Kriter Dergi / sayi

Yeni Suriye’nin İnşasında Türkiye

Wed, 01 Jan 2025 0:30:00 GMT

Suriye'nin geleceğinde Türkiye her bakımdan "istisnai" bir konumdadır. Suriye halkının ve yeni yönetimlerin her anlamda başarılı olmasına katkı vermektedir. Aynı zamanda, geçiş süreci ile birlikte, Suriye'nin devlet olarak uluslararası kabulünün sağlanması, yaptırımların kaldırılması, ekonomik yardımlar için uluslararası toplumun harekete geçirilmesi ve terör örgütlerinden temizlenmesi gibi konularda da aktif bir rol üstlenecektir.

Neler Çektik Dezenformasyondan…

Wed, 01 Jan 2025 0:31:00 GMT

“Dezenformasyonla neden mücadele etmeliyiz?” sorusu hep sorulur. Aslında bilinen nedenlerden dolayı mücadele gerekir. Çünkü dezenformasyona kapı aralandığında açıktır ki, yanlış ve yanıltıcı bilgiler halk arasında güvensizlik çıkarabilir. Özellikle sağlık, ekonomi veya siyaset gibi konularda dezenformasyon, toplumda kaos ve belirsizlik son derece yıpratıcıdır. Yine dezenformasyon, siyasi kutuplaşmayı derinleştirebilir.

Eğitimde Başarı İçin Odak Ne Olmalı? Öğretmen Niteliğinden Performans Yönetimine

Wed, 01 Jan 2025 0:35:00 GMT

Eğitimde başarılı sonuçlar elde edebilmek için, öğretmenlerin niteliklerini artırmanın yanı sıra, sistemin diğer parçalarını da güçlendirmek ve uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlamak gerekmektedir. Eğitim sistemi, ancak tüm parçalarının bir araya gelmesiyle anlamlı bir bütün oluşturabilir. Dolayısıyla, "her sınıfa iyi bir öğretmen koymak" gerçekçi olmadığı gibi, eğitimin geliştirilmesi bakımından tek başına yeterli de değildir.

Yapay Zekâ Üniversite İçin Bir Tehdit mi Yoksa Bir Fırsat mı?

Wed, 01 Jan 2025 0:42:00 GMT

Bir üniversite hocasının iki temel görevi vardır: Öğrenci yetiştirmek ve araştırma yapmak. Yapay zekâ, araştırma süreçlerini hızlandırırken araştırmacılara çok büyük imkanlar sunmaktadır. Yapay zekânın sunduğu imkanlardan yararlanmadan araştırma yapmak imkansız hale gelmeye başladı. Dolayısıyla üniversite hocasının yapay zekâ ve dijital araçları kullanması bir seçenek olmaktan çıkıp bir mecburiyete dönüştü. Yapay zekâ sıradan araştırmacılar için ciddi bir tehdit iken iyi araştırmacılar için büyük bir imkan oldu.

Yapay Zekâ Eğitimi Nasıl Olma(ma)lı?: Yanlışlar ve Doğrular

Wed, 01 Jan 2025 0:21:00 GMT

Yapay zekâ eğitiminin temel amacı, sadece mevcut teknolojileri kullanabilen değil, aynı zamanda yeni çözümler geliştirebilen, etik değerlere sahip ve toplumsal sorumluluklarının bilincinde olan bireyler yetiştirmek olmalıdır. Çünkü etik değerler, teknolojinin toplumsal fayda oluşturmasını sağlar ve olası zararları minimize eder.

Küresel Problem, Yerel Liderlik: Türkiye ve Sıfır Atık Hareketi

Wed, 01 Jan 2025 0:32:00 GMT

Sıfır atık konusunda özellikle ön plana çıkan ülkelerden biri hatta uluslararası alanda önemini ve başarısını ortaya koyan ülke olarak Türkiye gösterilebilir. Türkiye, döngüsel ekonomiye katkı sağlamak için "Sıfır Atık Hareketi" isimli projeyi 2017’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bir çevre yönetim projesi olarak hayata geçirmiştir.

Dijital Propaganda Aracı Olarak Video Oyunları

Wed, 01 Jan 2025 0:30:00 GMT

Geçmişten günümüze birçok ifade ve anlam yüklenilmesine karşın; video oyunları günümüzde çok da masum değiller. Oyunlar, eğlence amacıyla değil; siyasi, kültürel, ekonomik gibi birçok arka plan oluşturmanın yanında terör propagandası olarak da kullanılabilmektedir. Tüm bu noktalar ele alındığında oyunların çok boyutlu ve derinlemesine incelenmesi gerekmektedir.

Esed'in Düşüşü İran'da Nasıl Karşılandı?

Wed, 01 Jan 2025 0:55:00 GMT

İranlı analistlerin yaşanan olaylara genel yaklaşımı, muhalif grupların; Hizbullah’ın zayıflamasını, İran’ın içinde bulunduğu şartları ve Rusya’nın Ukrayna cephesinde yaşadığı sorunları yani bölgesel ve küresel jeopolitiği iyi okuyarak harekete geçtiği ancak bunu tek başlarına yapamayacakları minvalinde oldu. Gazete manşetleri ve haberlerinin aksine İranlı yorumcuların görüşü, Türkiye’nin olaylarda etkisinin olduğu yönündeydi.

Suriye Devrimi’nin Lübnan’daki Görünümü

Wed, 01 Jan 2025 0:19:00 GMT

Suriye’nin dönüşümüne hızlı tepki veren ve bu tepkisini Türkiye’de göstermek isteyen Lübnan Başbakanı Necib Mikati, Hizbullah’ın aksine aktif bir politika takibini tercih etti. Mikati’nin Suriye devriminin üzerinden çok kısa bir süre sonra Ankara’ya yaptığı ziyaret ve Türkiye’nin bölgedeki rolüne yönelik sözleri, İran ekseninden çıkmaya başlayan Lübnan’ın yaşadığı değişikliğin gözlemlenmesi açısından da dikkat çekiyor.

Esad’ın Yıkıntılarını Kaldırmak: Yeni Suriye Nasıl İmar Edilecek?

Wed, 01 Jan 2025 0:22:00 GMT

Her ne kadar Esad’ın devrilmesi Suriye ve Ortadoğu için bir dönüm noktası olsa da Esad sonrası dönem daha da önem arz ediyor. Arkasında kaynakları yağmalanmış, altyapısı tarumar edilmiş bir devlet bırakan rejimin açtığı yaraları sarmak bir o kadar zor gibi gözükse de imkansız da değil. Suriye’de ekonomik kalkınmanın ilk adımı, katma değer üretebilen Suriyelilerin ülkelerine geri dönmesini teşvik edici yatırımlar yapmaktan geçiyor.

Hızlı Operasyon: Muhaliflerin Zaferinin Analizi

Wed, 01 Jan 2025 0:29:00 GMT

Halep’in rejim güçlerinin eline düşüşüyle başlayan süreçte, muhalif güçler Suriye’nin kuzeyinde dar bir alana sıkışsalar dahi aradan geçen seneleri; idari, askeri ve istihbari kapasite inşası açısından oldukça başarılı geçirmiş ve bunun karşılığını rejimi alaşağı ederek almışlardır. Lakin bu sonuca hem de oldukça hızlı ulaşılmasında, muhaliflerin kapasitesi kadar rejimin kapasitesi de belirleyici olmuştur.

PKK/YPG, Suriye’nin Geleceğinde Neden Var Olamaz?

Wed, 01 Jan 2025 0:33:00 GMT

Suriye sahası, bugüne kadar çeşitli merhalelerden geçse de gelinen son nokta, Türkiye’nin savaşın başından itibaren Suriye’de en güçlü olduğu dönemi beraberinde getirmiştir. Sığınmacıların geri dönüşü adına neredeyse en elverişli seçenek ortaya çıktığı gibi, Türkiye’nin PKK/YPG ile mücadelede de en avantajlı konjonktüre sahip olduğunu iddia edebiliriz. PKK/YPG’nin Suriye’nin geleceğinde neden var olamayacağı da beş ana başlık üzerinden incelenebilir.

Yeni Suriye’nin İran, Rusya ve İsrail İçin Anlamı

Wed, 01 Jan 2025 0:38:00 GMT

Muhaliflerin Suriye’deki 61 yıllık Baas iktidarını sona erdiren zaferi, Suriye’nin geleceği kadar İran’ın “direniş ekseni” olarak isimlendirdiği hattın ve Rusya’nın Ortadoğu’daki varlığının geleceği açısından da önemli anlamlar ifade ediyor. Benzer şekilde, bir “İslamcı” silahlı grup tarafından yönetilecek komşu ülkeyle karşı karşıya kalacak İsrail açısından da yaşanan gelişmeler, önemli bir değişikliğe işaret ediyor.

Esad’ın Gidişi BAE ve Suudi Arabistan’ın Suriye Politikalarını Nasıl Etkiler?

Wed, 01 Jan 2025 0:47:00 GMT

BAE ve Suudi Arabistan’ın Suriye politikaları protestoların başladığı günden itibaren sürekli olarak pragmatik bir dönüşüm geçirmiştir. İdeolojik korkular, ekonomik fırsatlar ve İran etkisini dengeleme gibi unsurlar, bu politikaların belirleyici faktörleri olmuştur. Körfez ülkeleri, geçmişte izledikleri ideolojik yaklaşımları ve rejim yanlısı tutumlarını, yeni dönemde çıkar odaklı ve bölgesel dengeyi gözeten bir stratejiye evirmekten çekinmemiştir.

Baas’ın Son Kalesi Yıkılırken: Suriye’deki Rus Nüfuzu Sona Erdi mi?

Wed, 01 Jan 2025 0:27:00 GMT

Rus yönetiminin Sovyet dönemine dayanan mirasından geriye uydu görüntülerine yansıyan geri çekilme manevraları kaldı. Merak edilen ülkedeki Rus askeri mevcudiyetinin ve üslerinin durumu, kısa zamanda yanıt bulamayabilir. Ancak orta ve uzun vadede Ukrayna’da zor bir sınav veren Rusya’nın yeniden benzer bir hakimiyetle Suriye sahasına dönmesinin ya da bunu istemesinin çok da mümkün olmadığını söylemek riskli bir tahmin olmayacaktır.

CHP’nin Suriye’ye Hijyenik Bakışı

Wed, 01 Jan 2025 0:45:00 GMT

Bütün dünyanın gözlerinin kilitlendiği Gazze soykırımı yaşanırken CHP olayın sadece laiklik boyutuyla ilgili tartışmalara boğuldu. HAMAS'ın yapısı dışında bir fikir ortaya koyamadı. Aynı şey şimdi Suriye devrimi konusunda da geçerli. Baas rejiminin aslında çoktan bilinen tüm vahşeti gözler önüne serilmiş, Esad'ın işkencehanelerinde insanların ezilip parçalandığı pres makineleri bulunmuş. CHP yönetiminin aklına gelen ilk şey ise Alevilere (olmayan) zulüm ve Şam’da barların açılıp açılmayacağı, yeni iktidarın alkol satışına izin verip vermeyeceği.

Ayrımcı ve Irkçı Siyasete Teslim Olmamak

Wed, 01 Jan 2025 0:49:00 GMT

Türkiye’de muhalefetin, sığınmacılara yönelik ayrımcı, ırkçı ve dışlayıcı politikaları, onlara iktidar getirmedi. Dehşet verici bir baskı rejiminden, işkence, tecavüz ve varil bombalarından kurtulmak için buraya sığınan insanlara yönelik olarak başta CHP olmak üzere bazı siyasi partilerin, kullandıkları ayrımcı ve ırkçı dil ve önerdikleri insanlık dışı politika ile yüzleşmeleri bir gün gerçekleşecek.

İsrail’in Suriye’ye Yönelik Saldırılarının Arka Planı

Wed, 01 Jan 2025 0:43:00 GMT

Muhalifler kısa sürede Halep’i alıp güneye Hama ve Humus’a doğru ilerlemeye başlayınca, bunun Şam’ı hedef alan bir girişim olduğunu fark eden İsrail, Suriye’deki bazı noktaları vurmaya başladı. Önce Halep civarında bulunan bazı PKK/YPG unsurlarını muhaliflere karşı korumak için hava saldırıları düzenlediği söylenen İsrail’in, aslında kimyasal ve biyolojik silah üretim tesisleri ve depolarını vurduğu ortaya çıktı. Ancak bu saldırılarının zamanlama ve muhtevası hâlâ soru işaretleri içermektedir.

Suriye’deki Gelişmeler İran Dış Politikasını Nasıl Etkiler?

Wed, 01 Jan 2025 0:47:00 GMT

Suriye konusunun İran için kapandığını düşünmenin büyük bir yanılgı olacağını belirtmek gerekir. Her ne kadar tutumunu değiştirebileceğine ve Şam’daki büyükelçiliğini tekrar açabileceğine dair zayıf sinyaller verse de İran’ın Suriye’deki yeni yönetimden hoşnut olmadığı ve gücü eline geçiren muhalifler için işleri zorlaştırmaya çalışacağı aşikardır. Bunun Türkiye-İran ilişkilerine de doğrudan yansımaları olacaktır.

Yeni Suriye’nin Doğuşunun Zorlukları

Wed, 01 Jan 2025 0:57:00 GMT

Türkiye, yeni yönetimin şeffaf bir kurumsal yapı oluşturmasını, geniş temsilli bir geçici konsey kurmasını ve bu konseyin Ahmed eş-Şera başkanlığında geçiş sürecini yönetmesini sağlayabilir. Bu geçici konsey, geçici bir anayasal bildiri yayımlayarak genel özgürlükleri garanti altına almalı, yaklaşık iki yıl sürecek geçiş dönemi için bir program hazırlamalıdır. Ayrıca, geniş bir ulusal konferans düzenlenerek toplumun tüm kesimlerini dengeli bir şekilde temsil eden katılımcılar belirlenmeli, bu konferansın sonucunda bir hükümet ve askeri konsey oluşturulmalıdır.

Suriye’de Devrime Giden Yol

Wed, 01 Jan 2025 0:00:00 GMT

Her Suriyeli gibi ben de bu haberi gözyaşları içinde karşıladım. Çocukluğum Baba Esad döneminde, gençlik yıllarım oğul Esad’ın Suriyesinde geçti. Okul yıllarımı askeri üniformaların içinde, askeri kamplarda geçirdim. Kalaşnikof ve birçok silahı takıp çıkarmayı ve ateş etmeyi, hatta bomba yapımını öğrendim. Ancak hiç bir zaman güven içinde yaşamayı öğrenemedim. Bir muhaberat toplumunda benim gibi tüm toplum bireyleri, en yakınından şüphe duyan bir paranoya ile yaşamayı öğrendi.

Somali ve Etiyopya’dan Sudan ve BAE’ye: Türkiye’nin Barış ve İş Birliği Modeli

Wed, 01 Jan 2025 0:13:00 GMT

Ankara Süreci’nin başarılı şekilde nihayete ermesi, yeni dönemde büyük güçlerin ilgisini çekerek kıtada ve kıtanın ötesinde jeopolitik rekabetin şekillenmesinde önemli rol oynayacaktır. Bu bağlamda, bu başarılı süreç sonrasında ilk olarak gündeme gelen konu Sudan ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında ara buluculuk olarak görünmüştür. Bu iki ülke arasında ortaya çıkabilecek bir uzlaşı sürecinde de Türkiye’nin rol oynama ihtimali yeni dönemde oldukça önem arz etmektedir.

GPU'lar: İnovasyonun ve Jeopolitikanın Katalizörleri

Wed, 01 Jan 2025 0:54:00 GMT

Milyonlarca işlemi aynı anda gerçekleştirebilme kapasitesi sayesinde GPU’lar, karmaşık makine öğrenmesi modellerini eğitmek, bilimsel araştırmaları ilerletmek ve kripto para madenciliğine güç sağlamak gibi birçok alanda vazgeçilmez hâle gelmişlerdir. Yapay zekâ ve veri odaklı inovasyon çağında, GPU’lar sadece sofistike teknolojik araçlar olarak değil, üretimleri ve dağıtımları büyük jeopolitik öneme sahip stratejik varlıklar olarak öne çıkmaktadırlar.

Geçmiş ve Gelecek Beş Yılda Ursula von der Leyen Komisyonu

Wed, 01 Jan 2025 0:02:00 GMT

Ekonomi ve ticaret konusunda Çin’le yaşanan problemler ilk dönemin sorunlu alanı olarak kabul edilirken, ABD’de yeniden seçilen Trump ile AB arasında yaşanması muhtemel ekonomik krizler ise yeni dönemi bekleyen sıkıntılar olarak görülüyor. Komisyon, ilk dönemde ABD ile olan ilişkilerde, özellikle ticaret ve teknoloji konusunda yakın iş birliği sağladı. Ancak yeni dönemde ABD ile kurulacak yeni ilişkilerin bu kadar pozitif olması beklenmiyor.

Almanya’da Erken Seçim Süreci

Wed, 01 Jan 2025 0:24:00 GMT

Parti programları dışında Almanya’nın ABD ile ikili ilişkilerinin yeni ABD Başkanı Donald Trump döneminde hangi yönde şekilleneceği tartışmalarının da kampanya sürecinde öne çıkması beklenebilir. Bilhassa Almanya’nın Ukrayna’ya yönelik silah yardımlarının geleceği konusunun yeni dönemde bir değişikliğe uğrayabilmesi sorusu gündemde olacaktır.

Hindistan-Bangladeş İlişkilerinde İyimser Olmak Zor: Toplumsal Kırılganlık Prizmasından Bakış

Wed, 01 Jan 2025 0:39:00 GMT

Delhi'nin Hasina yönetimiyle geleneksel uyumu, stratejik çıkarlarını güvenceye almış olabilir ama on yıllar boyunca Bangladeş'in diğer kesimlerini yabancılaştırdı. Hasina'nın uzun görev süresi Delhi'nin etkisini sağlamlaştırdı ama şimdi durum, sınır cinayetleri ve su paylaşım anlaşmaları gibi çözülmemiş ikili sorunlar ve iç siyasete müdahale algısıyla körüklenen Bangladeş'teki Hindistan karşıtı duygularla daha da kötüleşirken Hindistan'ın iç politikaları durumu daha da karmaşıklaştırıyor.

Teknokratların Yükselişi: Yapay Zekâ, Ulusal Güvenlik ve Trump 2.0 Döneminde ABD Savunmasının Geleceği

Wed, 01 Jan 2025 0:05:00 GMT

Silikon Vadisi öncülerinin kilit danışmanlık pozisyonlarına atanması veya zemin kazanması, ABD yönetiminde sarsıcı bir değişimi temsil ediyor. Bu figürler, federal karar alma süreçlerine girişim sermayesi mantığını getirerek yenilik ve verimliliği, geleneklerin önüne koyuyor. Uzun süredir özel sektör ile askeri-sanayi kompleksi arasındaki yakın bağları savunan Thiel’in etkisi oldukça belirgin. Onun finansal koruması altında yetişen ve artık seçilmiş Başkan Yardımcısı olan JD Vance, bu teknokratik anlayışın somut bir örneği.

2024 Almanak

Wed, 01 Jan 2025 0:27:00 GMT

Türkiye ve dünyada siyasetten ekonomiye, spordan teknolojiye kadar hemen her alanda önemli gelişmelerin yaşandığı bir yılı geride bıraktık. Devam eden Filistin işgali ve soykırımı, İran-İsrail çatışması, Suriye’de Baas diktasının yıkılışı, uzaya giden ilk Türk astronot ile 2024’ün akıllarda iz bırakan olaylarından bazıları…

Kriter'in Ocak Sayısı Çıktı!

Wed, 01 Jan 2025 0:09:00 GMT

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) bünyesinde hazırlanan Kriter Dergi'nin 97. sayısı yayında...