author | Kriter Dergi Aylık Siyaset Toplum ve Ekonomi Dergisi https://kriterdergi.com/ author TR authorNATO’nun güney kanadı, Ankara Zirvesi sonrasında daha dikkatli ele alınması gereken alanlardan biridir. Afrika bu tartışmanın merkezi değildir. NATO’nun ana gündemi, elbette Afrika üzerine kurulmamıştır. Kurulması da beklenmemelidir. Ancak Afrika, güney kanadın güvenlik mimarisini anlamak açısından ihmal edilemeyecek bir boyuttur. Akdeniz’in güneyinden Sahel’e, Kızıldeniz’den Afrika Boynuzu’na uzanan geniş coğrafya, NATO’nun 360 derece güvenlik yaklaşımının pratikte ne anlama geldiğini test eden alanlardan biridir.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/ankara-zirvesi-sonrasi-natonun-guney-kanadi-afrika-boyutu-neden-onemlihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/ankara-zirvesi-sonrasi-natonun-guney-kanadi-afrika-boyutu-neden-onemliWed, 01 Jul 2026 0:40:00 GMTauthorTürkiye’nin enerji ithalatına bağımlılığını azaltma hedefi doğrultusunda yeni sahalara açılması, küresel enerji denkleminde daha aktif bir rol üstlenmesine katkı sağlayacaktır. Türkiye’nin Somali’de petrol aramaya başlaması, tek boyutlu bir enerji yatırımı değildir. Bu gelişme; güvenlik, ekonomi, egemenlik ve jeopolitiğin iç içe geçtiği çok katmanlı bir stratejik hamledir. Günümüzde Somali’de atılan adımlar, kısa vadeli sonuçlar üretmesinin yanı sıra uzun vadede ülkenin ekonomik ve siyasi dönüşümünü şekillendirecektir.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somalide-enerji-hamlesi-turkiyenin-cok-katmanli-stratejisinin-yeni-asamasihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somalide-enerji-hamlesi-turkiyenin-cok-katmanli-stratejisinin-yeni-asamasiFri, 01 May 2026 0:03:00 GMTauthorMevcut savaşın jeopolitik anlamı, klasik cephe genişlemesi tartışmalarının ötesinde konuşulmalıdır. Asıl mesele, küresel sistemin kritik darboğazlarının eş zamanlı biçimde gerilim üretmeye başlamasıdır. Hürmüz Boğazı’nda artan belirsizlik ve risk primi, enerji akışında fiili bir kilitlenme oluşturmaktadır. Ama bununla birlikte Yemen’de Husilerin daha doğrudan devreye girmesi, Babülmendeb-Kızıldeniz hattını ikinci bir şok kapısına dönüştürecek bir riski barındırmaktadır.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/hurmuzden-babul-mendebe-dunya-yeni-bir-darbogaz-cagina-mi-giriyorhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/hurmuzden-babul-mendebe-dunya-yeni-bir-darbogaz-cagina-mi-giriyorWed, 01 Apr 2026 0:09:00 GMTauthorGörüşmeler sonrasında, ekonomik ortaklığın derinleştirilmesi, savunma ve güvenlik alanındaki iş birliği ve bölgesel krizler karşısında diyalog ve istikrar vurgusu, en önemli başlıklar olarak öne çıkıyor. Bu üç alan birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye-Etiyopya ilişkilerinin artık klasik bir ikili ilişki çerçevesini aşarak, Afrika Boynuzu’nun jeopolitik dengelerini etkileyebilecek bir stratejik ortaklık niteliği kazandığı görülüyor. Ziyaretin zamanlaması da bu açıdan dikkat çekici. Afrika Boynuzu, bugün hem bölgesel rekabetin hem de küresel güç mücadelesinin kesiştiği bir alan haline gelmiş durumda.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiye-etiyopya-iliskilerinde-ikinci-yuzyilin-stratejik-cercevesihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiye-etiyopya-iliskilerinde-ikinci-yuzyilin-stratejik-cercevesiSun, 01 Mar 2026 0:57:00 GMTauthorDiego Garcia’nın önemi, Hint Okyanusu’nda erişimin ve sürekliliğin sembolü olarak ortaya çıkmaktadır. Bu ada; Güney Asya’ya, Körfez’e, Doğu Afrika’ya ve geniş Hint-Pasifik hattına aynı anda uzanabilen bir konuşlanma noktasıdır. Bu yüzden ABD için Diego Garcia bir toprak olmanın ötesinde bir garanti hattı olarak görülüyor. Kriz anında konuşlanma, ikmal, lojistik ve süreklilik sağlamaktadır. Bu noktayı zayıflatan her siyasi belirsizlik, Washington’ın gözünde doğrudan caydırıcılık riskine dönüşür.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/chagos-diego-garcia-dosyasi-ve-yeni-jeopolitigin-dilihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/chagos-diego-garcia-dosyasi-ve-yeni-jeopolitigin-diliSun, 01 Feb 2026 0:17:00 GMTauthorSomaliland tanıması, tekil bir dosya gibi sunulsa da aslında daha geniş bir bölgesel satrancın parçası olarak okunmalıdır. Doğu Akdeniz’de Türkiye karşıtı koordinasyonun görünürleşmesi, Körfez’de liman ve lojistik gücü üzerinden kurulan etki alanları, Sudan ve Suriye dosyalarında örtüşen hamleler, Afrika Boynuzu’nda petrol, liman ve uzay projeleri çevresinde yoğunlaşan rekabet en çok öne çıkan dosyalar. Tüm bunlar, Somaliland hamlesini bir tanımadan çok Türkiye’nin kapasite artırımının söz konusu olduğu bölgelere yönelik bir baskı hattı olarak okumaya elverişli hale getiriyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/kizildenizin-guney-kapisinda-yeni-oyun-somaliland-tanimasinin-stratejik-okumasihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/kizildenizin-guney-kapisinda-yeni-oyun-somaliland-tanimasinin-stratejik-okumasiThu, 01 Jan 2026 0:05:00 GMTauthor150 binden fazla insanın hayatını kaybettiği, 13 milyondan fazla insanın yerinden edildiği ve 3 milyondan fazla insanın komşu ülkelere sığındığı Sudan krizi, insani kriz olmanın ötesinde küresel ve bölgesel hesapların şekillendiği bir vekalet savaşı alanına dönüşmüştür. BM raporları başta olmak üzere çeşitli uluslararası kuruluşların raporları, Birleşik Arap Emirlikleri’nin HDK’ya yoğun silah, mühimmat ve paralı asker desteğinin olduğunu duyururken, İsrail’in sahada görünmeyen ancak bilinen varlığına dair de yoğun söylemler mevcuttur.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/sudan-krizi-korfez-rekabeti-israil-faktoru-ve-kizildeniz-jeopolitiginin-yeni-dengesihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/sudan-krizi-korfez-rekabeti-israil-faktoru-ve-kizildeniz-jeopolitiginin-yeni-dengesiMon, 01 Dec 2025 0:05:00 GMTauthorTürkiye-İtalya-Libya Zirvesi, dört bağlam üzerinden bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Akdeniz’de yeni bir denge arayışının ilk işaretlerini göstermiştir. Jeostratejik düzlemde Doğu Akdeniz ve Sahraaltı Afrika’yı birbirine bağlayan bir çerçeve, ekonomik düzlemde enerji, entegrasyon ve lojistik hatlarla desteklenen bir kalkınma vizyonu, bölgesel iş birliği düzleminde teknik komiteler, çok taraflı formatlar ve BM desteğiyle kurumsallaşan bir süreç ve son olarak AB güvenliği bağlamında ise düzensiz göç ve insan kaçakçılığına karşı ortak çözümler öne çıkmaktadır.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiye-italya-libya-zirvesi-jeostratejik-denklemde-is-birligihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiye-italya-libya-zirvesi-jeostratejik-denklemde-is-birligiMon, 01 Sep 2025 0:59:00 GMTauthorParis ile Cezayir arasındaki gerginlik ne bir ilk ne de beklenmedik bir durum. İki ülke arasındaki ilişkilerin tarihsel arka planı son derece çalkantılı ve yaralı. Cezayir, 1830’dan 1962’ye kadar Fransız sömürgesi hatta asli Fransız toprağı olarak kalmış ve bağımsızlığını kanlı bir savaşın ardından kazanmıştır. Bu sömürge geçmişi ve bağımsızlık savaşı sırasında yaşanan travmalar, ulusal hafızalarda derin izler bırakmıştır.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/fransa-cezayir-krizi-guncel-gerilimden-yapisal-ayrismayahttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/fransa-cezayir-krizi-guncel-gerilimden-yapisal-ayrismayaThu, 01 May 2025 0:02:00 GMTauthorTürkiye’nin barış sürecinde aktif rol alması, Sudan’da kalıcı bir çözüm için umutları artırıyor. Ancak bu sürecin başarılı olabilmesi için bölgesel ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi şart. Sudan’daki çatışmaların sona erdirilmesi ve insani krizin hafifletilmesi için uluslararası toplumun daha fazla çaba göstermesi gerekiyor. Aksi takdirde, etnik ve bölgesel çatışmaların derinleşerek ülkenin geleceğini tehdit etmeye devam etmesi kaçınılmaz olacak.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/sudan-krizi-askeri-catismalar-bolgesel-mudahaleler-ve-baris-arayisihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/sudan-krizi-askeri-catismalar-bolgesel-mudahaleler-ve-baris-arayisiSat, 01 Feb 2025 0:38:00 GMTauthorAnkara Süreci’nin başarılı şekilde nihayete ermesi, yeni dönemde büyük güçlerin ilgisini çekerek kıtada ve kıtanın ötesinde jeopolitik rekabetin şekillenmesinde önemli rol oynayacaktır. Bu bağlamda, bu başarılı süreç sonrasında ilk olarak gündeme gelen konu Sudan ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında ara buluculuk olarak görünmüştür. Bu iki ülke arasında ortaya çıkabilecek bir uzlaşı sürecinde de Türkiye’nin rol oynama ihtimali yeni dönemde oldukça önem arz etmektedir.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somali-ve-etiyopyadan-sudan-ve-baeye-turkiyenin-baris-ve-is-birligi-modelihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somali-ve-etiyopyadan-sudan-ve-baeye-turkiyenin-baris-ve-is-birligi-modeliWed, 01 Jan 2025 0:13:00 GMTauthorAfrika, 1,5 milyara yakın nüfusuyla dünyanın en hızlı büyüyen pazarlarından biri konumunda. Özellikle genç nüfus ve kentleşme dinamikleri, kıtayı hem üretim hem de tüketim açısından oldukça cazip bir bölge haline getiriyor. Dünyadaki ekilebilir tarım arazilerinin yüzde 16’sına sahip olan Afrika, küresel gıda krizine de çözüm üretebilecek kapasitede. Ancak bu potansiyelin hayata geçirilmesi, modern tarım tekniklerinin yaygınlaşması ve dış müdahalelerin düzenlenmesiyle mümkün olabilecek.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/kuresel-guneyin-geleceginde-afrikahttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/kuresel-guneyin-geleceginde-afrikaSun, 01 Dec 2024 0:25:00 GMTauthorHakan Fidan, geçtiğimiz günlerde New York’taki Türkevi’nde Somali ve Etiyopya dışişleri bakanlarını ağırladı. Bu görüşme ile Ankara Süreci’nin devam ettiği ve bir nevi bakanlar düzeyinde ara görüşme niteliği atfedilebilecek bir görüntünün verildiği düşünülebilir. Türkiye’nin iki ülke arasındaki gerilimde, Ankara Süreci temelinde dengeli, uygulanabilir ve karşılıklı fayda sağlamaya yönelik çözüm arayışlarının devam ettiği, iletişim ve diyalog kanallarının da açık olduğu görülüyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/ankara-sureci-devam-ediyorhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/ankara-sureci-devam-ediyorTue, 01 Oct 2024 0:38:00 GMTauthorSu paylaşım sorunu, enerji yolları güvenliği, ekonomik çıkarlar ve karmaşık siyasi ittifaklar, bölgede oldukça çetrefil denklemleri ve dinamikleri ortaya çıkarıyor. Dolayısıyla bölgesel krizlerin ve çatışmaların çözümüne yönelik çabalar ve istikrarın sağlanması için Türkiye’nin katkıları olumlu bir etkiye sahip ve bölgesel rolünü güçlendirme potansiyeli de taşıyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somali-etiyopya-sorununda-turkiyenin-kolaylastirici-rolu-ve-bolgesel-dinamiklerhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/somali-etiyopya-sorununda-turkiyenin-kolaylastirici-rolu-ve-bolgesel-dinamiklerMon, 01 Jul 2024 0:31:00 GMTauthorAfrika’da Sahel Kuşağı’nda yer alan ülkelerin Fransa başta olmak üzere Batılı güçlere karşı olumsuz bakış açıları süregeliyor. Şu aşamada, Kızıldeniz’den Batı Afrika’ya kadar olan bölgede tek güvenli alan olarak Çad öne çıkıyor. Bölgedeki neredeyse tüm iç ve dış dinamikler, tam anlamıyla iç içe geçmiş bir durumda. Sahel Kuşağında yaşanan tüm olayların etkilerinin, mevcut sınırların çok ötesine geçmesi de kaçınılmaz görünüyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/abdnin-sahelden-cekilmesinin-cevre-ulkelere-etkilerihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/abdnin-sahelden-cekilmesinin-cevre-ulkelere-etkileriSat, 01 Jun 2024 0:00:00 GMTauthorSudan’da ilk çatışmalar bundan bir yıl önce Sudan’ın başkenti Hartum’da meydana gelse de çatışma bölgelerinin hızlı bir şekilde genişlemesi, Sudan’daki krizin endişe verici boyuta ulaşmasına yol açtı. Bu süreçte, 13 bine yakın insan hayatını kaybederken, 51 milyonluk ülke nüfusunun 6 milyondan fazlası ülke içinde yerinden edildi, 2 milyondan fazla kişi ise komşu ülkelere göç etti.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/bir-yilin-ardindan-sudan-ic-savasi-yeni-bir-darfur-krizi-mi-yasanacakhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/bir-yilin-ardindan-sudan-ic-savasi-yeni-bir-darfur-krizi-mi-yasanacakWed, 01 May 2024 0:33:00 GMTauthorTürkiye’nin Afrika’da geliştireceği ilişkilerde ve iş birliği alanlarında daha mikro ve hedef odaklı politikalar ile dikkat çekmesi bekleniyor. Ancak bununla birlikte Türkiye’nin kıtadaki varlığını sağlam temeller üzerinde daha da geliştirmesi, Afrika’da bulunan diğer uluslararası güçlerin meydan okumalarını da beraberinde getirme riskini taşıyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiyenin-afrikadaki-basarilari-is-birligi-firsatlari-tehditler-ve-risklerhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiyenin-afrikadaki-basarilari-is-birligi-firsatlari-tehditler-ve-risklerMon, 01 Apr 2024 0:08:00 GMTauthorTürkiye’nin Somali ile anlaşması, 19 Şubat’ta Cibuti ile imzalanan Savunma Anlaşması ile birlikte değerlendirilecek olursa, Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki varlığının giderek büyüdüğü kesin biçimde söylenebilir. Türkiye’nin Afrika Boynuzu’ndaki artan varlığı ise orta vadede Somali veya Cibuti'de bir deniz üssü kurmasıyla sonuçlanma ihtimalini taşıyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiyenin-afrika-boynuzunda-artan-agirligi-ve-jeopolitik-etkilerihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/turkiyenin-afrika-boynuzunda-artan-agirligi-ve-jeopolitik-etkileriFri, 01 Mar 2024 0:22:00 GMTauthorHusilerin bölgedeki saldırıları, ekonomik olarak da önemli güvenlik sorunlarına sebep oluyor. Bu sorunların en mühimi deniz seyrüseferi güvenliğinin etkilenerek, küresel tedarik zincirinde aksamalara yol açması. Büyüyen riskler; sigorta risk primlerinin artmasına, bu riski göğüslemeyip rotayı uzatan şirketlerin ise ulaşım maliyetlerinin büyümesine yol açıyor.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/artan-jeopolitik-riskler-ve-kizildenizin-guvenligihttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/artan-jeopolitik-riskler-ve-kizildenizin-guvenligiThu, 01 Feb 2024 0:32:00 GMTauthorAfrika’ya yönelik 2024 projeksiyonu, çeşitli riskleri ve fırsatları beraberinde getiriyor. 2024’te yapılması planlanan seçimler, Sahel bölgesinin güvenliği, Kızıldeniz jeopolitiği, terör örgütlerinin kıta genelinde oluşturduğu riskler, ekonomik büyüme ve gıda güvenliği gibi konular, Afrika’nın 2024’te en çok öne çıkması beklenen konuları.https://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/afrika-jeopolitigi-ve-2024e-iliskin-ongoruler-riskler-ve-firsatlarhttps://kriterdergi.com/author/tunc-demirtas/afrika-jeopolitigi-ve-2024e-iliskin-ongoruler-riskler-ve-firsatlarMon, 01 Jan 2024 0:45:00 GMT