author | Kriter Dergi Aylık Siyaset Toplum ve Ekonomi Dergisi https://kriterdergi.com/ author TR authorHicaz Demiryolu projesi, yalnızca Osmanlı İmparatorluğu’nun son büyük mühendislik hamlesi değil, aynı zamanda Ortadoğu’nun parçalanmış coğrafyasını bir asır önce birbirine bağlayan stratejik bir omurgaydı. Birinci Dünya Savaşı öncesinde yaşanacak buhranları öngören Sultan İkinci Abdülhamid, 1 Eylül 1900’de Hicaz Demiryolu’nun temellerini attı. Amaç ise oldukça basitti: İstanbul ile Mekke arasında uzanan geniş coğrafyada ekonomik ve toplumsal etkileşimi hızlandırmak.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/gecmisin-izlerinden-gelecegi-insa-etmek-turkiyenin-hicaz-demiryolu-hamlesihttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/gecmisin-izlerinden-gelecegi-insa-etmek-turkiyenin-hicaz-demiryolu-hamlesiSun, 01 Mar 2026 0:26:00 GMTauthorSiyasi tarihin büyük savaşlar dönemi olarak nitelediği periyotlar temel alınarak bir ticaret artış hızı tasnifi yapıldığında, büyük savaşlar döneminde ticaretin önemli ölçüde daraldığı görülürken savaşlar arası dönemde ticaretin hızla arttığı, savaşlar arifesinde ise görece az bir artış hızının yaşandığına şahitlik ediliyoruz. Bu döngüye baktığımızda dünyamızda kızılca kıyamet koptu kopacak. Soğuk Savaş döneminde parsellenen alanların sahipleri artık dağdan gelen bağcılarını kapı dışarı etmek istiyor.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/ekonomi-gozlugu-ile-siyaseti-okumak-yeni-bir-dunya-savasi-mi-yaklasiyor-1https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/ekonomi-gozlugu-ile-siyaseti-okumak-yeni-bir-dunya-savasi-mi-yaklasiyor-1Tue, 01 Jul 2025 0:10:00 GMTauthorABD'nin Avrupa ile olan tarihsel bağları ve transatlantik sistem içindeki merkezi konumu ciddi bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Donald Trump’ın uygulamaları bu dönüşümün sadece görünen yüzünü oluştururken, meselenin özü, değişen yapısal dengeler ve küresel üretim-verimlilik ekseninde yaşanan güç kaymalarıdır. Artık ABD'nin "sistemi kuran ve yöneten aktör" konumundan, sistemi korumak için agresif politikalar izleyen bir aktöre evrildiği açıkça görülmektedir.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/abd-yasli-kitadan-elini-cekiyor-muhttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/abd-yasli-kitadan-elini-cekiyor-muThu, 01 May 2025 0:21:00 GMTauthorABD’nin Avrupa üzerindeki “güvenlik şemsiyesini” kaldırabileceğine dair imaları, Berlin’den Paris’e kadar birçok başkenti stratejik bir bilinmezliğin içine sürükledi. Bu belirsizlik karşısında, Avrupa’da en çok sorulan sorular şunlar: Yaşlı kıta, ABD’nin kendisini geride bırakması ihtimaline hazırlıklı mı? “Stratejik özerklik” fikri, Avrupa’nın geleceği için gerçekçi bir yol haritası sunabilir mi? Avrupa, kendi kaderini belirleyebilecek mi, yoksa Washington’dan gelen sinyallere göre hareket etmeye devam mı edecek?https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/avrupanin-aci-cikmazihttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/avrupanin-aci-cikmaziTue, 01 Apr 2025 0:07:00 GMTauthorİnsan hakları ve demokrasinin “beşiği” ve en büyük “savunucusu” olarak kendisini dünya siyasetine pazarlayan Fransa, kanlı sömürge tarihi ile artık yüzleşmek zorunda. On dokuzuncu asrın ikinci yarısından itibaren başta Sahel olmak üzere Batı Afrika’daki hakim güç olan Fransa, bu konumunu son beş yılda kaybetti. Askeri araçlarla gücünü muhafaza etmeye çalışan Paris’in girişimi, 2022’de büyük bir hüsran ile sonuçlandı. Fransız karşıtlığının yeni bir eğilim haline geldiği bölgede, bir uyanış süreci yaşanıyor.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/sahelde-jeopolitik-degisim-ve-fransanin-bati-afrikadaki-konumuhttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/sahelde-jeopolitik-degisim-ve-fransanin-bati-afrikadaki-konumuSat, 01 Feb 2025 0:40:00 GMTauthorHer ne kadar Esad’ın devrilmesi Suriye ve Ortadoğu için bir dönüm noktası olsa da Esad sonrası dönem daha da önem arz ediyor. Arkasında kaynakları yağmalanmış, altyapısı tarumar edilmiş bir devlet bırakan rejimin açtığı yaraları sarmak bir o kadar zor gibi gözükse de imkansız da değil. Suriye’de ekonomik kalkınmanın ilk adımı, katma değer üretebilen Suriyelilerin ülkelerine geri dönmesini teşvik edici yatırımlar yapmaktan geçiyor.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/esadin-yikintilarini-kaldirmak-yeni-suriye-nasil-imar-edilecekhttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/esadin-yikintilarini-kaldirmak-yeni-suriye-nasil-imar-edilecekWed, 01 Jan 2025 0:22:00 GMTauthorKüreselleşme tabutuna son çiviyi çakacağını meydanlarda dillendirerek ABD Başkanı seçilen Donald Trump dönemine hazırlanan dünyada, 18-19 Kasım 2024’te G20 Zirvesi tamamlandı. Yayınlanan sonuç bildirgesinde, liberal dünya düzenine ait bazı reklamlar yer alsa da liderler büyük bir özveriyle şapkalarını önlerine koymuş gözüküyorlar.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/yolunu-kaybetmis-kuresellesmeye-yeni-bir-rota-cizmek-g20-rio-zirvesihttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/yolunu-kaybetmis-kuresellesmeye-yeni-bir-rota-cizmek-g20-rio-zirvesiSun, 01 Dec 2024 0:40:00 GMTauthorOrtadoğu jeopolitiğindeki yapısal değişimler, bölgenin dünya siyasetindeki önemini azaltmak bir yana, dünya siyasetinde gözlerin bölgeye daha çok dönmesine zemin hazırlıyor. Halihazırda dünya ticaretinin yüzde 12’sinin geçtiği Süveyş Kanalı’nı barındıran Ortadoğu’da, Süveyş bağlantılı veya Süveyş’e alternatif olabilecek rotaların gündeme getirilmesi, petrol ve türev ürünlerden doğan olumsuzlukları ikame etmenin ötesinde, yeni kurulacak çok kutuplu dünya paradigmasında Ortadoğu’yu merkezi konuma taşıyor.https://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/ortadogu-jeopolitiginde-yeni-perde-ticaret-koridorlarihttps://kriterdergi.com/author/salih-kaya-1/ortadogu-jeopolitiginde-yeni-perde-ticaret-koridorlariFri, 01 Nov 2024 0:46:00 GMT