Kriter Dergi / sayi

Batı Sonrası Dünyada Türkiye’yi Anlamlandırmak

Mon, 01 Nov 2021 0:39:00 GMT

Türkiye diplomasi, ticaret, yatırım, enerji, kültür, yardım, savunma ve terörle mücadele alanlarında yeni iş birlikleri üreten iddialı bir Afrika vizyonu uyguluyor. Bu vizyon, Türkiye'nin varlığından rahatsız olan Fransa gibi aktörlerin karalamaya çalıştığı "nüfuz yayma ve fetih stratejisi" değil. Ankara, Afrika'da yaptıklarıyla yeni bir ilişki tarzını öne çıkarıyor: "Samimiyet, kardeşlik, dayanışma, birlikte kazanma ve birlikte yol yürüme."

Türk Konseyi Genel Sekreteri Baghdad Amreyev “Yeni Nesil Ortak Türklük Değerlerine Bağlı”

Mon, 01 Nov 2021 0:34:00 GMT

Türk Konseyi Genel Sekreteri Baghdad Amreyev ile Türk Konseyi’nin geçmişteki faaliyetleri, geldiği aşama ve gelecek vizyonu hakkında konuştuk.

Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türkiye-Orta Asya Türk Cumhuriyetleri İlişkileri

Mon, 01 Nov 2021 0:02:00 GMT

Türk dünyası birliği fikrinin tekemmül etmesinde ve uygulamaya geçebilmesinde Rusya’nın olaya bakışı önemli bir faktördür. Başta Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri arasındaki ilişkileri kültürel odaklı olarak gören Rusya, ilerleyen süreçte “Adriyatik’ten Çin Seddi’ne Türk Yurdu” ve “Türk Birliği” gibi milliyetçi söylemlerden rahatsızlık duymaya başlamış, bu söylemleri “Turancılık” olarak algılamış ve bu yaklaşımın arka bahçesi olarak gördüğü Orta Asya Türk Cumhuriyetlerine sirayet etmesine engel olmaya çalışmıştır.

Yeni Özbekistan ve Türk Dünyası

Mon, 01 Nov 2021 0:03:00 GMT

Türk Konseyi bünyesinde Orta Asya-Hazar Denizi-Güney Kafkasya-Türkiye istikametinde sağlam bir “Turan Koridoru” inşa edildi. Karayolu, demiryolu, boru hatları, enerji nakil santralleri, lojistik terminaller ile donanmış bu güzergah, Özbekistan’ın inşa ettiği yeni bir hatla daha da güçleniyor. Özbekistan’ın Türk Konseyi’ne üyeliği ve entegrasyonunun ardından, Güney Kafkasya’da sağlanacak istikrarlı bir yapı, “Turan Koridoru”nun rekabet gücünü ve etkinliğini artıracak önemli gelişmeler olarak öne çıkıyor.

Türkiye’nin Türk Cumhuriyetleri ile İlişkilerinde Enerji Boyutu

Mon, 01 Nov 2021 0:08:00 GMT

Türkiye ile diğer Türk Cumhuriyetleri arasındaki enerji alanındaki iş birliğinin stratejik düzeyde büyük bir önemi var. İkili ve bölgesel düzeydeki ilişkilerin geliştirilmesinde enerji iş birliğini önemli kılan iki neden bulunuyor. Bunlardan biri genel olarak enerjinin tüm ülkelerin ekonomi ve güvenlikleri için stratejik önemi, diğer bir neden ise Orta Asya ve Kafkasya’daki Türk Cumhuriyetlerinin küresel ölçekte dikkat çekici düzeyde sahip oldukları enerji kaynakları.

Türk Dünyasında İletişim İş Birliği: Gerçekliği Savunmak ve Dezenformasyonu Önlemek

Mon, 01 Nov 2021 0:09:00 GMT

Karabağ zaferi sonrası Türk dünyasında yeni bir dönem başlamış görünüyor. Soğuk Savaş dönemi ve sonrasının enformasyon savaşları, özellikle çok kutuplu bir dünyaya evrilen uluslararası sistemde yeni bir boyut kazanırken algı yönetimi, dezenformasyon ve yalan haber ile mücadele bu çerçevede etkili iletişim stratejileri ve iş birlikleriyle gerçekleştirilebilecek. Türk Konseyi, önümüzdeki dönemde dezenformasyonla mücadelede oluşturulacak yeni mekanizmalarla, Türk dünyasında iş birliğinin artırılmasını gündeminin ilk sırasına almış görünüyor.

Türk Dünyasının Jeopolitiği ve Türk Dış Politikasındaki Yeri

Mon, 01 Nov 2021 0:14:00 GMT

Sovyetler Birliği’nin dağılması ve Türk Sovyet Cumhuriyetlerinin bağımsızlığı ile Türk dünyası kavramı, sığındığı Türkiye Cumhuriyeti sınırlarından taşmıştır. Bugün Kıbrıs dahil yedi bağımsız Türk devleti vardır. Son 200 yıldır dünyada değişen koşullar uyarınca yabancı egemenliği/nüfuzuna giren Avrasya’nın ortasında, Akdeniz’den Pasifiğe uzanan tarihi Türk Kuşağı tekrar canlanmıştır. Bu kuşak sadece bulunduğu yer itibarı ile değil, sahip olduğu doğal kaynaklar ve nüfusu itibarı ile de dünya jeopolitik haritasında kendine yer bulmuştur.

Ortak Kültür ve Değerler Bağlamında Türk Dünyası Entegrasyonu

Mon, 01 Nov 2021 0:16:00 GMT

Türk dünyasının bütünleşmesine yönelik fikirler yeni değil, bilakis kökleri on dokuzuncu yüzyıla kadar uzanan bir düşünce akımıdır. Kültürel anlamda ortak değerlere sahip olan ve Türk dillerinde konuşan toplulukların bir araya gelerek bir bütünleşme sürecine girmesi, bu fikri özetlemektedir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla birlikte bağımsızlıklarını kazanan Türk devletlerinin entegrasyonu hususunda ilk olarak 90’ların başlarında somut adımlar atılmaya başlanmıştı.

Türk Dünyasında Örgütlenme ve Bütünleşme Süreci

Mon, 01 Nov 2021 0:26:00 GMT

Bugün dünyada Türk devleti veya Türk Cumhuriyeti olarak tasnif edilen 7 devlet vardır. Bu devletlerden beşi Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bağımsız cumhuriyet haline gelmiş olan devletlerdir. Bu nedenle bu devletlerin siyasal düzlemde örgütlenme veya bir araya gelme süreçlerini, bağımsızlıklarının ilk yıllarına gidip hatırlamak gerekir. O yıllarda bağımsızlığın verdiği milli coşku ve heyecana, çok büyük siyasal ve ekonomik belirsizlikler eşlik ediyordu.

Zengezur Koridoru: Zaferin Taçlanması

Mon, 01 Nov 2021 0:38:00 GMT

Zengezur koridoru bir sınır değişikliği projesi değil, bölgesel barışı ve iş birliği ortamını güçlendirecek bir ulaştırma projesidir. Bu projenin gerçekleştirilmesi bazı nedenlerden dolayı çok kolay olmayabilir. Fakat gerçekleştirildiği takdirde sadece Azerbaycan’la Ermenistan ya da Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye, Rusya dörtlüsü hatta sadece Türk dünyası da değil, Doğu-Batı ticaretinin neredeyse tüm katılımcıları kazançlı çıkacaktır.

Türk Dünyasında Ekonomik İş Birliği

Mon, 01 Nov 2021 0:54:00 GMT

Küresel sistemin değişim süreci içerisinde gelişen Türk dünyası, yeni bir eşiğe gelmiş bulunuyor. Kurumsal yapılar inşa ederek ilişkileri daha sağlam hale getiren Türk devletleri, yeniçağın dönüşümlerine öncülük ediyorlar. Bu bağlamda Türk dünyası ekonomik entegrasyonu artırarak, değişimden daha fazla yarar sağlayabilir. Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu doğal kaynaklar Türk Cumhuriyetlerinde bulunuyor. Aynı şekilde Türk devletleri, Türkiye’nin gelişmiş imalat sanayi tecrübesini örnek olarak alıyor.

Türkiye’nin Afrika Politikası

Mon, 01 Nov 2021 0:39:00 GMT

Türkiye için Afrika, salt ekonomik çıkar odaklı olmaktan uzak “kazan-kazan”a dayalı siyasi, kültürel ve insan odaklı politikalar çerçevesinde şekilleniyor. Buna karşılık Afrika için Türkiye ise, emperyalist güçlerden farklı yaklaşan, dost, kardeş, sömürgecilik karşıtı, istikrara ve kalkınmaya katkı sunan, iş birliğine ve karşılıklı kazanç odaklı politikalar izleyen, Batılı ülkelerden pozitif anlamda farklı bir konumda yer alıyor.

Türkiye’nin Terörle Mücadelesi İvme Kazanıyor

Mon, 01 Nov 2021 0:50:00 GMT

Gerek konvansiyonel gerekse asimetrik güç araçlarıyla yürütülen harekatlar ve nokta operasyonları, PKK’yı Irak’ta dar ve izole alanlara sıkıştırarak, stratejik bir çıkmazın içine soktu. Lider kadrosunu dahi korumakta zorlanan örgüt, yeni bir hareket tarzı benimsemekte de ciddi zorluklar yaşıyor. Suriye’de ise PKK/YPG, kontrol ettiği alanlarda ciddi sosyo-ekonomik meydan okumalarla karşı karşıya ama ABD ve Rusya’nın koruma şemsiyesi altında terör faaliyetlerini sürdürüyor.

21. Yüzyıl Güç Mücadelesinin “İkincil” Aktörleri

Mon, 01 Nov 2021 0:19:00 GMT

ABD ile SSCB arasında Soğuk Savaş döneminde yaşanan güç mücadelesinin sonucunun temel belirleyicilerinden birinin, bu iki aktörün müttefiklerinin ekonomik ve askeri kapasiteleri olduğu hatırlanırsa, benzer bir Soğuk Savaş’ın yaşanması durumunda Washington ve Pekin’in müttefiklerinin kimler olduğu, bu yeni mücadelenin nasıl sonuçlanacağı açısından büyük önem arz ediyor.

Yunanistan’ın Stratejisi

Mon, 01 Nov 2021 0:28:00 GMT

2000’lerin ikinci yarısından itibaren yaşanan ekonomik ve siyasi krizlerin ve büyük güçler arasında artan rekabetin ortaya çıkardığı güvenlik risklerine karşı, Türkiye çok yönlü ve karmaşık bir diplomasi takip ederek, savunma sanayisini güçlendirerek, kendi toprakları dışında askeri üs kurarak ve askeri operasyonlar düzenleyerek tedbir almaya çalışıyor. Türkiye’yi öteden beri kendisi için başlıca tehdit olarak gören Yunanistan ise Türkiye’nin attığı her adımı potansiyel bir risk olarak değerlendiriyor ve dış politika ve güvenlik stratejisini Türkiye’ye karşı kurguluyor.

Türkiye'nin Parlak Geleceği, Fransa'nın Karanlık Geçmişi: Afrika

Mon, 01 Nov 2021 0:28:00 GMT

BAE, İsrail ve Mısır-Suudi Arabistan aracılığıyla Ortadoğu’yu steril hale getirme görevini savdığını/başardığını sanan Fransa, Türkiye’nin Afrika’da ve daha da önemlisi Fransa’da Batı-dışı yeni nesle rol-model olmasını büyük tehdit görüyor. Son dönemde Macron’un Türkiye karşıtı çıkışlarının temelinde yatan rahatsızlık budur.

İdlib ve Dera İçin Hamle Sırası Türkiye’de

Mon, 01 Nov 2021 0:21:00 GMT

Son zamanlarda Dera ve İdlib’te, Rus saldırıları ve YPG’nin terör eylemleriyle gerilim tırmanırken, önemli gelişmeler de yaşanıyor. Dera’da olanlar, Suriye’de bir siyasi çözüm için Rusya’nın önerdiği yerel uzlaşı modelinin çöküşünü simgelerken, Rusya’nın İdlib ve hatta Afrin’e yönelik düzenlediği hava saldırıları, İdlib’e yönelik kapsamlı bir saldırı ihtimalini de artırıyor. YPG’nin devam eden terör eylemleri, Suriye Geçici Hükümeti’nin ve Türkiye’nin terör örgütüne karşı ortak askeri harekat düzenlemesini de kaçınılmaz kılmış durumda.

Yunanistan ve Doğu Akdeniz: Quo Vadis?

Mon, 01 Nov 2021 0:08:00 GMT

Yunanistan’ın Fransa ve ABD ile yaptığı savunma ve iş birliği anlaşmaları, Yunanistan’ın Doğu Akdeniz’deki ve bölge dışındaki ülkelerle geliştirdiği angajmanlarla birlikte düşünüldüğünde, Atina yönetiminin önümüzdeki döneme yönelik büyük bir hazırlık içinde olduğu görülüyor. Zira 10 milyon civarındaki nüfusuyla dünyanın en borçlu üçüncü ülkesi konumunda bulunan Yunanistan, buna rağmen son 10 yılda savunma harcamalarını ve silah alımlarını “istikrarlı” bir şekilde artırmaya devam ediyor.

Parlamenter Sistemden Beklentiler Rasyonel mi?

Mon, 01 Nov 2021 0:43:00 GMT

Dünya örnekleri göstermektedir ki, hükümet modeli olarak parlamenter sistemi benimsemiş ülkelerin siyasal yapısı, belli hükümet modellerini yahut seçim, parti ve hükümet formlarını bir norm haline getiremediği takdirde, istikrarsız ve kriz doğuran bir modele dönüşmektedir. Bu da siyasal sistemler ile hükümet modellerini oluşturan ve kurumsallaştıran en önemli etkenin, ülkelerin siyasal yapı ve karakteri olduğunun göstergesidir.

Siyasi Cinayetlerin En Büyük Mağduru AK Parti…

Mon, 01 Nov 2021 0:01:00 GMT

3 Kasım 2002’de AK Parti’nin iktidara gelmesinin hemen ardından Cumhuriyet gazetesi yazarı Necip Hablemitoğlu öldürüldü. 17 Mayıs 2006’da da Danıştay 2. Daire üyesi Mustafa Yücel Özbilgin öldürüldü. AK Parti ve Recep Tayyip Erdoğan’ın önünü kesmek için Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ) devreye girdi, kamuoyunda Umut Davası olarak bilinen, gazeteci yazar Uğur Mumcu, Bahriye Üçok ve Muammer Aksoy’un öldürülmesine ilişkin kumpas dava Recep Tayyip Erdoğan’la ilişkilendirilmeye çalışıldı.

İstanbul’un Hakikatlerinden Birisi, AKM, Yeniden Açıldı

Mon, 01 Nov 2021 0:11:00 GMT

AKM, 2 bin 40 kişilik opera salonu, 805 kişilik tiyatro salonu, galeri, çok amaçlı salon, çocuk sanat merkezi, müzik platformu ve müzik kayıt stüdyosu, sanat ihtisas kütüphanesi, cep sineması ve tasarım dükkanı olmak üzere dev bir sanat kompleksi olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından açıldı. Bu dev kompleksin içinde AKM’den Atatürk Kitaplığına uzanan bir kültür sokağı da bulunuyor.

Küresel Enerji Şoku

Mon, 01 Nov 2021 0:46:00 GMT

Başta Birleşik Krallık, Kıta Avrupa’sı ve ABD olmak üzere, dünya geneline de yayılan ciddi bir küresel enerji krizi içerisindeyiz. Avrupa’da, 2021 Ocak ayından Ekim ortasına kadar, doğalgazda yüzde 600’e, elektrik fiyatlarında da yüzde 250’ye varan artışlar söz konusu. Petrol, kömür ve doğalgaz fiyatları sürekli yükseliyor ve uzun süre de yüksek kalması bekleniyor. Çin ve Hindistan’ı da vuran enerji krizi; fabrikaları, sanayiyi, üretimi ve tedarik zincirini etkileyen ve bir anlamda 1970’lerin petrol krizini hatırlatan yeni bir şok dalgası.

Tedarik Zincirleri Neden Kırıldı?

Mon, 01 Nov 2021 0:56:00 GMT

Küresel ölçekte yaşanan çok çeşitli tedarik zinciri problemleri aslında epey karmaşık bir yapıya sahip. Nihayetinde market raflarının boş kalması, satıcıların sipariş ettikleri ürünlerin bir türlü gelmemesi, birçok malın üretiminde ciddi aksaklıkların yaşanması, küresel enflasyonda yaşanan önemli artış ve navlun fiyatlarının dramatik bir şekilde yükselmesi gibi güncel sorunların arka planında kabaca tedarik zincirlerinde yaşanan sıkıntılar yer alıyor.

Ortadoğu’da Güvenlik, Savunma ve Silahlanma

Mon, 01 Nov 2021 0:59:00 GMT

Özellikle Arap Baharı olarak adlandırılan gelişmelerin etkisiyle Ortadoğu’nun değişen güvenlik ortamı, silahlanma eğilimleri, devletlerin tehdit algıları ve buna karşı belirledikleri savunma politikalarının tartışıldığı bu eserde, savunma politikası yalnızca savunma sanayi dinamikleri veya sahip olunan silah sistemleri yönleriyle değil, dış ve güvenlik politikalarıyla ilişkisi bağlamında da ele alınıyor.

Türk Cumhuriyetlerinde Bağımsızlık ve Devlet İnşa Süreci

Mon, 01 Nov 2021 0:08:00 GMT

Türk Cumhuriyetlerinin, 30 yıldan bu yana sürdürdükleri, kurumsal inşa süreci, Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi tarafından yayımlanan Türk Cumhuriyetlerinde Bağımsızlık ve Devlet İnşa Süreci adlı kitap ile mercek altına alındı. Mehmet Akif Kireçci’nin editörlüğünü yaptığı ve 37 makalenin yer aldığı kitapta, Türk Cumhuriyetlerinin inşa süreçleri ve bu ülkelerin gerek Sovyetler Birliği’nin halefi Rusya’yla gerekse diğer bölge ülkeleriyle kurduğu ilişkiler, geleceğe dönük bir projeksiyonla değerlendiriliyor, kardeş Türk Cumhuriyetlerinin içeride ve dışarıda, maddi ve manevi açıdan karşı karşıya kaldığı meydan okumalar anlatılıyor.

Kriter'in Kasım Sayısı Çıktı!

Mon, 01 Nov 2021 0:43:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter dergisinin 62. sayısı yayında.