Kriter Dergi / sayi

İsrail Saldırganlığı Nerede Durdurulacak?

Fri, 01 Nov 2024 0:15:00 GMT

İsrail sorunu devam ettiği müddetçe, sadece Ortadoğu değil, küresel sistem de kaosa sürüklenecektir. Bunun için Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, "insanlık cephesinin kurulması" önerisi önemlidir. İsrail er ya da geç durdurulur. Ancak, bir an önce durdurulmazsa insanlık için maliyeti yüksek olur.

Şiddet Sarmalı ve Medyanın Etkisi

Fri, 01 Nov 2024 0:55:00 GMT

Gerçek hayatta olan şiddetin artan dozlarla ve sürekli bir şekilde verilmesi, suçun karşılıksız kalacağına dair yaklaşımların kurmacalara hakim olması, işlenen suçların veya hiç işlenmemiş ama olası suçlara yönelik ayrıntılandırmalar, toplumda ne yazık ki; suç, cinsellik ve şiddet sarmalına katkı sağlamaktadır. Yine kadının bedeni özellikleri ve edilgenlik üzerinden kurmacalara konu edilmesi, maalesef toplumsal dokumuzun en kutsalı olan kadına yönelik şiddeti artırmaktadır.

Meslek Yüksek Okullarında Ahilik Eğitimi Vermek Mümkün mü?

Fri, 01 Nov 2024 0:03:00 GMT

Eskiye duyulan özlem ve sorunlara çare olarak sunulması, kulağa hoş gelmekle birlikte içinde yaşadığımız ortamın buna izin vermeyeceğini biliyoruz. Günümüzde ahiliği diriltmenin mümkün olduğunu söylemek mümkün olmamakla birlikte yeniden kurulamayacak olması, teşkilatın tarihinden bir şeyleri bugüne taşıyamayacağımız anlamına gelmiyor. Ahilikten ve asırlar süren uygulamalarından öğreneceğimiz ve günümüze aktaracağımız çok şey olduğunu biliyoruz.

Afrika’da DEAŞ’ın Yayılımı: Stratejik Etki ve Ekonomik Güvenlik Boyutları

Fri, 01 Nov 2024 0:18:00 GMT

El-Kaide gibi hiyerarşik bir yapıdan ziyade yatay bir örgütlenmeye sahip DEAŞ’ın Afrika’daki operasyonel stratejisi, çeşitli “vilayetler” oluşturarak kıtadaki güvenlik boşluklarından faydalanmayı içeriyor. Bu durum, DEAŞ’ın kıtada yayılmasına avantaj sağlayan temel parametrelerden biridir.

AfD’nin Türkiye Politikası-II: Erdoğan ve Türk Dış Politikası Karşıtlığı

Fri, 01 Nov 2024 0:22:00 GMT

AfD’nin Erdoğan karşıtlığının bir nedeni, başka bir ülke devlet başkanına saldırmanın bir maliyetinin olmaması, aksine Avrupa’da kendi çıkarlarına aykırı politikalar izleyen liderlerin kolay bir şekilde “diktatör”, “tiran” ya da “otokrat” olarak karalanmasına yönelik bir geleneğin olmasıdır.

İsrail’in Lübnan’da Artan Saldırganlığı ve Nasrallah Sonrası Sünni-Şii Cephe’nin Yaklaşımı

Fri, 01 Nov 2024 0:40:00 GMT

Hizbullah lideri Nasrallah’ın bombalı saldırı sonucu öldürülmesi, örgütün güvenlik zafiyetini açığa çıkarırken, Lübnan siyasi cephesinde Nasrallah sonrası senaryolar daha hızlı bir şekilde yazılmaya ve farklı stratejiler ön plana çıkarılmaya başladı. Hizbullah’ın dezavantajlı durumu ise ülkede Şiilerin olduğu kadar Sünni grupların da Lübnan’da oynamak istedikleri role dair farklı rotaların çizilebileceği ihtimallerinin belirginleşmesine yol açtı.

Lübnan’da Yeni(den) Kaos Dönemi: Aktörlerin Serencamı

Fri, 01 Nov 2024 0:21:00 GMT

Lübnan yalnızca siyasi bir okumayla tahlil edilemeyecek, Akdeniz havzasında şiddetle en çok hemhal olmuş Arap ülkelerinin başında geliyor. Baştan yanlış düğmelenen gömlek, ülke kompozisyonuna hiçbir zaman oturmadı. Fransa, İran, Suriye gibi ülkeler her daim Lübnan üzerindeki tesirlerini gösterdi. Başka koşullarda farklı jeopolitik iklimlerde yeşerecek Lübnan kimliği, Ortadoğu’nun göbeğindeki amorf topluluk yapısıyla nostaljik bir besteye dönüştü.

Suudi Arabistan’ın Filistin, Lübnan ve İran Odaklı Gelişmelere Yönelik Politikaları

Fri, 01 Nov 2024 0:26:00 GMT

7 Ekim ve sonrasındaki gelişmelerin, Ortadoğu siyasetinde kesintiye uğrattığı süreçlerin büyük çoğunluğunda Suudi Arabistan bir aktör olarak yer almaktadır. Bunlardan ilki Suudi Arabistan ve İsrail arasındaki normalleşme diyaloğu iken, bir diğeri Mart 2023 tarihinde Çin’in arabuluculuğunda kotarılan Suudi Arabistan-İran normalleşme diyaloğudur. Bir üçüncüsü ise Yemen iç savaşının siyasi çözüm sürecinin duraklamasıdır.

Netanyahu'nun Gazze Politikasının ABD Seçimlerine Etkisi

Fri, 01 Nov 2024 0:33:00 GMT

Netanyahu’nun 7 Ekim’den sonra yaptığı Ortadoğu’da “yeni düzen” kurulacak açıklamasının, Filistinlilerin ve Filistin devletinin tamamen ortadan kaldırıldığı ve bölgedeki bazı sınırların yeniden çizilmesini içeren bir anlam ifade ettiği şimdi daha iyi anlaşılmaktadır. Bunu mümkün kılmak için gereken tek şey ise Trump’ın ABD başkanı olmasıdır. Netanyahu’nun ABD seçimlerini etkileme çabası da işte tam olarak bundan kaynaklanmaktadır.

İsrail’in Lübnan İşgalinde Maruni Aktörler

Fri, 01 Nov 2024 0:42:00 GMT

7 Ekim ve sonrasında Lübnan’a taşınan çatışma ve İsrail’in işgal girişimi, Lübnan siyasetini ve bu siyasette merkezi aktörler olarak yer alan Maruni hareketlerin yönelimlerini de yeniden şekillendiriyor. Hizbullah’ı Lübnan’da hegemonik güce dönüştüren ittifakın başat Maruni partisi Özgür Yurtseverler Hareketi, cumhurbaşkanlığı seçim süreci ve İsrail’in saldırıları sonrasında Hizbullah karşıtı söylemleri dillendirmeye başladı.

Ortadoğu Jeopolitiğinde Yeni Perde: Ticaret Koridorları

Fri, 01 Nov 2024 0:46:00 GMT

Ortadoğu jeopolitiğindeki yapısal değişimler, bölgenin dünya siyasetindeki önemini azaltmak bir yana, dünya siyasetinde gözlerin bölgeye daha çok dönmesine zemin hazırlıyor. Halihazırda dünya ticaretinin yüzde 12’sinin geçtiği Süveyş Kanalı’nı barındıran Ortadoğu’da, Süveyş bağlantılı veya Süveyş’e alternatif olabilecek rotaların gündeme getirilmesi, petrol ve türev ürünlerden doğan olumsuzlukları ikame etmenin ötesinde, yeni kurulacak çok kutuplu dünya paradigmasında Ortadoğu’yu merkezi konuma taşıyor.

Keşmir'in Değişen Siyasi Topoğrafyası ve 2024 Meclis Seçimleri

Fri, 01 Nov 2024 0:05:00 GMT

2022'de getirilen değişiklikle 90 sandalyeye çıkarılan Jammu ve Keşmir meclisi için yapılan ve 8 milyon 709 bin kayıtlı seçmenden yüzde 63,45'lik katılımın görüldüğü 2024 meclis seçimlerinin 8 Ekim'de açıklanan sonuçlarına göre, Kongre-Ulusal Konferans ittifakı 90 sandalyeden 49'unu alarak meclis seçimlerini kazandı. 42'si Ulusal Konferans'a, 6'sı Kongre'ye ve bir sandalye Hindistan Komünist Partisi'ne ait.

Gazze Soykırımın Birinci Yılında Yapay Zekâ’nın Karnesi

Fri, 01 Nov 2024 0:10:00 GMT

İsrail ordusunun Yapay Zekâ teknolojileri kullanarak Gazze’deki bombalamaları sistematik bir biçimde gerçekleştirdiği iddia ediliyor. +972 Magazine’de yayınlanan rapora göre, İsrail ordusu bünyesindeki “Unit 8200” adlı siber istihbarat birimi tarafından geliştirilen ve İsrail ordusunun Gazze saldırılarında kullandığı söylenen YZ teknolojileri “Lavender”, “The Gospel” ve “Where’s Daddy?” olarak isimlendiriliyor.

İsrail Saldırganlığının Bir Sonraki Durağı Irak mı?

Fri, 01 Nov 2024 0:14:00 GMT

Lübnan’dan sonra İsrail’in hedef alacağı örgütlerin başında Iraklı Şii milis yapıları geliyor. Bu da Irak’ı İsrail, ABD ve İran’ın dahil olduğu bölgesel ve uluslararası anlaşmazlıklara dayalı bir çatışma alanına sürükleyebilir. Irak’ı hedef alması durumunda İsrail, Haşdi Şabi ve lideriyle onlarla iş birliği içerisinde olan devlet müesseselerine saldırı düzenleyebilir. ABD, İsrail’e bu konudaki desteğini Haşdi Şabi’ye bağlı unsurları ve üsleri hedef alarak verebilir.

ABD’de Başkanlık Seçimleri: Bir Seçimden Daha Fazlası

Fri, 01 Nov 2024 0:18:00 GMT

Ülke geneli ve salıncak eyaletlerdeki güncel anketlerde Trump’ın burun farkıyla önde olduğu gözükse de sürecin bütününe bakıldığında iki rakibin de halen kazanma şansının olduğu söylenebilir. Bu seçimlerin sadece Amerikan halkını ilgilendirmediğini, ABD’nin bölgesel ve küresel meselelerdeki dahli dolayısıyla neredeyse tüm dünyayı ilgilendirdiğini söylemeye gerek yok.

İran-İsrail İlişkilerinin Geleceğini Savaş mı Belirleyecek Diplomasi mi?

Fri, 01 Nov 2024 0:21:00 GMT

İsrail’i hedef aldığı her iki saldırıda da İran’ın temel hedefi, İsrail karşısında caydırıcılığını yeniden tesis edip onu sınırlarından uzak tutmaktı. İsrail’in de en az kendisi kadar sıcak çatışmaya girmeye taraf olmayacağı kabulünden hareket eden İran, Netanyahu’nun aşırılıkçı hükümetinin ölçüsüz saldırganlığı karşısında savaşa sürüklenmemek için daha ihtiyatlı hareket etmeye başladı. Ancak yaşanan gelişmeler, İran-İsrail hattında kontrolün süratle kaybedilebileceğini gösteriyor.

Tekno-Politik Rekabette QUAD Cephesi: 2024 Liderler Zirvesinin Söyledikleri

Fri, 01 Nov 2024 0:24:00 GMT

QUAD, artık sadece bir diplomatik ittifak değil, küresel tekno-politik rekabetin merkezinde Çin’e karşı oluşturulan stratejik bir cephe haline geliyor. 2024 QUAD Liderler Zirvesi, yapay zekâdan 5G’ye, deniz altı kablolarından dijital altyapıya kadar birçok alanda, teknoloji üzerinden şekillenen bu yeni güç mücadelesinin nasıl derinleştiğini gösteriyor.

Somali-Etiyopya Krizi ve Mısır’ın Doğu Afrika’daki Artan Etkisi

Fri, 01 Nov 2024 0:31:00 GMT

Mısır’ın Doğu Afrika siyasetinde giderek daha aktif bir aktör olma çabasının arkasında bazı temel motivasyonların varlığından söz edilebilir. En güçlü motivasyon, Etiyopya’nın söz konusu bölgedeki nüfuzunun artmasını engellemek iken, bir başka sebep de Kahire yönetiminin bu bölge kaynaklı güvenlik tehditlerini bertaraf etmek için bölge ülkeleriyle iş birliği yapmayı amaçlıyor oluşudur.

Almanya’nın Sanayisizleşmesi: Nedenler, Zorluklar ve Perspektifler

Fri, 01 Nov 2024 0:41:00 GMT

Almanya’nın sanayisizleşme süreci, enerji politikalarından küreselleşmeye, dijitalleşmeden demografik dönüşüme kadar bir dizi karmaşık dinamikle şekillenmektedir. Bu dinamiklerin oluşturduğu baskı, ülkenin ekonomik yapısını derinden sarsarken, uzun vadede ekonomik durgunluk, işsizlik, gelir eşitsizliği ve toplumsal gerilim gibi ciddi sorunlara yol açma potansiyeline sahiptir.

Oryantalizmi Yeniden Hatırlamak

Fri, 01 Nov 2024 0:57:00 GMT

Batı’nın, İslam toplumlarının şahsında Doğu’ya dair rahatsız edici ve süreklilik arz eden yaklaşımının, yüzeysel değerlendirme yahut güncel realpolitikle bir yere kadar açıklanabilir olduğu görülüyor. Dolayısıyla bahse konu durumun hasır altı edilen arka planına nüfuz edebilmek adına evvela modern Batı’nın, Doğu’ya yönelen müesses tavrını oryantalizm başlığı altında yeniden hatırlamak ve daha ciddi sorgulamalar üzerinden derinlikli bir biçimde kavramak gerekiyor.

Bölgede Patlak Veren Çatışmalar ve Suriye Üzerindeki Olası Etkileri

Fri, 01 Nov 2024 0:43:00 GMT

Esad, "direniş ekseni" ve "cephelerin birliği" sloganlarına rağmen, kendisini İsrail’in Gazze ve Hizbullah’a karşı yürüttüğü savaşlardan uzak tutmaya özen gösteriyor ve şu anda, Hizbullah ve İran'a karşı savaşın sonuçlarını bekliyor. İsrail'in Hizbullah'a karşı yürüttüğü savaş, Hizbullah’ın gücünü kırar, onu silah bırakmaya ve milislerini dağıtmaya zorlar ve İran sessiz kalmayı tercih ederse, bu durum Esad’ın Suriye'deki iktidarını ve gücünü de etkileyecektir.

Sykes-Picot’nun Kanlı Mirası: Ortadoğu’da Yeni Emperyal Senaryolar

Fri, 01 Nov 2024 0:09:00 GMT

Ortadoğu, üstesinden gelemeyeceği ağır bir mirasın altında şiddet sarmalı ile mücadele ederken yeni bölünmeler ve yeni dengelerin eşiğine girmiş görünüyor. Bu noktada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, “Coğrafyamızın yeni bir Sykes-Picot taksimiyle tekrar lime lime edilmesine göz yummayacağız” şeklindeki sözleri, Batı’nın Ortadoğu’da yazdığı kanlı tarihi hatırlatırken, yeni sömürgeci planlara karşı da bir uyarı vazifesi görüyor.

Mavi Vatanda Sürdürülebilirlik Faaliyetleri

Fri, 01 Nov 2024 0:13:00 GMT

Akdeniz’in sahip olduğu kaynaklar, jeopolitik tartışmalarla sürekli ön plana çıkarken, Akdeniz’de var olan deniz gücü yönetiminin de göz ardı edilmemesi önemlidir. Bu çerçevede mavi büyüme için Türkiye’nin konumu önem arz etmektedir. Avrupa’daki örnekler gözlemlendiğinde, Doğu Akdeniz’in en uzun kıyı şeridine sahip olan Türkiye’nin mavi büyüme çerçevesinde yaptığı çalışmaların neler olduğu veya neler yapabileceği de daha fazla önem kazanmaktadır.

“Cezasızlık Algısı” ve “Cezalandırma” Üzerine

Fri, 01 Nov 2024 0:31:00 GMT

Zaman içinde Türk ceza ve infaz hukukuna giren hükmün açıklanmasının geriye bırakılması ve denetimli serbestlik uygulamalarının bazı hapis cezalarının hiç infaz edilememesi veya çok az infaz edilmesiyle neticelenmesine yol açtığı biliniyor. Bu kurumların yerindeliği ve etkinliği tartışılmalıdır. Özellikle kısa süreli hapis cezası gerektiren görece hafif suçlarda bu uygulamalar neticesinde infazın çok yetersiz düzeylere gerilemesinin caydırıcılığı ciddi anlamda zayıflattığı düşünülüyor.

Güçlü Devlet Modeline Dönüş: “3. Dünya” mı, “Var Olma” Savaşı mı?

Fri, 01 Nov 2024 0:35:00 GMT

1830 ile 1945 arası aynı zamanda Batı’nın ekonomik hegemonyasının ve bunun uzantısı olarak siyasi hegemonyasının yükseliş dönemiydi. Batılı ülkeler, Atlantik İttifakı, enerjide kontrolü daha da sıkılaştırarak, hegemonyalarını perçinlediler. Bu nedenle, eğer bugün bir “3. Dünya Savaşı” olasılığını konuşuyorsak, bunun en kritik sacayaklarından birisinin yeni nesil enerji teknolojileri savaşı ve “yüzde 100 elektrikli dünya rekabeti” olduğunu unutmayalım.

AK Parti’nin 23 Yılında Kadınların Kazanımları

Fri, 01 Nov 2024 0:43:00 GMT

AK Parti’yi diğer siyasi partilerden ayıran önemli bir özellik de politikalarını oluştururken “ya-ya da” ile dikotomik sığlığa hapsolmaması, aksine “hem-hem de” yaklaşımıyla toplumun ve hayatın gerçeklerine uygun politikalar geliştirebilmesidir. Diğer pek çok alanda olduğu gibi kadını, çocuğu, engelliyi, yaşlı bireyi ve aileyi güçlendiren politikalar bir arada yürütülmektedir.

Bahçeli'nin Çağrısı ve Muhalefetin Kazanım Arayışı

Fri, 01 Nov 2024 0:47:00 GMT

Her ne kadar Cumhur İttifakı tarafından reddedilse ve çözüm süreci beklentisi siyasi, stratejik ve hatta metodolojik olarak pek mümkün olmasa da bazı kesimler söz konusu gelişmelerin yeni bir çözüm sürecine evrilmesi adına ısrarlı bir çaba içerisinde. Bu ısrarın temel motivasyonu ise ne yazık ki çözüm veya barış değil, tam aksine kurumların veya bireysel olarak siyasi aktörlerin bu durumu kazanım fırsatı olarak görmesi.

Kriter'in Kasım Sayısı Çıktı!

Fri, 01 Nov 2024 0:16:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 95. sayısı yayında.