Kriter Dergi / sayi

Uluslararası Sistemin Krizi ve Türkiye’nin Stratejik Otonomi Arayışı

Fri, 01 Mar 2024 0:40:00 GMT

Türkiye; BAE, Suudi Arabistan, Yunanistan ve Mısır ile ilişkileri toparlayarak stratejik ortaklığa dönüştürme yolunda. ABD ve AB ile de pozitif gündem arayışında. Peki bu arayışlar tek taraflı mı? Hayır; aksine karşılıklı olduğu için gerçekleşiyor. İlgili tüm aktörler belirli dönemlerde politikalarını ve konumlarını gözden geçiriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kahire ziyareti ile de bölgesel satrançta yeni bir hamle yaptı.

Totaliter Zihniyet ve Terörizm

Fri, 01 Mar 2024 0:25:00 GMT

Terör, hem bir varlık sürdürme ve zindelik göstergesi olarak hem de devrimci siyasi projenin önünü açma aracı olarak görülebilir. Türkiye’de mesela adliye sarayları üzerinde gerçekleştirilmek istenen terör, bu çerçevede ele alınabilir. Başarılı olsa bile bu eylem geniş halk kitlelerinin örgüte nefretini büyütmekten ve eylemde bulunan örgütün meşruiyetini iyice eritmekten başka bir işe yaramayacaktır.

CHP'nin Ortakları Nereye Gitti?

Fri, 01 Mar 2024 0:26:00 GMT

Mayıs seçimlerinden yaklaşık 10 ay sonra yerel seçimlere giderken durum Millet İttifakı’nın kuruluşunda estirilen havadan çok farklı. Öncelikle İYİ Parti ittifaktan tamamen ayrıldı ve artık kendi adaylarıyla seçimlere giriyor, HDP isim değiştirerek CHP ile yola devam ediyor. Diğer dört küçük ortak ise adeta piyasadan silindiler. Seçimlere bazı çevrelerde katılıyorlar ama isimleri artık kamuoyunda neredeyse telaffuz bile edilmiyor.

İstanbul’da Zıt Kutupların Rekabeti: Strateji, Söylem ve Algı

Fri, 01 Mar 2024 0:31:00 GMT

Yerel seçim sürecinde, özellikle de yarışın oldukça kritik olduğu İstanbul’da “algı oluşturma ve yönetme” ile “vaat ve proje” odaklı iki stratejinin rekabet ettiği görülüyor. 31 Mart’a doğru söz konusu strateji ve söylemlerin daha karmaşık ve agresif bir hal alacağı da şimdiden öngörülebilir. Ancak İstanbul’da uzmanların da belirttiği gibi kritik önceliğin deprem ve sorunlu konut stokunun acil bir şekilde yenilenmesi olduğu net bir şekilde ifade vurgulanıyor.

Türkiye’nin Geleceği İçin Nüfus Politikalarında Zor Seçim

Fri, 01 Mar 2024 0:34:00 GMT

Türkiye’de 1960’ta binde 28,5 ile görülen en yüksek nüfus artış hızı, o tarihten sonra uygulanan nüfus artışını yavaşlatıcı politikaların da etkisiyle sürekli düşmüş; 1990’da binde 21,7, 2000’de binde 18,3, 2010’da binde 15,9, 2020’de binde 5,5 ve nihayetinde 2023’te binde 1,1 gibi çok düşündürücü seviyelere düşmüştür.

Yerel Seçimlere Doğru Cumhur İttifakı

Fri, 01 Mar 2024 0:41:00 GMT

Millet İttifakı’ndaki çatlaklara karşı, Cumhur İttifakı, iş birliğini 2019 seçimlerinin de ötesine taşıdı. Cumhur İttifakı açısından dikkat çeken ilk durum, AK Parti ve MHP teşkilatları arasındaki uyumun 2019’a göre çok yapıcı şekilde seyretmesi. İki parti arasındaki güven duygusu gün geçtikçe artarken, sorunlara bakış ve siyasi meseleler konusundaki hassasiyetler de giderek ortaklaştı.

Yerel Yönetim-Demokrasi İlişkisinde Yeni Gelişmeler

Fri, 01 Mar 2024 0:12:00 GMT

Son yıllarda yerel yönetimleri ilgilendiren önemli gelişmelerden biri Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’dir. BM tarafından 2015’te kabul edilen ve 2030’a kadar dünya genelinde ulaşılması hedeflenen 17 hedeften oluşan ve gezegenin korunması, refahın artırılması, insanlık için barış ve adaletin sağlanması amacıyla tasarlandığı ifade edilen bu hedeflerin yerel demokrasi ile ilişkilendirilebilmesi mümkündür.

Şehirlerin Yüzyılında Yerel Yönetimlerin Liderlik Rolü

Fri, 01 Mar 2024 0:26:00 GMT

Ülkelerin gücü, şehirlerin gücü ile doğru orantılı gelişmektedir. Bu çerçevede, birbirine yakın konumdaki birden fazla sayıda büyük ölçekli kentin oluşturduğu ekonomik temelli bölgeler, küresel rekabetin önemli aktörleri durumundalar. Bu yerleşimler, ülke içindeki başat rolleri yanında küresel ölçüde de etkiye sahiptirler. 20. yüzyıl ulus devletler yüzyılı iken bu gelişmelerle birlikte 21. yüzyılda şehirlerin öne çıktığı görülmektedir.

Sekizinci Yargı Paketi ve Yargıda Reform İradesi

Fri, 01 Mar 2024 0:07:00 GMT

“Sekizinci Yargı Paketi”, bir kanun teklifi olarak 16 Şubat 2024 Cuma günü TBMM’ye sunuldu ve kamuoyuna açıklandı. Bundan önceki 7. Yargı Paketi geçtiğimiz senenin Mart ayında TBMM’de kabul edilerek yasalaşmıştı. Bu kanunun üzerinden bir yıl geçmesi ve uzun süredir devam eden hazırlıklar sebebiyle yeni paket ciddi merak uyandırıyordu.

Yeni Nesil Şehircilik ve Şehir Yönetiminde Güncel Gelişmeler-I

Fri, 01 Mar 2024 0:10:00 GMT

20. yüzyıl sonlarında ve 21. yüzyılda yaşanan yeni küresel sorunlarla birlikte teknolojik ve ekonomik gelişme odaklı olarak yaygınlaşan yeni şehir modelleri, hem şehirlerin sosyoekonomik gelişiminin artmasını savunan hem daha yaşanabilir ve gelecekte de sürdürülebilir şehirlerin oluşmasını önceleyen bir anlayışı ifade etmektedir.

Dijital Dönüşüm, Belediyecilik ve Üretken Yapay Zekâ

Fri, 01 Mar 2024 0:15:00 GMT

Belediyecilik ve bu bağlamda kentsel planlama; sürdürülebilir, verimli ve yaşanabilir şehirler tasarlamak için geniş veri setlerinin ve çok yönlü değişkenlerin sentezini gerektiren karmaşık bir alandır. Yapay zekâ, özellikle üretken yapay zekâ, bu alanda yeniliklerin yolunu açmıştır. Ancak yapay zekâ sistemlerinin belediyeciliğe entegresi, birtakım fırsatları getirdiği gibi bazı riskleri de bünyesinde barındırmaktadır.

İYİ Parti Hem Varoluş Hem Haysiyet Mücadelesi Veriyor

Fri, 01 Mar 2024 0:17:00 GMT

İYİ Parti, kuruluşundan itibaren iç içe geçmiş bir dizi soruna yenileri de eklenerek geldi bugünlere. Kimlik bunalımının, varoluş krizlerinin yanına kurumsal yapılanmada baş gösteren sorunlar, parti teşkilatıyla merkez arasındaki kopukluk, yetkili kurulların aldığı kararların sorgulanması, parti aidiyetinin zayıflığı, para-pul işlerinin şeffaf yürütülmediği iddiası gibi başlıklara, şimdi liderlik sorunu da eklenmiş durumda.

Yeniden Refah Partisi Partileşme Serüveninde Nasıl Bir Yol İzleyecek?

Fri, 01 Mar 2024 0:22:00 GMT

Seçim sonuçlarının nasıl şekilleneceği, CHP ve AK Parti kadar YRP’yi de ilgilendiriyor. AK Parti kuruluşundan bugüne kadar başta Saadet Partisi olmak üzere Gelecek ve DEVA partilerinin Erdoğan eleştirileri, camiada pek hoş karşılanmadı. Bu eleştiriler üzerinden siyaset yapan partiler siyaseten yol alamadılar. Yeniden Refah Partisi, çok stratejik bir süreçle karşı karşıya bulunuyor.

Ana Muhalefette Çözülme: CHP’nin Politik Açmazları ve Sınırları

Fri, 01 Mar 2024 0:38:00 GMT

CHP’de CHP muhalefetine dair manzara, bir “elit çatışması”nın varlığına gönderme yapıyor. Kurultay süreciyle başlayan değişim tartışmalarının aktörel düzeyde kaldığı, ideolojik bağlamda gerçekleşmediği ortada. Değişim tartışmaları ekseninde başlayan parti içi elit çatışması, yerel seçimlere yönelik aday belirleme süreçlerinde bir üst seviyeye taşınmış durumda.

Muhalefetin Seçim Stratejileri

Fri, 01 Mar 2024 0:44:00 GMT

CHP, yerel seçime 2019’daki partiler ittifakının dağıldığı bir dönemde giriyor. Ama Ekrem İmamoğlu’nun siyasi kurmaylarının bulduğu formülle resmen partilerin olmadığı ama fiilen parti tabanlarının dahil olduğu bir “İstanbul İttifakı”yla seçimlerde yarışıyor. CHP genel merkezi ise bunu bütün Türkiye’ye teşmil ederek “Türkiye İttifakı” adıyla ifade etti.

Şehirlerin Dönüşümünde Dirençli Şehirler

Fri, 01 Mar 2024 0:50:00 GMT

Kahramanmaraş depremleri sonrası, artık Türkiye’de, deprem gerçeğini ve yapı stokunun durumunu da göz önüne alarak daha büyük bir deprem senaryosunu konuşmalıyız. Konunun denetimden, yargısal durumuna, idari boyutundan teknik boyutuna kadar yeniden kurallara bağlanması, yeniden planlanması, eylem planları oluşturulması ve şehirlerin daha dirençli hale getirilmesi gerekiyor.

Şehirlere Acil Müdahale: Millet Bahçeleri

Fri, 01 Mar 2024 0:58:00 GMT

Millet Bahçeleri, nefes aldırılmaya çalışılan şehirler için acil müdahaledeki kilit taşları gibi. Millet Bahçeleri, günlük yaşamdaki etkilerinin yanında deprem zamanlarında bir toplanma alanı olarak da hizmet verebilecek şekilde altyapılarıyla hazır hale getiriliyor. Deprem ülkesi olduğumuzu göz önüne alırsak bu başlığın bile ne kadar önemli ve ihtiyaç dahilinde olduğunu görebiliriz.

Kent Uzlaşısı Nedir, Ne Değildir?

Fri, 01 Mar 2024 0:04:00 GMT

DEM Parti, manevra alanını genişletebilmek ve kaybettiği sosyopolitik meşruiyeti geri kazanmak ve aynı zamanda Kandil’in “Erdoğan ve devleti yıpratma” hedefine uyan yeni bir strateji geliştirdi: CHP üzerinden meşruiyet kazanmak. İttifak veya iş birliğinden farklılaştırılmak amacıyla üretilen kent uzlaşısı kavramı, DEM Parti’nin uzun zamandır içinde bulunduğu meşruiyet krizinden çıkmak için uyguladığı stratejinin yerel seçim ayağından başka bir şey değil.

Orta Asya’da Dengeler Yeniden Kuruluyor

Fri, 01 Mar 2024 0:33:00 GMT

Küresel güçlerin Orta Asya ilgisi geçtiğimiz yılın başından itibaren giderek yükseliyor. 2023’ten bu yana Çin, Avrupa Birliği, ABD, İngiltere ve Almanya ile Katar ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleri, bölge ülkeleriyle geleceğe yönelik sağlam iş birlikleri geliştirme hedefiyle çok önemli zirveler ve ikili toplantılar gerçekleştirirken, Ukrayna Savaşı ile bölgedeki durumu sarsılan Rusya ise yaptığı ataklarla, “Ben buradayım” mesajı verme çabasında.

Türkiye’nin Savaş Uçağı KAAN Gök Vatan’la Buluştu

Fri, 01 Mar 2024 0:08:00 GMT

Milli Muharip Uçak KAAN’ın geliştirme faaliyetleri, bir sürece yayılarak gerçekleştirilecek. Bloklar halinde farklı kabiliyetlerin kazandırıldığı KAAN savaş uçakları göreceğiz. İlerleyen bloklarda KAAN savaş uçağı ile birlikte KIZILELMA ve ANKA-3 Muharip İnsansız Uçak Sistemleri’nin görev icrası sağlanabilecek. Böylelikle altıncı nesil projelere özgün olduğu ifade edilen bir kabiliyeti kazanmış olacağız.

F-16 Anlaşması Sonrası Türk-Amerikan İlişkileri: Yeni Bir Sayfa Mümkün mü?

Fri, 01 Mar 2024 0:37:00 GMT

Türkiye’ye F-16 satışının ikili ilişkilere yapacağı katkı elbette yadsınamaz, ancak bu etkinin geçici mi yoksa daha kalıcı ve yapısal mı olacağı asıl konuşulması gereken konudur. Bunun için öncelikle Washington’ın Ankara’ya bakışındaki “konjonktürel ve duruma göre” yaklaşımından sıyrılıp “stratejik” ve “yapısal” bir yaklaşıma geçmesi elzemdir.

İsrail’in Beklenen Refah Saldırısı ve Sonuçları: Askeri Galibiyet mi, Soykırımdan Mahkumiyet mi?

Fri, 01 Mar 2024 0:50:00 GMT

Dört ayın sonunda İsrail ordusu; 30 bine yakın sivili katledip, yaklaşık 1,5 milyon Filistinliyi yerlerinden ederek, önce güneye ve ardından da mümkünse üçüncü ülkelere göçe zorlamıştır. İsrail’in şimdiki hedefi artık son cephe olan Refah kenti ve buraya sığınmış olan yaklaşık 1,5 milyon Filistinlidir. İsrail, Refah’a da girip burayı da yıkmak ve insansızlaştırmak istemekte, bunun için de dünyayı değişik yalanlarla oyalamaya çalışmaktadır.

İsrail’in Soykırımı Uluslararası Hukuk Arenasında: Batı Medyasının Rolü

Fri, 01 Mar 2024 0:54:00 GMT

Uluslararası Adalet Divanı'nın, İsrail'in Gazze'de muhtemel soykırım eylem(ler)i yaptığının tespiti, dünya genelindeki birçok kişi ve hükümetin Filistinlilere verdiği büyük destekle birleşti ve bu ivme ana akım Batı medyası ve siyasi analizcileri tarafından göz ardı edilen tarihi bir anı gözler önüne serdi.

Küresel Jeopolitikte Türkiye-Mısır Ekseni: Bölgesel İş Birliğinin Uluslararası Siyasete Olası Etkileri

Fri, 01 Mar 2024 0:59:00 GMT

Ankara ve Kahire ekseninde devam eden diplomatik yakınlaşma, küresel güç dinamiklerinde belirgin bir dönüşümün sinyalini veriyor. Bu noktada Türkiye ve Mısır'ın dış politika yaklaşımlarının birbirine uyumlu hale getirilmesi, çok kutuplu dünya düzeninin sağlamış olduğu arka plan dahilinde iki ülkeyi birleşik bir güç odağı konumuna getirebilir.

Avrupa Birliği’nin Gazze Soykırımı Politikası: Josep Borrell ve Ursula von der Leyen Üzerinden Bir Okuma

Fri, 01 Mar 2024 0:05:00 GMT

AB, ABD’den sonra İsrail’in Gazze halkına uyguladığı soykırımı en çok destekleyen ve mümkün kılan ikinci önemli aktör olarak karşımıza çıkıyor. İsrail’e yapılan ekonomik ve askeri yardımlardan ve Gazze’yi hedef alan saldırılara dair destek açıklamalarından bu desteğin boyutları anlaşılıyor. Ancak AB’nin Gazze politikasının yekpare bir İsrail destekçisi politika olduğunu ileri sürmek de yanlış olur.

İran’daki Genel Seçimler ve Ülke Siyasetinin Geleceği

Fri, 01 Mar 2024 0:26:00 GMT

2018’den bu yana atamalar yoluyla üst düzeydeki idari, askeri, güvenlik ve istihbarat elitinin tamamına yakını, müesses nizam tarafından kendisine yakın isimlerle değiştirilmiş, yasama ve yürütme erki, seçim mühendislikleri ile tamamen muhafazakarların kontrolüne girmiştir. Bu seçimlerde ise devrim rehberini seçme ve azletme yetkisine sahip Uzmanlar Meclisi üyelerinin neredeyse tamamının muhafazakar cenahtan olması sağlanacaktır.

Suudi Arabistan’ın Yeni Kimlik Arayışı

Fri, 01 Mar 2024 0:35:00 GMT

Suudi Arabistan’da çok boyutlu biçimde ilerleyen yeni kimlik arayışı süreci ve değişimler, ülkede politik, ekonomik ve toplumsal alanlarda reformların gerçekleştirilmesini içermekte olup, Suudi toplumunu daha açık, dinamik ve çağdaş bir yöne taşımayı hedefliyor. Bu kimlik inşası sürecinin temelinde, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın 2016’da duyurduğu “2030 Vizyonu” yer alıyor.

Türkiye’nin Afrika Boynuzu’nda Artan Ağırlığı ve Jeopolitik Etkileri

Fri, 01 Mar 2024 0:22:00 GMT

Türkiye’nin Somali ile anlaşması, 19 Şubat’ta Cibuti ile imzalanan Savunma Anlaşması ile birlikte değerlendirilecek olursa, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki varlığının giderek büyüdüğü kesin biçimde söylenebilir. Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki artan varlığı ise orta vadede Somali veya Cibuti'de bir deniz üssü kurmasıyla sonuçlanma ihtimalini taşıyor.

Sonucu Hem Partiler Hem Aktörler Açısından Katman Katman Analiz Edilecek Bir Seçime Gidiyoruz

Fri, 01 Mar 2024 0:26:00 GMT

Uzun soluklu seçim atmosferiyle beraber 2024 yerel seçimleri için son düzlüğe girildi. Adaylar netleştikçe söylemler arttı, iddialar yükseldi. Kriter olarak 31 Mart’ta gerçekleştirilecek seçimleri, parti ve aday denklemlerini, konunun uzmanları olan Star Gazetesi yazarı ve akademisyen Halime Kökçe, Sabah Gazetesi Ankara Temsilcisi Okan Müderrisoğlu ve SETA Siyaset Araştırmaları Direktörü Nebi Miş ile konuştuk.

Kriter'in Mart Sayısı Çıktı!

Fri, 01 Mar 2024 0:58:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 88. sayısı yayında.