author | Kriter Dergi Aylık Siyaset Toplum ve Ekonomi Dergisi https://kriterdergi.com/ author TR author2026’nın ilk günleri itibarıyla Ukrayna dron saldırılarının niteliği ve niceliği kayda değer artış gösterdi. Kırım’a gıda ve akaryakıt sağlayan tüm lojistik hatlar felç edilirken, yarımadadaki akaryakıt depoları ve ana elektrik aktarım istasyonlarının neredeyse tamamı Temmuz itibarıyla devre dışı kaldı. Yani Ukrayna-Rusya Savaşı, başlangıcında ABD-İngiltere ikilisi tarafından belirlenmiş fabrika ayarlarına dönmüş bulunuyor. Hedef yalnızca Rusya’yı, ilhak ettiği Kırım’dan ve Donbas bölgesinden çıkarmakla sınırlı değil. Nihai hedef yeniden Moskova’da Putin yönetimini devirecek iklimi oluşturmak üzere güncellenmiş durumda.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/abd-ukrayna-iliskileri-fabrika-ayarlarina-dondu-muhttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/abd-ukrayna-iliskileri-fabrika-ayarlarina-dondu-muWed, 01 Jul 2026 0:05:00 GMTauthorDünyada değişen jeopolitik dengeler, önünde sonunda Berlin-Paris eksenine Türkiye’yi hazmetmesi gerektiğini öğretmektedir. Almanya başta olmak üzere Avrupa Birliği bugün ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti’nin olası bir küresel paylaşım anlaşmasında masadaki menüde yer alacağının bilincine varmıştır. Artık yapmaları gereken SSCB’nin 1992’deki çöküşünden bu yana cömertçe boşa harcadıkları zamanı ve parayı telafi etmektir. Dahası Türkiye’yi oyalamak için harcadıkları enerjinin de beyhude olduğunu itiraf etmeleri gerekir.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/yeni-jeopolitik-gerceklerle-turkiye-avrupa-iliskilerihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/yeni-jeopolitik-gerceklerle-turkiye-avrupa-iliskileriMon, 01 Jun 2026 0:18:00 GMTauthorABD-İsrail ikilisi, içerisinde kulaç attıkları fikri ve ahlaki sefalet denizinde, her şeye rağmen taktik nükleer silah kullanımını dahi göze alıp İran’ı askeri olarak mağlup edebilirler. Ancak bu galibiyet ile zaferi birbirine karıştırmamak gerekir. Savaşın ABD açısından çıkardığı ekonomik ve siyasi sonuçlar, dünyada yeniden şekillenmesi gereken düzen açısından uzun yıllar tartışılmaya devam edecek.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/dunyanin-basibos-bir-super-guce-ihtiyaci-var-mihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/dunyanin-basibos-bir-super-guce-ihtiyaci-var-miWed, 01 Apr 2026 0:28:00 GMTauthorABD’nin kendisinin bulunduğu Batı Yarımküreyi dünyanın geri kalanından özellikle de Avrupa ve Transatlantik ilişkilerinden soyutlayan söyleminin, Avrupa tarafından kabul edilmesi muhakkak kolay olmayacak. Çünkü ABD, yalnızca Avrupa ile yollarını ayırmakla kalmıyor. ABD Ulusal Güvenlik ve Strateji Belgesi, Avrupa medeniyetine 20 yıl ömür biçiyor. ABD bakış açısına göre, Avrupa Birliği’nin bürokratik oligarşisi, artan göç ve yetersiz ekonomik kaynaklar gibi sorunlar çağdaş Avrupa medeniyetinin sonunu hazırlamakta.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/abd-dunya-haritasini-yeniden-cizdihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/abd-dunya-haritasini-yeniden-cizdiThu, 01 Jan 2026 0:47:00 GMTauthorAvrupa ülkeleri eğer Filistin devletini tanıma kararlarında samimilerse, Trump tarafından tamamen İsrail perspektifinden dayatılan bu plana karşı harekete geçmeleri ve bir alternatif ortaya koymaları için en uygun zamandayız. Trump, bir bakıma Gazze için öne sürdüğü planla, uzun süredir istiskal ettiği Avrupalı liderlere yattıkları gaflet uykusundan silkinmeleri için bir fırsat sunuyor. Bu plan, yalnızca Filistinlilerin değil, 21. yüzyılın geri kalanında Ortadoğu ve Avrupa’nın da kaderine kast etmenin eşiğini temsil ediyor.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/mesele-tanimak-degil-tanimanin-hakkini-vermenin-gununun-gelmesihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/mesele-tanimak-degil-tanimanin-hakkini-vermenin-gununun-gelmesiWed, 01 Oct 2025 0:35:00 GMTauthorSizler bu yazıyı okurken Trump ve ekibi, “barış şovunun” üçüncü ve muhtemelen son perdesini hazırlıyorlar. Sahnedeki oyunun ana fikri, Ukrayna-Rusya Savaşı’nı bitirmekten ziyade, Avrupa Birliği’ne artık uluslararası düzeyde bir etkisinin kalmadığının anlatılması. Dördüncü paylaşım savaşının gidişatı gösteriyor ki ABD, bu defa geçmişte yaptığı gibi eski kıtayı ayakta tutmak yönünde yeni bir askeri ve ekonomik inisiyatifi hayata geçirmek niyetinde değil.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/rus-carliginin-dorduncu-paylasimi-ayni-zamanda-avrupanin-dususunde-final-ani-mihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/rus-carliginin-dorduncu-paylasimi-ayni-zamanda-avrupanin-dususunde-final-ani-miMon, 01 Sep 2025 0:18:00 GMTauthorABD’nin bugün Sykes-Picot haritasına yönelttiği eleştirileri değerlendirirken, Trump yönetiminin bölge ülkelerinin kendi kaderlerini belirleme hakkına saygı duyup duymadığına şüpheyle yaklaşmak gerekiyor. En yalın ifadeyle ABD’nin yeni sınırların ve nüfuz alanlarının “İbrahim Anlaşmaları” çerçevesinde şekillenmesini arzu ettiğini gözden kaçırmamak gerekiyor. ABD, Ortadoğu sınırlarını bugün, petrol, doğal gaz ve nadir toprak elementleri kapsamında, İbrahim Anlaşmaları aracılığıyla yeniden tasarlamak istiyor.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/yeni-sykes-picot-haritasi-ibrahim-anlasmalari-mihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/yeni-sykes-picot-haritasi-ibrahim-anlasmalari-miTue, 01 Jul 2025 0:15:00 GMTauthorTürkiye Covid-19 salgınından bu yana keskinleşen çok kutuplu dünya mücadelesinin, dengeleri nasıl değiştirdiğinin farkında olarak, Sykes-Picot adı altında bölgeye 100 yıl önce giydirilmiş deli gömleğini parçalayacak bir yol haritası belirledi. Türkiye’nin Körfez bölgesinden Doğu Akdeniz’e kadar bölgeye refah getirmeyi hedefleyen planları ile İsrail’in çatışma alanlarını her gün daha da genişletmeyi amaçlayan planları arasındaki çelişkinin yüzeye çıkış anı 14 Mayıs Çarşamba günü Suudi Arabistan’da yaşandı.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/suriyeye-baris-israile-sinir-turkiye-sykes-picot-paradigmasini-noktaladihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/suriyeye-baris-israile-sinir-turkiye-sykes-picot-paradigmasini-noktaladiSun, 01 Jun 2025 0:27:00 GMTauthorABD yönetimi, Ukrayna Devlet Başkanı Zelensky’yi kişisel olarak hedef alırken bir yandan da Ukrayna’yı, nadir bulunan toprak elementleri başta olmak üzere tüm yer altı kaynaklarına el koyacağı bir barışa zorluyor. Ancak burada meseleyi yalnızca Ukrayna ölçeğinde değerlendirmek, karşı karşıya olunan paradigma değişiminin tüm cephesini görmeyi engelleyecektir. ABD, Ukrayna politikasını değiştirerek, Avrupa güvenlik mimarisini de baştan aşağı sarsıyor.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/cevrelenmesine-gerek-kalmayan-rusya-ve-iskartaya-cikan-avrupahttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/cevrelenmesine-gerek-kalmayan-rusya-ve-iskartaya-cikan-avrupaSat, 01 Mar 2025 0:11:00 GMTauthorÇin Devlet Başkanı Yardımcısı Zeng’in Trump’ın yemin törenine katılması, Elon Musk ve Başkan Yardımcısı Vance ile görüşmesi, ABD-Çin ilişkilerinde bir yakınlaşmaya işaret ediyor. Trump’ın Nixon’ın izinden giderek Çin ile başlatacağı yumuşama süreci, beraberinde Yalta Konferansı tarzında bir müzakere sürecini getirebilir. Böyle bir müzakere masasında, paylaşım listesinin en başında ise Amerikan askeri varlığının yarı yarıya azaltılmasının planlandığı Avrupa’nın yer alacağını tahmin etmek artık zor değil.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/trump-avrupa-icin-ikinci-yalta-konferansini-mi-hazirliyorhttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/trump-avrupa-icin-ikinci-yalta-konferansini-mi-hazirliyorSat, 01 Feb 2025 0:02:00 GMTauthorBiden, giderayak Trump’ın yoluna mayın döşemeyi ihmal etmiyor. Avrupa, bir yandan savunma harcamaları konusunda Trump’ın yeniden baskı yapacağı gerçeğiyle tedirgin olurken, diğer yandan Rusya-Ukrayna Savaşı’nın bitme ihtimali nedeniyle umutluydu. Fakat Biden’ın uydu güdümlü ATACMS füzelerinin Rusya topraklarına karşı kullanılmasına onay vermesiyle Avrupa kıtasının; yüksek enerji maliyetleri, enflasyon ve sosyoekonomik bunalım üçgeninde yaptığı cehennem yolculuğunda yeni bir kapı daha açıldı.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/trumpin-buyuk-amerikasi-avrupa-icin-ne-planliyorhttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/trumpin-buyuk-amerikasi-avrupa-icin-ne-planliyorSun, 01 Dec 2024 0:47:00 GMTauthor17-18 Eylül günlerindeki saldırıları takip eden ben dahil pek çok kişinin aklına gelen ilk sorulardan biri, bu denli verimli olabilecek bir istihbarat kaynağını İsrail’in gereğinden erken ifşa etmesinin sebebinin ne olabileceği idi? İsrail acaba fark edilme korkusuyla mı bu silahın düğmesine erkenden basmak zorunda kalmıştı? Takip eden 10 gün içerisinde yaşananlar, bu iki sorunun yanıtının da “Hayır” olduğunu ortaya koydu.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/21-yuzyilin-truva-ati-iletisimhttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/21-yuzyilin-truva-ati-iletisimTue, 01 Oct 2024 0:56:00 GMTauthorUkrayna’nın Kursk saldırısı ve binlerce askeri esir alması sonrasında, uluslararası kamuoyunun cevabını aradığı iki soru gündemi meşgul etmeyi sürdürüyor: “Ukrayna Kursk topraklarını ele geçirerek neyi amaçladı ve amacına ulaşabildi mi? Bu toprakları elinde tutabilecek mi?” ve “Rusya neden Kursk’ta kendisinden beklenen şiddette karşı saldırıya geçmiyor? Topraklarını geri almak için neden acele etmiyor?”https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/kursk-bir-kalite-fedasi-olabilir-mihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/kursk-bir-kalite-fedasi-olabilir-miSun, 01 Sep 2024 0:26:00 GMTauthorRusya-Ukrayna Savaşı konusunda 2014’ten bu yana yapılan en gerçekçi değerlendirmelerin ürünü olan kararlarla karşı karşıyayız. Rusya’yı farklı boyutlardaki tehdit algılarıyla değerlendiren üye ülkelerin bölük pörçük politikalarının yerine artık amacı ve içeriği belli bir süreç yönetimi gündemde olacak. Bildirgenin bütünündeki mesajlara, Moskova ve Pekin’in, farklı bir yaklaşımla daha dikkatli kafa yormaları gerekecek.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/nato-cephesinde-degisen-bir-seyler-varhttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/nato-cephesinde-degisen-bir-seyler-varMon, 01 Jul 2024 0:46:00 GMTauthorMacron’un Fransa’sı ABD, Rusya ve Çin Halk Cumhuriyeti’ne karşı küresel rekabet arayışı içerisinde. Ancak Fransa’nın kendi kaynakları bu çapta bir meydan okumaya yetmediği gibi, Avrupa Birliği’nde ortak savunma kimliği üzerinden ordu oluşturma yoluyla bu hedefe yürümesini sağlayacak, sinerjiyi oluşturacak kapasitesi de yok. Dahası, Fransa her geçen yıl “Dimyat’a pirince giderken, evindeki bulgurdan olmakta”.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/can-cekisen-fransiz-somurgeciliginin-son-perdesi-yeni-kaledonyahttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/can-cekisen-fransiz-somurgeciliginin-son-perdesi-yeni-kaledonyaSat, 01 Jun 2024 0:59:00 GMTauthorSoğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana ortak bir savunma kimliği oluşturamayan ve enerji bağımlılığına çözüm bulamayan Brüksel’in, Avrupa Birliği’ni devletler üstü bir yapıya dönüştürmekte başarılı olduğunu söylemek mümkün mü? Görünen o ki SSCB’nin dağıldığı 1991’den bugüne geçen 30 yıldan uzun sürede AB; zamanını, enerjisini ve parasını har vurup harman savurmuş.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/avrupa-birliginin-bosa-gecen-30-yilihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/avrupa-birliginin-bosa-gecen-30-yiliMon, 01 Apr 2024 0:21:00 GMTauthorSuudi Arabistan ile İran arasındaki diplomatik ilişkinin yeniden başlamasına vesile olan Pekin, Mahmud Abbas’ı, Beşşar Esed’i misafir etti. Ancak jeopolitik fay hatlarındaki bu yoğun hareketliliğe ve kırılmalara rağmen, Filistin halkını Birinci Soğuk Savaş dönemindeki Sovyetler Birliği kadar sahiplenecek, aynı zamanda nükleer caydırıcılığa da sahip bir inisiyatif ufukta görünmüyor.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/ortadogu-satrancinin-eksik-tasi-rusyahttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/ortadogu-satrancinin-eksik-tasi-rusyaFri, 01 Dec 2023 0:35:00 GMTauthorTürk-Rus ilişkilerinin neden ekseriyetle çatışmalar etrafında şekillendiğini anlamlandırmak için, 18’inci yüzyılın başındaki Büyük Petro döneminin Asya ve Avrupa haritalarına yakından bakmak gerekir. Rus Çarlığını imparatorluğa dönüştürmeyi hedefleyen Çar Birinci Petro, bunun yolunun deniz ticaret yollarına hakim olmaktan geçtiğini görmüştü.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/petronun-rusyasindan-putinin-rusyasina-turk-rus-iliskilerihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/petronun-rusyasindan-putinin-rusyasina-turk-rus-iliskileriWed, 01 Nov 2023 0:09:00 GMTauthorÖlümünün ardından yapılan yorumlar Prigojin’in kişiliğine ve eksantrik biyografisine odaklandı. Oysa Rusya’yı gelecekte neyin beklediğini merak edenlerin bakış açısına faydalı olması bakımından, Prigojin’in kim olduğundan ziyade neyi temsil ettiğini öğrenmek yerinde olacaktır. Bu yaklaşım Wagner yapılanmasının geleceğinin ve Rusya’nın hedeflerinin ne olacağı sorusuna da yanıt bulmak açısından herhalde daha faydalıdır.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/wagnerin-yasamasi-icin-prigojin-sahneden-cekildihttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/wagnerin-yasamasi-icin-prigojin-sahneden-cekildiFri, 01 Sep 2023 0:09:00 GMTauthorGeciken Ukrayna saldırısının, resmen ilan edilmemekle beraber 4 Haziran’da başladığı herkes tarafından kabul görmekte. Aldığı hatırı sayılır miktarda silah sistemi, mühimmat ve eğitim desteğine rağmen Ukrayna ordusu, Rus savunma hatlarını tarumar edecek bir saldırı başlatamadı, İkinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın uyguladığı “Blitzkrieg-Yıldırım Savaşı” tarzı bir taktik bekleyenler hayal kırıklığı yaşadı.https://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/karsi-saldiri-kalkisma-muzakere-masasi-tum-kartlar-masadahttps://kriterdergi.com/author/mehmet-ayfer-kanci/karsi-saldiri-kalkisma-muzakere-masasi-tum-kartlar-masadaSat, 01 Jul 2023 0:54:00 GMT