarını daha verimli hale getirebiliyor.

Türkiye’nin Artan İstihbarat Kapasitesi ve Terör Örgütü PKK ile Mücadele

Sat, 01 Jan 2022 4:13:00 GMT

Türkiye’nin terör örgütü PKK ile mücadelesinde özellikle son dönemde elde ettiği başarının ardında, istihbarat yapısının ve yetkilerinin, günün ve değişen uluslararası sistemin şartlarına uygun olarak yeniden belirlenmesi yatıyor. MİT’in “proaktif” ve “entegre” yaklaşım üzerine inşa ettiği yeni istihbarat doktrini sayesinde, son 10 yılda Türkiye’nin dış ve güvenlik mimarisinin ana sütunlarından biri haline geldiğine tanıklık etmek mümkün.

Askeri İstihbaratın Dönüşümü ve Türkiye

Sat, 01 Jan 2022 1:46:00 GMT

Stratejik caydırıcılık noktasında kitle imha silahları, taktik ve operasyonel çaptaki savaş ve çatışmalarda robotik silahlar devrededir. Burada askeri istihbarat açısından aranacak yeterlilik için kritik konular, siber ve uzay alanlarıdır.

Amerikan İstihbaratının Trump’la Kırılan Tahakkümünün Hikayesi

Sat, 01 Jan 2022 22:54:00 GMT

Trump’ın başkanlığı dönemi boyunca istihbarat teşkilatları ile arasındaki gerginlik hiç azalmadan devam etti. Bu dönem zarfında Trump iki CIA Başkanı, dört Milli Güvenlik Danışmanı ve altı Savunma Bakanı değiştirdi. Milli güvenlik ve savunma bürokrasisinin en tepe noktalarının bu denli hızlı değişimi, yine emsali görülmemiş süreçler olarak kayıtlara işlendi.

İstihbarat Aracı Olarak Hollywood

Sat, 01 Jan 2022 23:04:00 GMT

Hollywood filmlerindeki CIA destekli algı yönetimi bugün çok daha görünmez hale getiriliyor. Soğuk Savaş yıllarının basit iyi-kötü odaklı propagandası, post-truth çağında çok daha örtülü bir şekilde yapılırken, bu değişime ayak uyduran CIA’nın son dönemde, doğruları gizlemeyip izleyiciye neyi göreceğini neyi göz ardı edeceğini bildiren profesyonelce kurgulanmış yapımları desteklediği görülüyor.

İkinci Soğuk Savaş’ın Değiştirdiği İstihbarat İkliminde Milli İstihbarat Teşkilatı

Sat, 01 Jan 2022 23:14:00 GMT

Göç, salgın hastalıklar, küresel iklim değişikliğinin tetiklediği kuraklık ve gıda krizi, değişen iklim koşullarından kaynaklanan afetler, iç içe geçen sosyal krizleri her gün farklı istikrarsızlık tehditleri olarak ülkelerin gündemine getiriyor. Krizlerin “yeni normal” haline geldiği, hatta olağan sürecin kendisi haline dönüştüğü bir dönemde, yönetim yapıları da kendilerini buna uyarlamaya çalışıyor. Milli İstihbarat Teşkilatı’nın yaklaşık 17 yıldır içerisinde bulunduğu dönüşümü de bu gerçek çerçevesinde değerlendirmek icap eder.

MİT’in Dönüşümü: İstihbarat Diplomasisi, Operasyonel Açılım, Proaktif Strateji

Sat, 01 Jan 2022 23:31:00 GMT

Ankara’nın masasındaki “ivedi” dosya sayısı Suriye, Irak, Libya, Afganistan, Yunanistan, Kıbrıs, Doğu Akdeniz, Ermenistan, Dağlık Karabağ şeklinde uzayıp giderken; artan angajman listesi MİT’in oynadığı rolün evrilmesine neden olmuştur. Önceden tanımlanan görev, yetki ve sorumluluk sahasından kaynaklı “analitik”, “teknolojik” ve “operatif” sınırlılıklardan kurtulan MİT, yeni dönemde “esnek” ve “entegre” bir yaklaşımın hakim olduğu “proaktif” bir rol üstlenmeye başlamıştır.

Afrika’da Fransız İstihbarat Düzeni veya Françafrique

Sat, 01 Jan 2022 0:10:00 GMT

Fransa’nın Afrika toplulukları ve bağımsızlığını kazanmış eski sömürgelerle son 60 yıldaki ilişkilerini istihbarat açısından değerlendirdiğimizde, karşımıza tamamen bir ülkenin eski sömürgelerine hükmetme siyaseti çıkıyor. Fransa’da yaygın bir görüş, “Paris’in Afrika siyasetini politikacılar değil istihbaratçılar belirler.” şeklindedir. Bu genel kanı tarihi gerçeklere dayanır ve doğrudur.

Türk Dizi Tarihinde Bir Kült: İstihbarat

Sat, 01 Jan 2022 4:39:00 GMT

Bütün türleri geride bırakıp, toplumun hemen hemen tüm kesimleri tarafından dikkatle izlenen diziler; “istihbarat” temalı diziler. Türk toplumunun istihbarata olan yakın ilgisi herkesçe kabul edilmiş bir gerçek. Türklerin tarih serüvenini düşündüğümüzde bu ilgi tek bir parametre ile açıklanamaz. Devletin bilinmeyenine/görülmeyenine olan bu alaka, toplumun her kesimi tarafından farklı ideolojiler ışığında sahiplenilen bir olgu.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Büyükelçi İbrahim Kalın “2022 Bölgedeki Normalleşme Adımlarının Hızlandığı Bir Yıl Olacak”

Sat, 01 Jan 2022 1:27:00 GMT

Türkiye’nin dış politika vizyonunu Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Büyükelçi İbrahim Kalın ile konuştuk. Büyükelçi Kalın dış politika açısından geçtiğimiz dönemin muhasebesini yaparken 2022'ye ilişkin öngörülerini paylaştı.

Küresel Güç Rekabeti ve Türkiye’nin İstikameti

Sat, 01 Jan 2022 5:45:00 GMT

2021’e damgasını vuran gelişmeler, küresel liderlik eksikliğinin yakıcı bir hal aldığını, yönetişim sorunlarının üstesinden gelinemediğini ve Çin, Rusya ve diğer yükselen aktörlerin kendilerine alan açmak için amansız bir mücadeleye girdikleri yeni bir rekabet döneminin ortaya çıktığını gösteriyor. Büyük güç rekabetinin geri dönüşü, küresel belirsizliği artırırken, Türkiye dahil birçok ülkeyi de dış politikalarını yeniden gözden geçirmeye ve uluslararası arenadaki konumlarını yeniden düzenlemeye zorluyor.

30 Yıllık Kazakistan’da 3 Cüz ve Son 3 Gün

Sun, 09 Jan 2022 20:02:00 GMT

Türk Devletleri Teşkilatında Nazarbayev’in öncü rolü hem Rusya’da hem de Rusya’yı takip eden geleneksel idare merkezinde kırılmalara neden olmuştur. KGAÖ’nün ülkeye davet edilmesi, Nazarbayev’in görevden alınması, hükümetin istifa ettirilmesi bu tezi destekleyen gelişmeler olarak görülebilir. Kazakistan’daki istikrarsızlığın; Rusya’nın bölgeye yeniden etkin aktör olarak dönmesi, kültürel kodların eskiye evrilmesi ve diğer Türk Cumhuriyetlerinde Karabağ zaferinden doğan psikolojik üstünlüğün etkisini zayıflatmada kullanılması olasıdır.

Kazakistan’da Olayların Gelişimi: Protestolardan Güç Mücadelesine

Wed, 12 Jan 2022 17:56:00 GMT

Olayların büyümesi üzerine Tokayev, hükümeti sorumlu tutarak Başbakan Askar Mamin’i görevden aldı ve LPG fiyatlarında indirime gidildi. Fakat protesto gösterileri, özellikle ülkenin en büyük şehri olan Almatı’da hükümet binalarının işgal edilmesi, alışveriş merkezlerinin yağmalanması ve kolluk güçlerinin olayları kontrol etmekte yetersiz kalması ile tam bir kaosa dönüştü.

Türkiye-Azerbaycan Diplomatik İlişkilerinin 30 Yılının Özeti

Fri, 14 Jan 2022 16:25:00 GMT

İlham Aliyev Cumhurbaşkanı seçildiği 2003’te yemin töreninde “Türkiye neredeyse Azerbaycan oradadır” sözleri ile ilişkilerin gelecek seyri açısından yönünü gösterdi. Recep Tayyip Erdoğan-İlham Aliyev ilişkileri iki ülke ilişkilerini önce stratejik ortaklık, daha sonra ise stratejik müttefiklik düzeyine çıkarttı.

Siyasette Ne Oldu Ne Yaşanacak?

Sat, 01 Jan 2022 0:55:00 GMT

2019’dan bugüne erken seçim tartışmaları hiç gündemden düşmedi. İktidarda olan ittifak partileri seçimlerin zamanında yapılacağını sürekli vurgulasalar da, muhalefet erken seçimin teknik olarak zor olduğunu bildiği halde, bir taktik ve strateji olarak gündemi sürekli bu tartışma ile meşgul etti. Erken seçim tartışmasının muhalefet açısından taktiksel yönü, Millet İttifakı’nın birlikteliğini her an seçim olabilir teyakkuzu ile diri tutmak, ittifak içi muhtemel ayrışmaları önlemek ve söylem birliğini devam ettirmek üzerine bina edilmişti.

Yeni Yıl, Yeni Model ve Yeni Bir Hikaye

Sat, 01 Jan 2022 4:55:00 GMT

Ekonomi tarafında, ihracattaki tarihi rekorlar umut verirken; Eylül 2021 sonrası netleşmeye başlayan düşük faizli yeni dönem ile birlikte kurdaki hareketlilik de dikkat çekti. Son olarak, TL’yi özendirici, Türk lirasında kalan yatırımcıyı koruma amaçlı önlemler harekete geçirildi. 2022’de geçerli olacak net asgari ücret ise yüzde 50’nin üzerinde artış ile 4 bin 253 Türk lirasına yükseldi. Peki, 2022’de bizi neler bekliyor?

Üretim Ekonomisi Türkiye Devrimine Dönüşebilir mi?

Sat, 01 Jan 2022 19:29:00 GMT

2002’de AK Parti iktidara geldiğinde ülkenin ağır altyapı sorunları vardı. Ülke ekonomik bir fetret dönemi yaşıyordu. AK Parti’nin uzun iktidar devri bir sanayi ve teknoloji devrimi ile anılmaz. Ancak bugün AK Parti hükümetlerinin kurmuş olduğu güçlü altyapı, üzerinde her türlü devrimin yapılmasına fırsat verecek niteliktedir. Tek başına ulaşım ve lojistik altyapısı incelendiğinde, hammadde temininden limanlara, yollardan hava alanlarına, lojistik merkezlerden taşımacılığa 360 derece bütün süreçler eksiksiz bir şekilde hizmete hazır hale getirilmiştir. Ulaşım eko sistemi, bir üretim ve ihracat devrimine fırsat vermektedir.

Türkiye’nin Yeni Ekonomi Programı: Fırsatlar ve Tehditler

Sat, 01 Jan 2022 1:17:00 GMT

Yeni Ekonomi Modeli’nde, Türk lirasının değer kaybetmesine bağlı olarak oluşan rekabetçi döviz kurları sayesinde cari işlemler fazlası oluşacağı, döviz bolluğu ve düşük faizlerle birlikte üretim, yatırım ve istihdamın artacağı ve nihayetinde enflasyonun düşeceği öngörülüyor. Bu program, Türkiye ekonomisinin cari açığın fonlanması için faizlerin yükseltilmesi ve sonrasında yaşanan borç krizlerinin üretim-istihdam-ihracat üzerindeki olumsuz etkilerini kırması için bir fırsat doğurdu.

Literatürde Yeni Perspektifler: Stratejik İstihbarat & Ulusal Güvenlik

Sat, 01 Jan 2022 9:18:00 GMT

İstihbarat literatüründeki boşluğu kapatması açısından önemli bir yere sahip olan Stratejik İstihbarat & Ulusal Güvenlik kitabı, uluslararası ilişkiler alanına yeni perspektifler de sunuyor. Eser, spesifik olarak istihbarat ile ilgilenen herkes için bir referans kaynak niteliği taşıyor.

Devlet ve İstihbarata Temel Bakış: Kozmik Mesele

Sat, 01 Jan 2022 9:22:00 GMT

“Devlet İnsandır” sloganından yola çıkarak insanı merkeze alan Kozmik Mesele, disiplinler arası bir çalışma niteliğinde. Kitabın tüm konuları, metinleri, modelleri ve tabloları, yazarın ilk defa bu kitapta yayınlandığı kendine ait özgün yaklaşımlar. Bütüncül bir bakış açısıyla kaleme alınan eser, temelde, peşi sıra birbirini tamamlayan 16 bölümden oluşuyor.

2021 Almanak

Sat, 01 Jan 2022 4:29:00 GMT

Türkiye ve dünyada siyasetten ekonomiye, spordan teknolojiye kadar hemen her alanda önemli gelişmelerin yaşandığı bir yılı geride bıraktık. Covid-19 krizi mücadelesiyle geçirdiğimiz 2021’in hafızalarda yer tutan olaylarından bazıları:

Kriter'in Ocak Sayısı Çıktı!

Sat, 01 Jan 2022 2:01:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 64. sayısı yayında.