Bu ay da iç siyasetten dış siyasete, ekonomiden topluma yoğun gündemin farklı başlıklarını Kriter olarak uzman isimlerle ele aldık. Geçtiğimiz ay Belçika’dan ülkemize gerçekleştirilen ve tarihi olarak nitelendirilebilecek ziyaretin önemli isimlerinden Belçika Savunma ve Dış Ticaret Bakanı Theo Francken ile savunma sanayii ve Avrupa jeopolitiği ağırlıklı bir söyleşi gerçekleştirdik. Röportajın ardından Esra Albayrak, zihin, kültür, ekonomi gibi sömürge alanlarındaki anlayışı "Dekolonizasyonu Aşmak" başlıklı özel yazısında ele aldı.
Yine geçtiğimiz ay içerisinde yapılan Dünya Dekolonizasyon Forumu 2026 üzerine sıkça konuşulurken biz de bir dekolonizasyon dosyası hazırladık. Dosyada ilk olarak Faruk Yaslıçimen, “Beşeri ve Toplumsal Bilimler Nasıl Dekolonize Edilir”, başlığıyla sömürgeciliğin etkisindeki akademik disiplinleri yorumladı. Doktor ve hekim kelimelerinin farkı üzerine yazan Şervan Gökhan, sağlık ve tedavi anlayışındaki değişimde sömürge etkisine dikkat çekti. Sömürünün kendine fırsat bulduğu bir başka alan da teknoloji. Emrah Atila, pandemi sonrası artan dijitalleşme ile algoritmaların kurduğu tuzağın -kolay para kazanma hayali üzerinden- tetiklediği ekonomik ve psikolojik kırılmaları kaleme aldı. Yapay zekâ öncülü gelişen teknolojinin ahlaki ilerleyişindeki aksaklıkları vurgulayan Cenay Babaoğlu, milli teknolojinin bağımsızlık anlamı taşıdığını hatırlattı. Bilişsel bağımsızlığı bedava hizmete feda etmenin getireceği karanlık çağa dikkat çeken Fatih Sinan Esen, yapay zekâ ve veri sömürgeciliğini yazdı.
Dış politika dosyamızın ilk yazısında Kemal İnat, Çin karşısında İran savaşı sebebiyle zayıflayan Trump etkisini masaya yatırırken; ben de ABD/İsrail’in İran’a açtığı savaşta gelinen son noktayı taraflar açısından değerlendirdim. Körfez’de Abu Dabi ve Riyad arasındaki ayrışmanın iz düşümlerini İsmail Numan Telci gösterdi. Bilgay Duman, Irak’taki yeni hükümetin geleceğini ve bölgesel etkilerini; ABD, İran ve Türkiye ile ilişkileri ekseninde değerlendirdi. Küresel Sumud Filosu’nun Gazze yolculuğunu ve sonuçlarını Mehmet Rakipoğlu mercek altına aldı. Serkan Yavuz, İsrail’in Lübnan’a karşı hamlesinin diplomatik bir anlaşmazlıktan ziyade devlet eliyle yürütülen sistematik bir “enerji gaspı” olarak okunması gerektiğini vurguladı. ABD/İsrail-İran Savaşı üzerinden kaybolan rasyonelliği ise Serdar Ş. Güner yazdı. Avrupa-Türkiye ilişkisine Mehmet Ayfer Kancı, yeni gerçekler üzerinden ışık tuttu. NATO Zirvesine öncülük eden Türkiye’nin edilgen izleyici rolünde olmadığını vurgulayan Engin Özekinci, Türkiye’nin çok yönlü siyaseti kurgulama başarısına dikkat çekti. Burak Çakırca, Türkiye’nin AB’ye karşı politikalarını Post-Western kavramı üzerinden çözümledi. Ahmet Alemdar ise detaylarıyla EFES 2026 tatbikatına ve sonuçlarına odaklandı. Mali’de rejim değişiminden ziyade bir yönetememe krizi yaşandığını belirten Kaan Devecioğlu, bu krizin arkasındaki FLA-JNIM ittifakını ve dinamiklerini analiz etti.
Siyaset ve toplum dosyasında Murat Yeşiltaş ve Hüseyin Arslan terörsüz Türkiye sürecindeki yavaşlama etkenlerini ve gelecek ritmin ihtimallerini birlikte kaleme aldı. Geçmişinde de hizipler barındıran CHP’nin iç iktidar kavgalarını, hainlik mevzularını dünden bugüne tüm yol ayrımlarıyla Zakir Avşar ele aldı. Ülke gençleri için kritik konulardan olan sosyal medya için yapılan yeni düzenlemelerin ve diğer ülkelerdeki örneklerin üzerinde ise Mert Hüseyin Akgün durdu. Yüksel Okşak, Türkiye’de enflasyon neden düşmüyor sorusuna cevap aradı. Celalettin Yanık bir reklam filmi ile gündeme gelen “pati anneliği” kavramının, dijital kapitalizmin nesli dönüştürme çalışmalarındaki rolünü gösterdi. Nüfus azalmasının getirdiği bir diğer problem olan yaşlanmanın analizini yapan Cenk Beyaz, aktif yaşlanma modelinin inşasının gerekliliğinden bahsetti. Üniversitelerdeki zorunlu Türk Dili dersinin faydalarına ve yapay zekâ ile yenilenme haline İsmail Güleç değerli bir katkı sundu.
Temmuz-Ağustos ortak sayımızda buluşmak üzere…
MUSTAFA CANER
GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ
