Kriter Dergi / sayi

Biden, 1915 ve Muhalefet

Sat, 01 May 2021 0:48:00 GMT

Muhalefet Joe Biden’a söylediklerinin beş katını büyük bir iştahla iktidara yöneltti. Asıl sorumluyu yine Türkiye’nin son dönemdeki dış politikası olarak ilan ettiler. Kendi ülkesini sert şekilde suçlamak muhalefette bir hastalık haline dönüşmüş durumda. Her sorunu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı suçlamak için kullanmayı, muhalefet liderleri öylesine içselleştirdi ki, artık söylediklerinin ortak menfaatlerimize verdikleri zararı önemsemiyorlar bile.

Rusya’nın Karadeniz Politikası

Sat, 01 May 2021 0:04:00 GMT

Rusya için Karadeniz havzası hayati bir önem taşıyor. Boru hatları ve enerji transferi, milli güvenlik ve bölgeden gerçekleştirdiği ticaret hacmi, Rusya için Karadeniz hakimiyetini olmazsa olmaz kılmakta; bölgedeki rekabet, Batı veya Atlantik nüfuzunun artışı, net bir şekilde güvenlik tehdidi olarak görülmektedir. Ancak, Rusya’nın Karadeniz havzasını da içine alan bu bölgede agresif ve yayılmacı politikalar izlemesinin, NATO’nun ötesinde başka nedenleri de bulunuyor.

Türkiye’nin Ukrayna Politikası

Sat, 01 May 2021 0:12:00 GMT

Hem Karadeniz bölgesinin istikrarı hem uluslararası politikanın hassas terazide sürdürülmesi açısından, kuzeyindeki gerginlik Türkiye için oldukça önemli. Türkiye, kazan-kazan anlayışı ekseninde yürüttüğü Rusya ile ilişkilerini korumak zorunda olsa da Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü destekliyor. Bu kapsamda Kırım’ın Rusya tarafından ilhakını tanımayarak yapılanları işgal olarak nitelendiriyor.

Tarihsel Süreçte Karadeniz Siyaseti ve Türkiye

Sat, 01 May 2021 0:17:00 GMT

Uluslararası sistemin ve yerel dinamiklerin etkisiyle 1774’e kadar Karadeniz siyasetinin tartışılmaz lideri konumunda olan Osmanlı İmparatorluğu, bu tarihten sonra Rusya ile Karadeniz hakimiyeti üzerine mücadeleye girişti. 1700’deki İstanbul Anlaşması ile Azak Kalesini elde eden Rusya, sonraki yüzyılda Kırım dahil olmak üzere Karadeniz’in kuzey kıyılarının tamamını ele geçirdi. Sonrasında Karadeniz hakimiyeti mücadelesi devam etti.

AB Perspektifinden Ukrayna-Rusya İhtilafı

Sat, 01 May 2021 0:26:00 GMT

Ukrayna-Rusya ihtilafında fiili durumdan çıkartılabilecek sonuç şudur: Ukrayna geri döndürülemez bir parçalanma sürecine girmiştir. NATO ve ABD’nin Ukrayna’ya güvence ve güçlü taahhüt desteğinde bulunması, fiiliyatta bir değişiklik oluşturmayacak. AB, Ukrayna’ya destek konusunda ABD’ye kıyasla daha ılımlı çizgidedir. Kesin olan husus ister savaş ister mevcut statükonun Rusya lehine tedrici değişimi yoluyla olsun, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün tehlikede olduğu ve parçalanmaya doğru yol aldığıdır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne Göre Türk Boğazları’nın Hukuku Rejimi

Sat, 01 May 2021 0:28:00 GMT

Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Türkiye’nin Montrö öncesinde karşı karşıya kaldığı “egemenlik kısıtlamaları” ve “güvenlik endişeleri”ni dikkate alan bir sözleşme olarak değerlendirilmelidir. Bu anlamda Sözleşme, sadece bir “ulaşım-geçiş” sözleşmesi değil aynı zamanda “güvenlik” sözleşmesi niteliğine sahiptir. Sözleşme, hem Türkiye’nin yabancı savaş gemilerinden kaynaklanabilecek güvenlik endişelerini hem de Karadeniz’e kıyısı olan diğer devletlerin güvenlik endişelerini azaltan bazı güvenceler getirmektedir.

NATO’nun Karadeniz Politikası Rusya’yı Rahatsız Ediyor

Sat, 01 May 2021 0:28:00 GMT

Soğuk Savaş sonrası dönemde NATO’nun Karadeniz’e yönelik ilgisi her geçen gün arttı. Ancak bu ilgi, Rusya’yı çok rahatsız etti ve bu rahatsızlık geçmişte Gürcistan’da ve günümüzde Ukrayna’da gerilime yol açtı. Bunun yanında NATO’nun bölgeye yönelik ilgisinin daha ziyade siyasi düzeyde kalması ve Rusya’nın sahadaki sert güce dayalı hamlelerine karşılık verememesi, NATO’nun en önemli çıkmazı olarak duruyor.

Ukrayna-Rusya Hattında Askeri Tırmanma: Çok Aktörlü Krizin Siyasal Çıktıları ve Türkiye

Sat, 01 May 2021 0:38:00 GMT

Ukrayna’nın NATO ve AB gibi Batılı kurumlara dair bir eğilimi olmasaydı, Rusya’nın Ukrayna’ya olan ilgisi ve yayılmacı hedefleri ortadan kalkar mıydı? Aslında konu ile ilgili her problemin ve hipotezin merkezinde bu soru sorulabilir? Sorunun cevabı elbette öncelikler bağlamına değişebilir ancak genel öngörü; Ukrayna’nın Batı ile entegrasyon isteği olmasaydı bile Rusya’nın tarihi demografik ve jeopolitik avantajlarıyla etki unsurlarının devamı yönünde faaliyetlerini uygulamada tereddüt etmeyeceği yönündedir.

Enerji Perspektifinden Karadeniz

Sat, 01 May 2021 0:38:00 GMT

Enerjinin transferi noktasında, Karadeniz ve Boğazlar oldukça önemli bir bölge. İstanbul Boğazından geçen 40 binden fazla geminin yaklaşık yarısı ham petrol ve LNG taşıyor. Yıllık 200 milyon tonun üzerinde petrol, Karadeniz’den geçerek Boğazlar vasıtasıyla uluslararası adreslerine ulaşıyor. Bu rakamlar Akdeniz'e Boğazlar vasıtasıyla bağlanan Karadeniz'in önemli bir enerji transfer noktası olduğunu göstermektedir.

Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politika Kurulu Üyesi Prof. Dr. Seyit Sertçelik “Ermeniler “Soykırım” Yapılmadığını Bizden Bile Daha İyi Biliyor!”

Sat, 01 May 2021 0:21:00 GMT

ABD Başkanı Joe Biden 24 Nisan’da bu kampanyayı üretenlerin talebi doğrultusunda 1915 olayları için “sözde soykırım” ifadesini kullandı. Peki, bu ne anlama geliyor. Tarihi gerçeklerden bu açıklamaya bakıldığında karşılığı nedir? Kuşkusuz pek çok soru sorulabilir. Konuyu en iyi bilen isimlerden birisi olan Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politika Kurulu Üyesi Prof. Dr. Seyit Sertçelik’e sorularımızı yönelttik.

Prof. Dr. Kerem Alkin “Merkez Bankası Doğrusunu Yapmasaydı Yüzbinlerce Firma İflas Ederdi”

Sat, 01 May 2021 0:48:00 GMT

Türkiye, yoğun gündem içinde mega projeler konusunda oldukça istekli. Kanal İstanbul projesi bunların başında geliyor. Kuşkusuz bu bağlamda pek çok soru var. Kriter olarak tüm bunları Türkiye’nin OECD temsilcisi Prof. Dr. Kerem Alkin ile konuştuk.

Türkiye-Mısır İlişkileri Neden Gerildi, Neden Yumuşuyor?

Sat, 01 May 2021 21:57:00 GMT

Türkiye ile Mısır arasındaki ilişkilerin seyrini anlamak açısından şu soruların sorulması gerekiyor: İki ülke açısından jeopolitik ya da ciddi bir tehdit sayılabilecek bir sorun alanı olmamasına rağmen ilişkiler neden gerildi? Gerilen ilişkiler ne oldu da yumuşama eğilimine girdi? Bölgesel şartlar ve konjonktürel dalgalanmayı göz önünde tutmadan bu iki soruyu cevaplandırmak mümkün değil. Nitekim ilişkilerin tarihine göz atıldığında yine küresel ve bölgesel düzlemin gerilim/yumuşama sarkacında önemli bir rol oynadığı görülüyor.

Batı, Türkiye’den Neden Rahatsız?

Sat, 01 May 2021 0:06:00 GMT

Batı’da Türkiye’nin attığı adımların sonuçları takdir görmekte ve Türkiye’nin hem savaş düzenini hem de barış düzenini değiştirmeye yönelik adımları yakından takip edilerek kayda geçirilmektedir. Ancak mezkur adımların, Türkiye tarafından atılıyor oluşu rahatsızlığa neden olmaktadır. Türkiye’nin tavırları ezber bozmakta ve Batılıların oluşturdukları şablonları zorlamaktadır.

Türkiye’nin Güvenliğinde Denizaşırı Askeri Üs Politikası

Sat, 01 May 2021 0:19:00 GMT

Türkiye’nin güvenliğinin pek çok yönden kendi sınırları ötesinde başladığı söylenebilir. Böylece Türkiye’nin kendi sınırları dışında doğrudan veya dolaylı olarak etkilendiği çatışma ve krizlerin çözümüne odaklanması kaçınılmaz bir hal almıştır. Bu durum da Türkiye’nin güvenliğinde deniz aşırı askeri üs politikasının kritik bir rol üstlenmesini beraberinde getirmiştir.

Ukrayna’dan Afganistan ve İran’a Küresel Güç Mücadelesinin Cepheleri

Sat, 01 May 2021 0:10:00 GMT

Afganistan’dan çekilme meselesini, Amerikan gücünün görece azalmasının kaçınılmaz sonucu olan bir “yenilgi” yerine, bir tür “yeniden mevzilenme” (retrenchment) olarak göstermeye çalışan Washington yönetiminin Ukrayna ve İran konusunda bundan sonraki süreçte ne yapacağı ABD ile Çin ve Rusya arasındaki küresel güç mücadelesinin seyrini belirleyecek.

Sözde “Ermeni Soykırımı” Yalanları

Sat, 01 May 2021 0:40:00 GMT

Türkiye bu durumu ne kadar ciddiye almalı? ABD Başkanı Biden’ın 1915 olaylarını sözde “soykırım” olarak nitelemesinin, Türkiye ile ABD ilişkilerindeki sorunlar listesine yeni bir madde daha eklediğine şüphe yok. Ankara ve Washington, terör örgütü PKK/YPG’ye verilen destek, FETÖ liderinin Pensilvanya’da himayesi, S-400 sorunu, CAATSA yaptırımları, Suriye-Irak ve Doğu Akdeniz’deki sorunları çözmeye çalışırken, artık sözde “soykırım” ifadesinin neden olacaklarıyla da uğraşmak zorunda.

Libya’da Yeni Hükümetin Dış Politikası ve Türkiye

Sat, 01 May 2021 0:57:00 GMT

Yeni dönemde Türkiye’ye hasım ve rakip olan bütün aktörler iki konuda Türkiye’nin Libya ile ilişkilerini sorunsallaştıracaktır. İlki, Yunanistan ve Fransa’nın öncülüğünde Türkiye’nin Libya ile deniz sınırı anlaşmasının “hukuksuzluk” iddiasıyla gündeme taşınması ve MBH üzerinde baskı kurulması, ikincisi de Türkiye’nin Libya ile güvenlik ve savunma iş birliği kapsamında Libya’daki askeri varlığının sonlandırılmasına yönelik uluslararası baskıdır.

Sözde Soykırım Gölgesinde Türk-Amerikan İlişkilerinin Geleceği

Sat, 01 May 2021 0:46:00 GMT

Biden’ın açıklaması sansasyonel bir adımdır. Türk-Amerikan ilişkileri çok ciddi yapısal bir kırılma geçiriyor. Durumu, iki ülkenin gelecek tasavvurlarının farklılaşması ve artık çıkarların çatışmasıyla ilişkilendirmek, böyle okumak daha doğru ve gerçekçi bir resim verecektir. İnsanların diline pelesenk ettiği stratejik ortaklık, müttefiklik ve diğer süslü fakat içi boş tanımlamaların ikili ilişkilerin doğasını açıklamada artık hiçbir anlamı yoktur.

Türkiye-Mısır Normalleşmesini Zorunlu Yapan Etkenler ve Olası Senaryolar

Thu, 06 May 2021 16:32:00 GMT

Uzlaşma ile ilgili 3 ayrı senaryo üzerinde duruluyor. Bunlardan ilki kapsamlı uzlaşı. İlişkilerin Mübarek’in son 5 yılı ve Yüksek Askeri Konsey döneminde olduğu gibi normalleşmesi. İkinci senaryo, krizin sonlandırılarak diplomatik misyonların tekrar büyükelçiler seviyesinde göreve başlaması, üçüncüsü ise yetkililerin ve medyanın karşılıklı olumsuz açıklamalarının tamamen sonlandırılması.

Şeyh Cerrah-Şam Kapısı-Mescid-i Aksa

Mon, 10 May 2021 19:55:00 GMT

İsrail’in temel hedefi Mescid-i Aksa’yı Müslümanlardan arındırmak. Belki Aksa’nın yarısını sinagoga çevirmek belki tamamen yıkıp yerine Yahudi mabedi inşa etmek. Bunu zaman gösterecek. Ama kısa vadede planları Mescid-i Aksa’yı Yahudilerin de ibadet edebildiği bir alan haline dönüştürmek. Bunun için de Aksa çevresinin Yahudileştirilmesi gerekiyor. Etraf ne kadar güvenli olursa, merkez de o denli güvenlik altına alınır.

Dünün Mef’ulü Bugünün Faili

Tue, 25 May 2021 21:23:00 GMT

Tıpkı Nazilerin Yahudileri katlettiği gibi İsrail, Filistin’deki Müslümanlara karşı sistematik hareket ediyor. Tıpkı Nazi Almanya’sı bürokrasisinin soykırımı desteklediği gibi, bugün de İsrail bürokrasisi yapılan zulmü destekliyor. Tıpkı Nazilerin öldürülen Yahudiler karşısındaki sevinç çığlıkları gibi bugün de Siyonistler, Mescid-i Aksa’dan yükselen ateş karşısında sevinç çığlıkları atıyor. Dünün mef’ulü bugünün faili, fiil ise aynı fiil; katliam.

Yeni Bakanlıklar ve Çalışma Hayatı

Sat, 01 May 2021 0:56:00 GMT

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nı önümüzdeki dönemde hangi meseleler bekliyor? Bu çerçevede neler yapılması gerekiyor? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın toplu sözleşme müzakereleri gibi dönemsel meseleleri var, salgının çalışma hayatına etkilerinin ortaya çıkaracağı yeni normallerle ilgili gelecekte karşılaşması muhtemel meseleleri var ve genel işsizlik ile genç işsizlik gibi kronikleşen ancak çözüm bekleyen meseleleri var.

Anti-Tank Harbi ve UMTAS

Sat, 01 May 2021 0:34:00 GMT

Roketsan tarafından geliştirilen UMTAS, Türkiye’nin ilk uzun menzilli tanksavar füzesi olma niteliğini taşımakta olup 2019’da envantere girmiştir. UMTAS’ın yanında aynı aileye mensup olan Lazer Güdümlü Uzun Menzilli Tanksavar Füze Sistemi (L-UMTAS) ve Orta Menzilli Tanksavar Silah Sistemi (OMTAS) halihazırda Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde bulunmaktadır.

Emekli Askerden Darbeci Olmaz mı?

Sat, 01 May 2021 0:46:00 GMT

Emeklilik, ne Gürsel’i ne Aydemir’i ne de Madanoğlu’nu cuntacılıktan veya darbeye teşebbüsten alıkoymuştur. Bu üç ismin ortak özelliği, bize şunu söylemektedir: Bildiri yayınlayan amirallerin emekli olması, darbeci olmalarına engel değildir. Dolayısıyla Deniz Kuvvetleri’nden emekli 104 amiral, darbenin işaret fişeği mahiyetinde bir bildiri yayınlayarak siyasete müdahale etmeye çalışmıştır.

15 Temmuz Sonrası Sivil-Asker İlişkilerinin Dönüşümü

Sat, 01 May 2021 0:54:00 GMT

15 Temmuz’da TSK içindeki FETÖ militanlarının gerçekleştirdiği darbe girişiminin halk tarafından bastırılması, Türkiye’ye sivil-asker ilişkilerinin normalleştirilmesi için yeni bir imkan tanımıştır. Gerçekten de AK Parti iktidarı, 15 Temmuz direnişinin sağladığı ivmeyle daha önce hiçbir sivil hükümetin müdahale etme “cüreti” gösteremediği konularda esaslı değişiklikler gerçekleştirmiştir. Bu düzenlemeler demokratik sivil kontrolün tesis edilmesine yöneliktir.

İrtica Deyince…

Sat, 01 May 2021 0:50:00 GMT

Değiştirilen maddenin içeriğinde yer alan “irticai” kelimesi bugüne kadar birçok tartışmalı karara ve uygulamaya ev sahipliği yaptı. Özellikle Silahlı Kuvvetlerin millet vicdanında tartışılmasına yol açtı. İrtica kavramı anlamı hep muğlak olacak şekilde dindar insanlara yönelik baskının bir aracı olarak kullanıldı. Dini inancını yaşayan insanlar siyasal düzlemde farklı kategorilere yerleştirilerek bu kapsama dahil edildi.

PKK’nın Çocuk İstismarı ve Diyarbakır Anneleri

Sat, 01 May 2021 0:02:00 GMT

Koronavirüs salgınının patlak vermesine rağmen, annelerin ve ailelerin kararlı duruşu Diyarbakır’da devam etmektedir. Yaşlı ve kronik hastalığı bulunanlar eylemlerine ara verirken, geriye kalanlar, maske, mesafe ve temizlik kuralına riayet ederek eylemlerine devam etmektedir. Terörü, bu ülkede anneler bitirecek. Teröre son darbeyi anneler vuracak. Anne yüreğinin mücadelesine yenik düşecek PKK ve yandaşları...

Solun Sanat Kisveli Linç Geleneği

Sat, 01 May 2021 0:13:00 GMT

Hüsamettin Arslan’a başvuracak olursak “tweet-mani”nin zirveye çıktığı 2013 kırılmasından bu yana İkinci Dünya Savaşı yıllarındaki komünistlerin Komintern’in 7. Kongresi’nde benimsenen geniş cephe stratejisi doğrultusunda hareket ediyorlar. Daha açık bir dille söylersek, CHP’nin Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP) ve dahi İYİ Parti’nin totaliter-faşizan yönelimlerini de görmezden gelen bir siyaset tarzına odaklanmış durumdalar.

Rezerv Meselesine Dair…

Sat, 01 May 2021 0:02:00 GMT

Esas olan ülkenin toplam bilançosudur. Rezerv, biriktirildiği gibi ihtiyaca göre kullanılıp, tekrar takviye edilebilir. Döviz satışları hukuka uygundur. Stratejik olarak piyasadaki oynaklığın dengelenmesi, yüksek faizin sarmalına girilmemesi, üretim dinamiklerinin korunması bakımından verilen kararlar söz konusudur. Her kararın ekonomik olduğu kadar siyasi sonuçları da vardır. Bunun ötesinde kurumları töhmet aklında bırakmak, “siyaset yapıyorum” bahanesi ile milletin zihnini bulandırmak en hafif deyimi ile haksızlıktır.

128 Milyar Dolar Tartışması

Sat, 01 May 2021 0:35:00 GMT

En başta, “128 milyar dolar nerede?” sorusu herhangi bir temelden yoksun ve gayet muğlak bir soru. Bırakın iddiayı kanıtlamayı, daha neyin iddia edildiği bile belli değil. Kendilerince bu şekilde “çok büyük” iddialarda bulunanların ilk önce neyi iddia ettiklerini net bir şekilde ifade etmeleri, daha sonra da iddialarını temellendirmeleri ve kanıtlamaları gerekir. Fakat biz daha 128 rakamının nereden geldiğini bile bilmiyoruz.

Editörler de Yazar

Sat, 01 May 2021 0:56:00 GMT

Türkiye'de editörlük mesleği pek bilinmediğinden dolayı asıl mesleği editörlük olanlar da yazdıkları kitaplarla ön plana çıkıyor. Bu durum maalesef kısa vadede değişecek gibi durmuyor.

Vesayet Virüsünün Yeni Mutasyonu: Ramazan Muhalifleri

Sat, 01 May 2021 0:42:00 GMT

Siyasi kültürümüzde laik anlayış, dini gereklilikleri yasaklayan ve bireylerin dini vecibelerini ne zaman, nasıl, nerede yerine getirecekleri konusunda söz hakkına sahip otoriter bir anlayış olarak yerleşmiş durumda. Bu sebepledir ki; vaktiyle kadınların nerede ve ne şekilde başörtüsü takmaları gerektiği konusunda ahkam kesenler, bugün de kimin oruç tutup tutmayacağı ya da orucunu nerede açıp açamayacağı konusunda ahkam kesme hakkını kendilerinde buluyor.

ABD Medyasının Bir Gecede Dönüşümü: Sızıntılardan Sessizliğe

Sat, 01 May 2021 0:17:00 GMT

Trump döneminde, CNN muhabiri Jim Acosta, basın toplantılarında mikrofonu bırakmazdı. Verilen yanıtları kabul etmeyen Acosta sesini yükseltirdi, yargı cümleleri ile hitap ederdi sözcülere. Olay olurdu. Aynı Acosta şimdi basın toplantılarında sırasını bekliyor ve sorusunu sorup yanıt olarak aldığı onlarca kez tekrar edilmiş konuşma notuna teşekkür ediyor. Biden’a karşı ABD ana akım medyasının özeti bu şekilde.

Filistin'de Dünya Medyasının Utanç Verici Sınavı

Tue, 18 May 2021 20:29:00 GMT

İsrail’in Şeyh Cerrah mahallesi ve Mescid-i Aksa’ya saldırmasıyla başlayan, devamında Gazze’ye hava saldırılarıyla, Filistin’in diğer şehirlerinde ise aşırı sağcı militanlar ve İsrail güvenlik güçlerinin hukuksuz sokak infazlarıyla süregelen zulmü bir kez daha Batı medyasının ne kadar aşağılık yalanlar söylediğinin ispatını da gözler önüne serdi.

Kriter'in Mayıs Sayısı Çıktı!

Sat, 01 May 2021 0:01:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 57. sayısı yayında.