Kriter Dergi / sayi

İsrail Sorunu ve Uluslararası Sistemin Krizi

Tue, 01 Oct 2024 0:15:00 GMT

BM, "geleceği kurtarmak" için mutabakat arıyor. İmtiyazlı ülkeler, sadece kendi çıkarlarını önceleyen bir sistemde ısrar ederlerse, hiç kimse güvende olmayacaktır. İsrail’in, soykırım yaparken hâlâ açıktan desteklenmeye devam edilmesi, zaten adil işlemeyen uluslararası kurum ve normları giderek daha da anlamsızlaştırıyor. Kurallı bir dünya düzeni, bir gün herkese lazım olacak. Belki yeni büyük bir felaketten sonra...

Sosyal Medya Çöplüğünde “Narin” Haberciliği ve Geleneksel Medyada Gazetecilik Etiğinin Sükutu

Tue, 01 Oct 2024 0:29:00 GMT

Birkaç husus var ki, işte bu haberciliğe ayrı bir başlık açmamızı gerektiriyor. Birincisi geleneksel medyanın “editoryal sorumluluk”, “meslek etiği”, yayın kuruluşunun kodları gibi hususlarda var olması gereken titizliğinin sorgulanır olması, ikincisi ise sosyal medyanın ne kadar büyük bir çöplük olduğunun bir kez daha tescillenmesi ve bir diğeri de konunun toplumsal fay hatları bakımından ne kadar istismara açık olduğu gerçeğidir…

Yeni Yüzyılda Türkiye’nin Nüfusu Alarm Veriyor!

Tue, 01 Oct 2024 0:13:00 GMT

Nüfus meselesi, dinamik özelliklere sahiptir ve şartlara göre değişebilecek şekilde uzun vadeli politikaları gerektirecek bir mahiyettedir. TÜİK’in projeksiyonlarındaki düşük senaryoya göre, Türkiye nüfusunun 2044’te 89 milyonu aşkın kişi ile en yüksek büyüklüğe ulaşacağı öngörülüyor. Ancak bu sayının 2100’de en düşük senaryoya göre 55 milyonun altına düşeceği tahmin ediliyor.

Yeni Yasama Yılında Anayasa ve Reform Gündemi

Tue, 01 Oct 2024 0:18:00 GMT

Türkiye’nin yeni bir anayasaya ihtiyacı olduğu, 1982 Anayasasının kaldırılarak baştan bir yeni anayasa yapılması gerektiği toplumun ve siyasetin ortak kanaati haline gelmiş durumda. Türkiye, yargıladığı ve mahkum ettiği 12 Eylül darbecileri tarafından hazırlanmış bir anayasa ile yönetilmeyi hak etmiyor. Ayrıca tüm değişikliklere rağmen mevcut anayasanın üzerindeki 12 Eylül izleri tamamen silinmiş değil.

“Kulturkampf”tan Kültürel Irkçılığa: Türkiye’de İslamofobi

Tue, 01 Oct 2024 0:31:00 GMT

İslamofobi, kamusal alanda zayıflamış olsa da sivil alanda halen varlığını sürdürüyor. Ancak bugün İslamofobi’nin odağı, dolaylı bir şekilde kendini yansıttığı göçmen karşıtlığına kaydı. Zira göç meselesinde gerek göçmenler gerekse de göç yönetimi konusunda öne çıkan sorunlar, halihazırda toplumun ve dolayısıyla da “Kulturkampf”ın “modern” ve sözde “üstün” tarafında yer aldığını düşünen bazı birey veya kesimler tarafından İslamofobi’yi yeniden kullanışlı hale getiriyor.

Almanya’da Aşırıcılığın ve Popülist Siyasetin Normalleştirilmesi

Tue, 01 Oct 2024 0:06:00 GMT

Merkezde yer aldığını ileri süren partilerin orta ve uzun vadeli stratejilerden ziyade kısa vadeli popülist ve aşırıcı söylemlere yöneldikleri gözleniyor. Bu yaklaşım ise aşırı sağcı ve uç noktalardaki başta AfD olmak üzere diğer partilerin söylem ve hedeflerini normalleştirerek siyasetin merkezine daha da yaklaştırıyor. Böylelikle birçok taviz verilerek, uç noktalardaki hedeflerin de normalleştirilmesi ihtimali söz konusudur.

Avrupa Değerlerinin İlk Ciddi Sınavı: Mülteciler

Tue, 01 Oct 2024 0:43:00 GMT

İnsan haklarının evrensel değerleri yerine Hristiyan/Yahudi temellerinde yeniden inşa edilen ve ırkçılık barındıran “yerel” Avrupalı kültürünün yüceltilmesinden müteşekkil aşırı sağın; İslamofobik, göçmen karşıtı ve yabancı düşmanı söylemlerinin giderek toplumsal tabana yayılması, oy kaybı yaşayan sağ ve sol merkez partilerin de bu söylemleri içselleştirerek devlet politikalarına dönüştürmesine yol açmaktadır.

Almanya Siyaseti Nereye Koşuyor?

Tue, 01 Oct 2024 0:50:00 GMT

Seçimlerden sonra defalarca iddia edildiği gibi, federal hükümetin koalisyonundaki üç partinin artık “kendilerini toparlayacağına” inanmak için büyük bir iyimserlik gerekiyor. SPD, Yeşiller ve FDP'den oluşan üç partili ittifak, yolun sonuna gelmiş görünüyor. Seçim yapılan eyaletlerdeki siyasi atmosfer çoktan Berlin’i de etkisi altına almış durumda. Eylül 2025 seçimlerine kadar hükümetin dayanabileceğine kimse inanmıyor.

Alman Parti Sisteminin Dönüşümü: İstikrardan Erozyona

Tue, 01 Oct 2024 0:28:00 GMT

Almanya'nın geleceğinde, daha kısa ömürlü koalisyonların kurulması beklenmektedir. Popülist partilerin etkisi altında kurulacak koalisyonlar, Almanya’nın iç politikasında daha radikal politikaların uygulanmasına yol açabilir. Aynı zamanda, AfD ve BSW gibi partilerin Avrupa Birliği ve ABD karşıtı söylemleri, Almanya’nın AB içerisindeki entegrasyon sürecini zora sokabilir, ülkenin AB politikasında köklü değişikliklere neden olabilir.

AfD’nin Türkiye Politikası-I: AB Üyeliği ve PKK Konuları

Tue, 01 Oct 2024 0:11:00 GMT

AfD’nin genel olarak popülist söylemlerle daha fazla seçmene ulaşma arayışının Türkiye konusundaki politikasına da yansıdığı görülüyor. Türkiye, AK Parti ve Erdoğan, AfD’nin kimlik inşasında “öteki” rolünde kendilerine yer buluyorlar ve bu “ötekine” yönelik her türlü eleştiri, saldırı ve şeytanlaştırmanın seçmen nezdinde karşılığı olacağına inanılıyor.

Hizbullah-İsrail “Sınırlı Savaşında” Dinamikler ve Olasılıklar

Tue, 01 Oct 2024 0:44:00 GMT

Hizbullah, İsrail’in girişimlerine ve Lübnan işgali olasılıklarına füze ve roket saldırıları ile cevap vererek caydırıcılık kapasitesini ve İsrail ile 2006’daki güç dengesini korumaya çalışırken İsrail, Hizbullah’ın başta askeri komutası olmak üzere diğer öncül figürlerini hedef alarak Lübnan’ı da topyekûn yıkıma sürükleyeceği mesajıyla karşılık vermiştir.

Gazze’den Keşmir’e Hindistan-İsrail Ortaklığı

Tue, 01 Oct 2024 0:51:00 GMT

Hindistan’ın Keşmir’deki Müslümanlara karşı yürüttüğü İsrail benzeri politikalar, uluslararası hukukun çiğnenmesi pahasına sürdürülmekte ve İsrail ile Hindistan arasındaki ilişkiler, iki ülkenin benzer baskıcı politikalarını meşrulaştırma noktasında kritik bir rol oynamaktadır. Hindistan, Keşmir’de uyguladığı politikaları güçlendirmek için İsrail’in Gazze’deki deneyimlerini bir model olarak benimserken, bu durumu dünya kamuoyundan gizleme stratejilerini de başarıyla yürütmektedir.

Türkiye, Suriye ile Normalleşmeden Ne Kazanabilir?

Tue, 01 Oct 2024 0:55:00 GMT

Türkiye ve Şam yönetimi arasında yeniden tartışılan diplomatik angajman süreci, özellikle Suriyeli sığınmacıların geri dönüşü konusundaki beklentileri gündeme getirmiştir. Lübnan ve Ürdün'ün rejim ile yaptığı geri dönüş anlaşmalarının incelenmesi, Türkiye'nin benzer bir sürece girip giremeyeceği ve böyle bir anlaşmanın ne kadar etkili olabileceği konusunda önemli ipuçları sunmaktadır.

Gazze Savaşı: ABD ve Çin’in “Söylemsel Rekabet” Sahası

Tue, 01 Oct 2024 0:04:00 GMT

Çin, ABD güvenirliliğinin sorgulandığı bu süreçte, uluslararası arenada kendi prestijini artıran çeşitli söylemsel ve diplomatik adımlar atmıştır. Çin’in bu söylemsel çabaları, Batı’nın İsrail’e koşulsuz desteğiyle karşıtlık oluşturarak, Çin’i özellikle Küresel Güney’de bir denge unsuru ve barış arabulucusu olarak konumlandırmıştır.

Yeni Yüzyılın Soğuk Savaşı: ABD-Çin Arasındaki Yapay Zekâ Temelli Teknopolitik Rekabet

Tue, 01 Oct 2024 0:08:00 GMT

Geçtiğimiz yüzyılda nükleer silahlar ve uzay yarışı nasıl süper güçler arasındaki rekabeti şekillendirdi ise bugün de yapay zekâ ve ilişkili teknolojiler benzer bir rol oynuyor. Yapay zekânın; ekonomik büyüme, askeri üstünlük ve toplumsal dönüşüm üzerindeki potansiyel etkileri, bu alandaki liderliğin küresel hegemonya için kritik olduğunu gösteriyor.

Envanter, İhracat ve Teşvik: Savunma Sanayiinde 2024

Tue, 01 Oct 2024 0:26:00 GMT

Türkiye’nin etki ve ilgi alanlarında sıcak çatışmaların varlığı, sürekli dönüşen harp sahasının gereksinimleri, güçlü ve hazırlıklı bir yapıyı zorunlu kılıyor. İhtiyaç makamlarınca bu doğrultuda tespit edilen sistemler, sektör tarafından azami yerlilik ve millilik ile karşılanırken Türk güvenlik güçlerine 2024’te birçok proje kapsamında çeşitli teslimatlar yapıldı.

BM Genel Kurulu’nun Tarihi Kararı: İşgal 12 Ay İçinde Sona Ermeli

Tue, 01 Oct 2024 0:33:00 GMT

BM Genel Kurulu, İsrail'in İşgal Altındaki Filistin Toprakları'nda uzun yıllardır devam ettirdiği yasa dışı varlığını, kararın kabulünden itibaren en geç 12 ay içinde sona erdirmesini, tüm yeni yerleşim faaliyetlerini derhal durdurmasını ve tüm yerleşimcileri İşgal Altındaki Filistin Toprakları’ndan tahliye etmesini talep eden bir karar aldı. Bağlayıcı olmayan karar, 124'e karşı 14 karşı oyla kabul edilirken 43 ülke ise çekimser kaldı.

Ankara Süreci Devam Ediyor

Tue, 01 Oct 2024 0:38:00 GMT

Hakan Fidan, geçtiğimiz günlerde New York’taki Türkevi’nde Somali ve Etiyopya dışişleri bakanlarını ağırladı. Bu görüşme ile Ankara Süreci’nin devam ettiği ve bir nevi bakanlar düzeyinde ara görüşme niteliği atfedilebilecek bir görüntünün verildiği düşünülebilir. Türkiye’nin iki ülke arasındaki gerilimde, Ankara Süreci temelinde dengeli, uygulanabilir ve karşılıklı fayda sağlamaya yönelik çözüm arayışlarının devam ettiği, iletişim ve diyalog kanallarının da açık olduğu görülüyor.

7 Ekim’in Yıl Dönümünde İsrail: Her (Hiçbir) Şey Eskisi Gibi Ol(may)acak

Tue, 01 Oct 2024 0:49:00 GMT

On binlerce İsraillinin hükümetin düzenlediğine değil, alternatif anma törenine katılması bekleniyor. Anma etkinliğinin bile alternatifiyle düzenleneceği İsrail’de, siyasetin toplumu nasıl kutuplaştırdığı, ortak acıda bile birleşilmesini engellediği gözleniyor. Siyasetin tam da var olan toplumsal kırılmalardan, halihazırdaki fay hatlarından geçiyor olmasının 7 Ekim sonrasında toplumsal krizi de derinleştirdiği vakıa.

21. Yüzyılın Truva Atı: İletişim

Tue, 01 Oct 2024 0:56:00 GMT

17-18 Eylül günlerindeki saldırıları takip eden ben dahil pek çok kişinin aklına gelen ilk sorulardan biri, bu denli verimli olabilecek bir istihbarat kaynağını İsrail’in gereğinden erken ifşa etmesinin sebebinin ne olabileceği idi? İsrail acaba fark edilme korkusuyla mı bu silahın düğmesine erkenden basmak zorunda kalmıştı? Takip eden 10 gün içerisinde yaşananlar, bu iki sorunun yanıtının da “Hayır” olduğunu ortaya koydu.

ABD Başkanlık Seçimlerinde Harris ile Trump Kafa Kafaya

Tue, 01 Oct 2024 0:16:00 GMT

21 Temmuz’da yarıştan çekilen Biden, aynı günkü açıklamasıyla, başkan adaylığı görevini yürüten Kamala Harris’i desteklediğini ve tüm Demokratların Harris’in etrafında birleşmesi gerektiğini açıkladı. Ana akım liberal medyanın ve Demokrat Parti kurmaylarının hızlı desteğiyle daha ilk günlerden itibaren ivme yakalayan Harris, haftalar ilerledikçe anketlerde Trump’ı yakaladı.

Türkiye'nin ABD-Çin Nadir Toprak Elementleri Güç Mücadelesindeki Stratejik Hamlesi

Tue, 01 Oct 2024 0:22:00 GMT

ABD, Türkiye’nin Kritik Mineral Güvenliği Ortaklığı’na (MGO) katıldığını açıkladı. MGO; ABD, Avrupa Birliği ve 13 diğer ülke ile kritik ham maddelerin ve nadir toprak elementlerinin üretimi konusunda iş birliği inşası amacıyla kurulan bir forum. Biden yönetimi tarafından başlatılan bu girişim, küresel tedarik zincirini çeşitlendirmeyi ve Çin gibi baskın aktörlere olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.

7 Ekim'in Üzerinden Bir Yıl Geçti: Kabus Ne Zaman Bitecek?

Tue, 01 Oct 2024 0:10:00 GMT

Gazze'deki Filistinliler için her gece bir kabus ve bir yılın ardından artık sadece hissizleşmiş durumdalar. Filistinlilerin sormaya devam ettiği soru şu: Bu kabus yakında sona erecek mi yoksa yeni bir norm haline mi gelecek? İsrail, 7 Ekim'in birinci yıl dönümüne yaklaşırken Lübnan halkına karşı yeni bir soykırım gerçekleştirmeye hazırlanıyor gibi görünüyor. Lübnan halkını en iyi anlayanlar şimdi Gazze'deki Filistinliler. Çünkü İsrail, daha önce de birçok kez aynı ölüm ve yıkımı onlara yaşattı.

Esad'ın Zor Hesapları

Tue, 01 Oct 2024 0:04:00 GMT

ABD ve İsrail'in, bölgede İran'ın rolüne ve Hizbullah'ın silahlanmasına son verme kararı almış olmasından Esad'ın endişe duyduğu söylenebilir. Esad'ın, hesaplarını, Donald Trump'ın ABD seçimlerini kazanma ihtimali üzerine yaptığı muhtemeldir. Trump'ın bölgede İran ve Hizbullah'ın etkisini azaltmaya çalışacağını ve ABD'nin Fırat'ın doğusundan çekilebileceğini öngörmektedir. Bu durum, PYD'yi Esad'a sığınmaya zorlayabilir.

Irak ve Suriye Baaslarının Tarihi Süreçlerine Bakış

Tue, 01 Oct 2024 0:10:00 GMT

20. yüzyılda Suriye ve Irak siyasetini şekillendiren Baas partisi, bölge siyasetine yön veren gelişmeler ve aktörlerin ilişkileri, yıllar boyunca rekabet, gerilim ve sonrasında ilişkilerin tamamen kesildiği düşmanlığa varan çekişmelere sahne olmuştur. Irak’ta Baas, Batı emperyalizmine karşı bir motivasyonla iktidara gelerek muhafazakar tandansıyla karşımıza çıkarken, Suriye’de ise feodal sistemin adaletsizliğine karşı daha çok sınıfsal bir motivasyonla iktidara gelmiştir.

Çin’in Afrika ile İlişkilerindeki Dinamikler

Tue, 01 Oct 2024 0:18:00 GMT

Çin’in Afrika kıtasındaki varlığı, çok boyutlu bir strateji kapsamında şekillenmekte ve bu strateji hem ekonomik hem de jeopolitik çıkarları içermektedir. Çin’in Afrika’ya yaptığı yatırımlar, kıtanın altyapısal kalkınmasına ve ekonomik büyümesine katkı sağlarken, aynı zamanda Pekin’in küresel ticaret ağındaki etkinliğini pekiştirmektedir.

Küresel Gelir ve Vergi Adaletsizliği Derinleşiyor

Tue, 01 Oct 2024 0:59:00 GMT

Küresel servet eşitsizliğindeki tablo, gelir adaletsizliği tablosundan çok daha ürkütücü. Küresel nüfusun yüzde 50’sini temsil eden en fakir kesim, neredeyse hiç varlığa sahip değil. Buna karşılık, küresel nüfusun en zengin yüzde 10'luk kesimi, tüm servetin yüzde 76'sına hakim. Bu tablo, tarıma elverişli topraklardan, yerleşim bölgelerinde konut kullanımına küresel ölçekte ağır bir adaletsizliği de beraberinde getiriyor.

Türkiye Ekonomisinin Güncel Durumu Üzerine Bazı Mülahazalar

Tue, 01 Oct 2024 0:21:00 GMT

Yeni Orta Vadeli Program ile ekonominin; büyümesi, üretimi, istihdamı, yatırım ve ihracatına ilişkin genel görünümü belirleyen; Türkiye’nin iç bütçe dengesi, dış dengesi ve borçlanma durumunun resmini ortaya koyan; bunlara ilişkin politika çerçevesini, hedefleri, uygulama araçlarını gösteren yeni bir yol haritası uygulanıyor.

100. Yılında Türk Dış Politikasının Stratejik Analizi: “Türkiye’s Foreign Policy”

Tue, 01 Oct 2024 0:10:00 GMT

Türk dış politikasının yapım sürecindeki en üst isim olan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın makalesi başta olmak üzere birçok uzman, akademisyen ve araştırmacı, bu kapsamlı eserin içeriğine çalışmalarıyla katkı sağlıyor. Toplam 11 bölüm ve 234 sayfa boyunca Türk dış politikasının tarihi seyrini çeşitli açılardan mercek altına alarak inceleyen eser, dış politikamızdaki stratejik dönüşümü de gözler önüne seriyor.

Kriter'in Ekim Sayısı Çıktı!

Tue, 01 Oct 2024 0:18:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 94. sayısı yayında.